Avrupa Birliği’nde kapsamlı reformu öngören Lizbon Antlaşması, düzenlemeye aylardır muhalefet eden Çek Cumhurbaşkanı Vaclav Klaus’un da onaylamasıyla artık 1 aralıkta yürürlüğe girmeyi bekliyor.
Klaus, Çek Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi’nin Lizbon Antlaşması’nın Çek anayasasına uygun olduğuna karar vermesinin üzerinden birkaç saat geçtikten sonra yaptığı açıklamada, aynı fikir de olmasa da mahkemenin kararına saygılı olduğunu söyledi.
Mahkeme, “AB Anayasası” olarak bilinen Lizbon Antlaşması’nın ülkenin ulusal kanunlarıyla çelişmediği ve ulusal egemenliğini tehlikeye düşürmediğine hükmetti. Geçen eylülde,  muhafazakâr kanattan 17 Çek milletvekilinin Anayasa Mahkemesi’ne başvurması sonucu açılan davada, Lizbon Antlaşması’nın ülkenin bağımsız karar alma yetisine ipotek koyarak ulusal egemenliğini yok edeceği iddiası gündeme getirilmişti.

Antlaşma ne getiriyor
Lizbon Antlaşmaşı, başkentlerde ayrı ayrı onaylanmak üzere, 18-19 Ekim 2007’de Portekiz’de yapılan AB zirvesinde kabul edilmişti. Antlaşma, 27 üyeli Avrupa Birliği’nde karar alma süreçlerini hızlandırmayı ve AB’yi uluslararası alanda etkili bir aktör haline getirmeyi amaçlıyor.
Antlaşmaya göre, üye ülkeler oy birliğiyle 2.5 yıllık süre için bir Avrupa Birliği Konseyi Başkanı atayacaklar. Böylece altı aylık dönüşümlü başkanlık sistemi ortadan kalkacak.
Atanacak Avrupa Birliği Konseyi Başkanı, yılda dört kez toplanacak Avrupa Birliği zirvelerine de başkanlık edecek.
Lizbon Antlaşması ile bir de Avrupa Birliği Dışişleri ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi oluşturuluyor. Bununla amaç, dış politikada tek sesliliğin sağlanması. Yüksek Temsilci, dışişleri bakanlarının buluştuğu Dış İlişkiler Konseyi toplantılarına da başkanlık edecek.
Antlaşmaya göre, Konsey kararlarında 2014’ten itibaren “çifte çoğunluk” şartı aranacak. Bu, Avrupa Birliği kararları için, üye ülkelerin yüzde 55’inin oyu ve toplam nüfusun yüzde 65’ine sahip ülkelerin oyunun gerekliliğini şart koşuyor. Ancak “çifte çoğunluk” sistemi; dış politika, Avrupa Birliği bütçesi ve vergi gibi konularda geçerli olmayacak. Bu konularda üye ülkelerin oy birliği aranacak.

Ulusal meclis-Komisyon ilişkisi 
Antlaşma yürürlüğe girdiği takdirde, üye ülkelerin ulusal meclisleri, Avrupa Birliği Komisyonu’nun hazırladığı yasa tasarıları üzerinde söz sahibi olacak. Ulusal meclislerin üçte birinin talep etmesi durumunda tasarılar, yeniden incelenmek üzere Komisyon’a geri gönderilecek.
Taraf