Namık Kemal Parlak'ın haberi

Sayıları 350 bini bulduğu kaydedilen Golan göçmenleri başta Şam olmak üzere ülkenin çeşitli bölgelerine dağılmış durumda.

Türkiye, Gazze saldırıları sebebiyle askıya alınan Suriye ile İsrail arasındaki barış görüşmelerinin yeniden başlatılması için zemin yokluyor. Suriye yönetimi, Türkiye'nin arabuluculuk çabalarına destek verirken, İsrail'den ise resmi talep bekleniyor. Görüşmelerin yeniden başlatılması halinde tarafların ihtilafın merkezinde İsrail'in 1967'deki 6 Gün Savaşlarında işgal ettiği Suriye toprağı olan Golan Tepeleri yer alacak.Golan Tepeleri, hem sahip olduğu verimli topraklar ve hem de su rezervleriyle hayati bir önem arz ediyor. Suriye, barış için Golan Tepeleri'nin iadesini şart koşuyor. Zaman, Golan bölgesinin merkezi Kunaytra'yı ziyaret ederek bölgedeki son durumu yerinde gözlemledi.

İsrail'in 1973 savaşının ardından geri çekildiği yerler hayalet şehri andırıyor. İsrail ordusu 1974'te çekilirken evleri, dükkânları, hastane, cami ve kiliseleri yerle bir etmiş. Suriye yönetimi, bölgeye son dönemde yatırım yapsa da bazı bölgelere ibret tablosu olması için hiç dokunmamış. Sınırda 1974'teki ateşkes anlaşması ile oluşturulan tampon bölgede BM askerleri görev yapıyor. Tampon bölge ile Suriye ve İsrail askerlerinin karşı karşıya gelmesi önlenmiş oluyor.

1967 savaşında aralarında Türkmen Yörüklerin de bulunduğu yaklaşık 153 bin Golan sakini evlerini terk etmek zorunda kalırken, bölgede sadece 7 bin Suriyeli kalmış. İşgal altındaki 5 köyde yaşayan bu Suriyelilerin nüfusunun şimdilerde ise 20 bin civarında olduğu söyleniyor. Sayıları şu an 350 bini bulduğu kaydedilen Golan göçmenleri ise Suriye'nin başkenti Şam'ın kenar mahalleleri başta olmak üzere ülkenin çeşitli bölgelerinde zor şartlar altında yaşamlarını devam ettiriyor. Şam yönetimi, İsrail'in kirazdan elmaya, üzümden pek çok meyve ve sebze çeşidine adeta besin ve su deposu olan işgal altındaki Golan'daki Suriyelilere yaşam hakkı tanımadığını, halkın arazilerini daraltarak arazilere el koyduğunu, tarım yapmalarına engel olmaya çalıştıklarını ifade ediyor. Bu çerçevede Kunaytra şehri valisi Riyad Hicab, "İsrail, Golan Tepeleri'nin İsrail işgali altında kalan kısmında yaşayan Suriyeli çiftçilerin arazilerine kimyasal atıklarla zarar veriyor." iddiasında dahi bulunuyor. İsrail'in Golan bölgesinde yıllık 600 milyon metreküp suyu bentlerde topladığını ifade eden Hicab, bölgedeki suyun yer altına döşenen borularla İsrail'e aktarıldığını anlatıyor. Hicab, "İsrail, Golan'daki tepelerden su nedeniyle çıkmak istemiyor. Problemin asıl nedeni su." tespitinde bulunuyor.

Bölgede yaşayan Dürzi çiftçilerin ekonomik durumlarının iyileştirilmesi kapsamında Golan Tepeleri'nde yetiştirilen elmaların bir bölümü Suriye'ye ihraç ediliyor. Suriye kaynaklarına göre, yıllık 40 bin ton elma üretiminden sadece 10 bin tonunun ihracına izin veriliyor. İsrail her ne kadar Suriye ile barış masasına oturacağını söylese de zaman zaman yaptığı açıklamalarla Golan'dan çekilmelerinin söz konusu olamayacağını öne sürüyor.

Kurtlar Vadisi değil, haykırma vadisi

İsrail'in, 2004'teki bir BM raporuna da yansıdığı gibi bu bölgedeki Suriyeli öğrencilere İbranice dili ve Yahudi tarihini empoze ederek, kimliğini ve kanunlarını kabul ettirerek burada yaşayanların Suriyeli olduğunu unutturmaya çalıştığı kaydediliyor. Suriye ise bölge sakinlerinin İsrail kimliğini reddetmelerinin ardından Golan'daki halka kimlik vererek, kendisine bağlılıklarını pekiştirmeye çalışmış. İşgal, aileleri de birbirinden ayırmış. Suriye tarafından kalanlar, işgal topraklarındaki akrabalarına "haykırma vadisi" diye adlandırılan bir yükseltiye çıkarak, dürbün ve megafon aracılığıyla ulaşabiliyor. İsrail, Doğu Kudüs ve Batı Şeria'da olduğu gibi burada da BM kararlarını hiçe sayarak bölgeye Yahudi yerleşim birimleri inşa etmiş. Golan'da halihazırda 20 bin Yahudi yerleşimcinin bulunduğu belirtiliyor.
Zaman