Allah varsa,biz niçin açıkça şahit olmuyoruz, diye soran hem de yaşını başına almış bir mühendise: "Sizin önünüze konan bir tablonun veya heykelin ressamını ve heykeltıraşını gözünüzle görmeseniz de aklınızla anlarsınız ki bunların bir yapanı ve edeni vardır, bunu inkâr edemezsiniz." diye cevap vermiştim. Onun Allah'ı niye görmeyelim ki, ısrarlı sualinin karşısında: "O sizin cinsinizden değil ki bu gözle görebilesiniz." diye cevap vermiştim. Hiç "yapan" ile "yapılan" aynı cinsten olur mu arkadaş? Bizim bu mealdeki izahlarımıza onun cevabı: "O'nun farklı olduğunu söyleyen de insan, kanıtı ne? şeklindeydi.

Bu tip, gönlünü ve aklını hidayete kapatan arkadaşlara ne delil getirirsen getir, pek fayda etmiyor. Delil dedim ama aslında red ve inkârı mümkün olmayan anlamında "bürhan" demek lazım. Delil, çürütülebilen cinsten; bürhan ise, öyle değil.

Şimdi bu mühendis arkadaş, bir önceki cevabında bana gönderdiği bir itirazını:"Allah var, nereden biliyorsun? Kur'an yazıyor. Kur'an ne? Allah'ın gönderdiği kitap. Böyle bir kanıt olur mu?" cümleleri ile ifade ediyordu. Aslında bu arkadaş, bu cümleleriyle üstadın İşârât-ül İ'caz'da işaret ettiği "devir" meselesine itiraz ediyordu.Cümleye İşârât-ül İ'caz'dan bir bakalım.

"Evet, tevhid ve nübüvvetin ispatları yalnız delil-i naklî ile sahih değildir. Çünkü devir lazım gelir. Evet, Kur'an ve hadisten ibaret olan nakli delillerin sıhhati, nübüvvetin sıhhat ve sıdkına bağlıdır. Eğer nübüvvet de delil-i naklî ile ispat edilirse, muhal lazım gelir. Bunun için, Kur'an-ı Kerim tevhid ile nübüveti, delil-i akli ile ispat etmiştir."

Üstad burada, aslında çok esaslı ve bu asrın önemli itirazına işaret etmektedir. Mühendis arkadaş da totolojiyi andıran, "ispat edilmesi gereken şeyi, kendi ispatında delil olarak kullanma" gibi bir duruma itiraz etmekte hem Kur'an'ın hem de nübüvvetin akli delillerle ispatını istemekteydi.

Gerçi başta bu arkadaş ve bu asrın maddeci kafasındaki çoğuna, göze gösterecek derecede ispatlasan da itiraz ediyorlar ama biz görevimizi yapalım yine de.

Allah'ın varlığına, Kur'an elbette delildir. Kur'an'ın hak olduğuna da Allah'ın kelâmı olması delildir ama üstad, İşârât-ül İ'caz'daki bu cümlede "kendini, kendi iddiasına delil göstermenin" gerçekten ispat olmadığını; ispat için, harici bir delil göstermenin gereğini ortaya koyuyor.

Üstad, hem hayatıyla hem de eserleriyle sorulardan ve soru soranlardan hiç korkmamış. Kendi dünyasına gelen en keskin soruları (24.Mektup ve başındaki soru bunun en bariz örneğidir.) bile örtmemiş, susturmamış ve kapatmamıştır.Sualin peşini de bırakmamış, Rabbinden cevap talep etmiş ve en zor şartlarda da olsa, cevaplarıyla, ehl-i imanın imdadına koşmuştur.

Sorularla yaşanmayan bir hakikat, insanın iç dünyasında berrak şekilde tebarüz ve temayüz etmeyebilir. Risale-i Nurların verdiği, imanı taklitten tahkike götüren derslerinin derinliğine, onları sorgulayarak okuduğumuzda varabiliriz. İşte, nurlarda ki bu açıklık, netlik, tahkiktir ki onu "dava içinde bürhan" noktasına taşıyor.

Reddi ve inkârı mümkün olmayan bürhanların ortaya konulması tarzı, Kur'anî bir tarzdır aslında. Risale-i Nur da bu Kur'anî yolu takip ediyor. Kur'an, gerek tevhidi gerek vahyi gerek de risaleti ispat için, nakli olmayan deliller sunuyor; âyâtıyla bu hakikatlere kâinatı ve fıtratı şahit tutuyor. Kâinatın ve fıtratın şehadeti ise, inkâr edilemez.

Mektubat'ta, Risale-i Nurlar için "Dava içinde bürhandır."denildiği kısmın girişinde üstad, "Şeref,icaz-ı Kur'an'a ait olduğundan." diyor. Yani, Risale-i Nur'un yüksek hakikatleri,akla yaklaştırmadaki parlaklığının temelinde, kâinatı ve fıtratı delil getirme;bunun arkasında da Kur'an var. Burada kendi hissesini ise "Benim hissem, yalnız şiddet-i ihtiyacımla taleptir ve gayet aczimle tazarrumdur." cümlesi ile kayda geçiriyor. Son cümle daha muhteşem: "Dert benimdir, deva Kur'an'ındır"

Her bir sualimiz, kalbimize gelen, aklımıza hücum eden her bir şüphe, hayat-ı ebediyeyi zedeleyen birer dert sayılır. Kur'an ise, bütün dertlerin ilaçlarının sıralandığı bir eczane hükmünde. Önce teşhis, sonra ilacı istimal gelir. Üstad da teslimi bozuk böyle bir asırda, bir hazık hekim hassasiyeti ile önce derdi teşhis etmiş; sonra da Kur'an eczanesinden ilaçları tevzi etmeye çalışmıştır. Bu teslimi bozuk asırda bizim meselemiz de öncelikle tahkik ehli olmaktır. Marifetimiz, sadece bir bilgi seviyesinden, görür gibi olmak mertebesine ulaşılmalıdır. Bu asır, basit bir iltizamı, taraftarlığı kaldırmıyor. İz'anı da tahkike dayalı bir teslimiyeti de istiyor. Bu da "dava içinde bürhanla" oluyor.

Evet dostlar, bugün bu yazıyı yazmamıza bir ilahiyatçının hezeyan dolu konuşması vesile oldu. Sözde ilahiyatçı, kendine verilen dünyanın kısa ömrünü az buluyor; kendini bekleyen ve uzağında bulunacağı muhakkak olan cennet hayatıyla da kendi aklınca kafa bulmaya çalışıyor. Kur'an'a tahkiki yaklaşmayınca olacak olan da budur, sonu hüsran oluyor.

Selam ve dua ile.