İnternette “silindi” sandığınız hiçbir şey gerçekten kaybolmuyor olabilir. Dijital ayak izi, kullanıcıların farkında olmadan bıraktığı verilerle her geçen gün büyüyor. Bu durum hem gizlilik hem de güvenlik açısından soru işaretleri yaratıyor.

DİJİTAL AYAK İZİ NEDİR?

Dijital ayak izi, internette yaptığınız her hareketin geride bıraktığı izlerin tamamını ifade eder. Sosyal medyada paylaştığınız bir fotoğraf, arama motoruna yazdığınız bir kelime, online alışveriş sitelerinde dolaştığınız ürünler ya da bir uygulamaya verdiğiniz izinler bu izlerin bir parçasıdır.

Çoğu zaman fark edilmeden oluşan bu veriler, kim olduğunuz, neyi sevdiğiniz ve nasıl davrandığınız hakkında oldukça detaylı bir profil ortaya koyabilir.

AKTİF VE PASİF DİJİTAL AYAK İZLERİ

Dijital ayak izi iki ana gruba ayrılır: aktif ve pasif. Aktif dijital ayak izi; bilinçli olarak paylaştığınız içerikleri kapsar. Bir tweet atmak, yorum yazmak ya da konum paylaşmak buna örnektir.

Pasif dijital ayak izi ise siz farkında olmadan oluşur. Ziyaret ettiğiniz siteler, tıkladığınız reklamlar ve çerezler aracılığıyla toplanan veriler pasif izler arasında yer alır. Çoğu kullanıcı, asıl veri birikiminin bu ikinci grupta gerçekleştiğini bilmez.

DİJİTAL AYAK İZİ NEDEN ÖNEMLİ?

Dijital ayak izi yalnızca reklam hedeflemesiyle sınırlı değildir. İş başvurularında adayların sosyal medya geçmişinin incelenmesi, kişisel verilerin kötü niyetli kişiler tarafından ele geçirilmesi ya da yıllar önce yapılan bir paylaşımın bugün karşınıza çıkması mümkün olabilir. Özellikle eski paylaşımlar, bağlamından koparıldığında itibar sorunlarına yol açabilir.

TAMAMEN SİLMEK MÜMKÜN MÜ?

Dijital ayak izini tamamen yok etmek neredeyse imkânsızdır. İnternete düşen bir bilginin kopyalanması, arşivlenmesi ya da üçüncü taraflarla paylaşılması kontrolünüz dışında gerçekleşebilir.

Ancak izleri azaltmak mümkündür. Kullanmadığınız hesapları kapatmak, gizlilik ayarlarını düzenlemek ve gereksiz uygulama izinlerini kaldırmak bu sürecin ilk adımlarıdır.

DİJİTAL AYAK İZİ NASIL AZALTILIR?

Daha bilinçli internet kullanımı, dijital ayak izini küçültmenin en etkili yoludur. Güçlü şifreler kullanmak, herkese açık paylaşımları sınırlamak, çerezleri düzenli olarak temizlemek ve güvenilir olmayan sitelerden uzak durmak önemlidir.

Ayrıca “paylaşmadan önce düşün” alışkanlığı, uzun vadede dijital geçmişinizi korumanıza yardımcı olur.

Habertürk