Bediüzzaman, zaman zaman bakıp da görmediğimiz gerçeklere temas eder. Bunlardan birisi de malikiyet ve serbestiyet devridir. Bu devirde insan ekonomik prangalarından kurtulacaktır. İnsanın ekonomik gelişimini beş devrede ele alır. Bunlardan dördüncüsü ecirlik yani işçi statüsünde olma merhalesidir. Beşincisi ise Malikiyet ve Serbestiyet Asrı'dır. İnsanın kendi patronu olduğu devredir. İnsanlığın ulaşacağı en olgun ve nihai aşamadır. Bu devirde insanlar artık başkasının işçisi veya bağımlısı olmaktan kurtulup kendi mülkünün sahibi ve kendi mesleğinin ve emeğinin efendisi olur. Ekonomik çerçevede insanlık son aşamaya gelecektir. Bu bir nevi cennet-i asa, saadet devrinin rükünlerinden birisidir. Bu devirde iktisaden insanlık kemal mertebesine erecek ve istismar odaklarından sıyrılacak ve kurtulacaktır. Siyasette de peygamberlik yöntemi üzerine hilafet devriyle tanışacaktır. Bu da siyaseten insanlık tarihinde en olgun aşamasını temsil etmektedir.

İnsanlığın gelişme ve tepe noktası asr-ı saadet, bir de beklenen ikinci hilafet dönemidir. Zaman ilerledikçe Kur’an ve ahkamı gençleşmektedir. Zaman ilerledikçe insanlık bazı yönlerden ilerler bazı yönlerden de geriler. İlerlemenin merkezi kronolojik değil aksine devran halindeki saadet asırlardır. İlerleme mustatil değil döngüsel ve dairevidir. Dolayısıyla iktisadi alanda zirve noktası ile siyasi alandaki zirve noktası birbirini tamamlar ve aynı dönemde buluşurlar.

Bir de insanlığın fikri gelişimini temsil eden meyl-i taharri-i hakikat vardır. İnsanlık fikri prangalarından ve bağımlılıklarından kurtulduktan sonra vicdanı doğrultusunda hiçbir tesir altında kalmadan kendisini hakikati araştırmaya vakfeder.

Buna taharri-i hakikat denilir. İnsanlar arasında gerçekleri öğrenme merakı ve eğilimi giderek güçlenmektedir. Bu bazen merak ya da ihtiyaç suretinde ortaya çıkar. Günümüzde hakikat arayışını ifade edenlerden birisi de meşhur Amerikalı gazetesi Tucker Carlson'dan başkası değildir. Carlson hem medya kariyeri boyunca hem de son dönemdeki bağımsız yayınlarında ana akım medyanın ve siyasi otoritelerin halktan gizlediği gerçekleri deşifre etme, ortaya çıkarma iddiasını temel tezi haline getirmiştir. Özellikle Fox News'ten ayrıldıktan sonra kurduğu Tucker Carlson Network üzerinden yaptığı açıklamalarda, insanların artık sansürlenmemiş bilgilere ulaşmak istediğini ifade etmektedir.

Tucker Carlson: 5 vakit secde eden biri düşmanım olamaz, İslam şeriatını seviyorum

İslam şairi Mehmet Akif Ersoy ile Bediüzzaman da hakikat avcısıdırlar. Bu arayışı taharri hakikat olarak ifade ederler. Hasbihal adlı şiirinde Akif şöyle der:

Cibillîdir taharrî-i hakîkat hırsı âdemde,
Onun mahsûlüdür meşhûd olan âsâr âlemde.

Bediüazzaman da meyl-i taharri-i hakikatten bahseder: Münazarat adlı eserinde şöyle der: "Meşrutiyet-i ilmiye hakkıyla teessüs etse, meyl-i taharri-i hakikatin imdadıyla, fünun-u sadıkanın muavenetiyle, insafın yardımıyla, şu fırak-ı dâlle Ehl-i Sünnet ve Cemaate dâhil olacakları kaviyyen me’muldür."

Bu arayış insanlığı İslamiyetin sınırlarına ya da kucağına getirip bırakacaktır. Perdelenmiş bir takım hakikatler şeffaf hale gelecek ve geçirgenlik arz edecektir.

Hakikat arayışı cibilli yani fıtridir bazı dönemlerde daha baskın bir biçimde ortaya çıkar. Meryem Cemile de "İslam ve Modernizm" adlı eserinde (S: 209, İnkilab Yayınevi) Batı'da gelişmiş ve serpilmiş organizasyon kabiliyetinden bahsettiği gibi aynı zamanda hakikat arayışına da temas eder. Hakikat arayışı fıtri ve insani bir müşterek olduğuna göre Batı'da da bulunması tesadüf eseri değildir. Bu da insanlığı ortak bir noktaya taşıyacaktır (tealev ila kelimetin seva). Kaynaştırma potasına ve zeminine çekecektir. Yeter ki insanlık zararlı kayıtlarından kurtulabilsin. Bu durumda çıplak hakikat, önünde belirecektir.

Günümüzde gizli odaklar ve derin yapılar tarafından hakikat ve gerçekler insanlardan kaçırılmaktadır. Bununla birlikte tezat bir biçimde günümüzde hiçbir şey saklı ve üstü örtülü olarak kalamamaktadır. Gerçeği öğrenme tutkusu saklanan gerçekleri deşifre edecektir.