Hepatit alanında çalışan tüm paydaşların katıldığı 11 Aralık 2010 tarihinde Istanbul'da yapılan çalıştay sonucunda hazırlanan "Hepatit B Türkiye Yol Haritası" sağlık alanındaki karar mercilerine hastalığın Türkiye'deki durumu hakkında bilgi vermek üzere hazırlandı. Bu rapor ayrıca, Türkiye'de hepatit B kaynaklı sosyoekonomik yükün önümüzdeki yıllarda azaltılmasını sağlamak amacıyla dikkate alınması gereken bir dizi öneriyi içeriyor.

Türkiye'de yaklaşık 3 milyon kişi Hepatit B virüsü ile enfekte olmuş durumda. Türk Karaciğer Araştırmaları Derneği Başkanı Prof. Dr. Nurdan Tözün konuyla ilgili çalışmaları "Ülkemizde hepatit B ile ilişkili mevcut durumu eksiksiz ve doğru veriler ile değerlendirmek ve bu enfeksiyonla mücadelenin hedeflerini saptamak amacıyla bir yol haritası oluşturmayı planladık. Bu çalışmayı yaparken stratejik planımız, mevcut durumu ve uygulamaları gözden geçirdikten sonra alınması gereken önlemleri ve uygulamaları konu ile ilgili uzmanların görüşleri doğrultusunda standart bir zemine oturtmak ve hepatit B yol haritasının ana hatlarını çizmeye çalışmaktır" diye anlattı.

Tütünden sonra en yaygın rastlanan kanser nedenlerinden biri olan Hepatit B, AIDS etkeni HIV'den yaklaşık 100 kat daha bulaşıcı özelliğe sahip. Hastalık tedavi edilmediğinde yüzde 15 - 40 oranında siroz, karaciğer yetmezliği ya da karaciğer kanserine neden oluyor. Hepatit B aşısı aşılama programlarına dahil edilmiş olmasına rağmen ülkemizde milyonlarca kişi aşısız ve hastalığa karşı savunmasızken, bu sorun AB ülkelerinde de üzerine gidilmesi ve önlemler alınması gerekli bir halk sağlığı sorunu olarak ele alınıyor.

İŞTE YOL HARİTASI

Hepatit B için önleme, tanı ve tedavi standartlarını ülke genelinde yaygınlaştırmak için "Yol Haritası" oluşturmak ve bu konuda bir çağrı başlatmak niyetiyle hazırlanan raporda altı çizilen öneriler aşağıdaki şekilde:

* Hepatit B'nin önemli bir sağlık problemi olduğu kabul edilmeli ve bu hastalığın önlenmesi, kontrolü ve yönetimini sağlayacak tutarlı bir strateji geliştirilmelidir ve bu strateji ülke genelinde uygulanmalıdır.

* Çocuk aşı takviminde yer alan hepatit B aşısı ile aşılanma oranlarının arttırılmasına çalışılmalı, özellikle risk grupları öncelikli olmak üzere erişkin yaş gruplarındaki aşılamalar teşvik edilmelidir.

* Hem akut hem de kronik hepatit B olgularının bildirim ve kayıt sisteminin düzenli çalışması sağlanmalı; böylece hastalığın yarattığı yükün tam olarak gözler önüne serilmesi ve en çok ihtiyaç duyulan noktalarda etkin politikalar yaratılması sağlanmalı ve hastalığın denetlenmesi mümkün kılınmalıdır.

* Ölümlerin önlenmesinde önemli rolü olduğu ve hastalığın daha fazla yayılmasını önlemeye yardımcı olduğu için, tedaviye erişim iyileştirilmelidir.

* Hastaların tedavisi için standartlara uyulmalı, takipler hastanın inisiyatifine bırakılmaksızın yapılmalıdır. Bu konuda belki "verem savaş" benzeri bir strateji uygulayarak hastaların tedavisini aksatmaması ve tedaviye ulaşma olanakları sağlanmalıdır.

Kısaca Hepatit B

Kronik hepatit B nedir?

Kronik hepatit B; siroz, karaciğer yetmezliği ve karaciğer kanserine yol açabilen viral bir hastalıktır.

Yaşamı tehdit eden bir hastalık mıdır?

HBV bulaşan sağlıklı yetişkinlerin çoğu (yüzde 90'ı) iyileşir ve vücudunda hepatit B enfeksiyonlarına karşı koruyucu antikorlar gelişir. Hastaların yüzde 5 - 10 kadarında ise virüs vücuttan temizlenemez ve kronik enfeksiyona dönüşür. Kronik enfeksiyon gelişenlerde siroz veya karaciğer kanserinin ortaya çıkma riski artmaktadır. Çocukluk çağında kronik enfeksiyona yakalananlarda hepatit B-ilişkili karaciğer kanseri veya siroza bağlı ölüm riski yaklaşık yüzde 25'tir. Kronik hepatit B enfeksiyonu olup siroz gelişen hastaların yaklaşık yarısı, hastalığın ilerleyişiyle ilişkili karaciğer hastalığı açısından yüksek risk nedeniyle beş yıl içinde ölebilmektedirler. Siroz ortaya çıktıktan sonra, tedavisi mümkün değildir.

Hepatit B önlenebilir bir hastalık mıdır?

1982'den beri güvenli ve etkili aşılar sayesinde önlenebilir bir hastalık olmuştur. Ancak aşı, enfeksiyon geliştikten sonra kronik hepatiti tedavi etmemekte; kronik enfeksiyon gelişimini yüzde 95 oranında önlemektedir, ve başlıca insan kanserlerinden birine karşı geliştirilmiş olan ilk aşıdır.

Kimler özellikle risk altındadır?

Birçok insan, çocukluk çağı sırasında hepatit B enfeksiyonu geçirmektedir. Hepatit B ile enfekte olan kişilerle yakın temasta olan kişiler özellikle risk altındadır.

Hastalık nasıl bulaşır?

Başlıca bulaşma yolları: doğum sırasında anneden bebeğe bulaşma, kişiden kişiye bulaşma, güvenli olmayan enjeksiyon, kan veya organ nakli ve cinsel yolla bulaşmadır.

Hepatit B'nin belirti ve bulguları nelerdir?

İştah kaybı, kusma, ateş, eklem ağrısı, bulantı, karın ağrısı ve sarılık başlıca belirtilerdir.

Ne gibi tedavi seçenekleri vardır?

Hepatit B aşısı ile ilgili çalışmalar enfekte olmamış çocuk ve yetişkinlerde aşının kronik enfeksiyon gelişimini yüzde 95 oranında önlediğini ortaya koymuştur. Kronik Hepatit B hastalarında tedavi için kullanılan ilaçlar da mevcuttur.

Hastalar kronik hepatit B kontrolünde aktif rol almak için ne yapabilirler?

Hastalar doktorlarıyla kronik hepatit B hakkında konuşarak, hastalığın tedavi seçenekleri hakkında bilgi edinerek ve belli bir yaştan itibaren karaciğer kanseriyle ilgili taramalardan geçerek hastalığın kontrolünde rol alabilirler.
Yeni Şafak