Yâ Bâsıt, kalplerimizi ümit, idrak ve şükür bakımından genişlet
29. Lem’a Tefekkürname’den ilhamla dualar
Bismillahirrahmannirrahim
Allah'ım! Varlığını bilmenin ve Sana iman etmenin içinde saklı olan sayısız nimetleri bize tanıt. Gözümüzü yalnızca sahip olduklarımıza değil, fark edemediğimiz ihsanlarına da aç. Bizi nimetlerin çokluğuyla övünenlerden değil, her nimetin ardındaki lütfunu tanıyanlardan eyle.
Ey ilmiyle her şeyi kuşatan Yâ Muhsî! Sayısız nimetlerini bizden daha iyi bilen Sensin. Biz nimetlerini saymaya kalksak sayamayız; fark etmeye çalışsak hepsini kuşatamayız. Bize nimetlerini tanıma şuurunu ve her birinin kıymetini bilme hassasiyetini ihsan eyle.
Ey rahmeti ve ilmi geniş olan Yâ Vâsi‘! İhsanlarının genişliğini, lütuflarının kuşatıcılığını ve rahmetinin enginliğini kalbimize hissettir. Dar bakışlarımızı genişlet; yalnızca gördüğümüz nimetlerle yetinmeyip henüz fark edemediğimiz ihsanlarını da idrak etmeyi nasip eyle.
Ey ikramı bol, şerefi ve celâli yüce olan Yâ Mâcid! Bize verdiğin nimetleri yalnızca maddî kazançlar olarak görmemeyi öğret. İlim, idrak, sevgi, vicdan, iman ve marifet gibi mânevî bağışlarının değerini kalbimize yerleştir.
Ey cömertliği ve ihsanı bol olan Yâ Cevâd! Bizim hak edişimize değil, Senin sonsuz lütfuna dayanan bağışlarını düşünmeyi nasip eyle. İstemeyi bilen, verilenin kıymetini takdir eden ve ihsanına karşı şükreden kullarından eyle.
Ey kullarını hayır ve iyiliklere ulaştıran Yâ Berr! Bize yalnızca nimetlerden yararlanmayı değil, nimetlerini başkalarına ulaştırmayı da öğret. Sahip olduklarımızı paylaşmayı, iyiliği çoğaltmayı, muhtaçların ihtiyaçlarını görmeyi ve rahmetinin yeryüzündeki güzel tecellilerine vesile olmayı nasip eyle.
Ey dilediğine dilediği kadar genişlik veren Yâ Bâsıt! Kalplerimizi ümit, idrak ve şükür bakımından genişlet. Nimetlerin arasında kaybolmadan onları tanımayı, ihsanlarının karşısında aczimizi ve muhtaçlığımızı bilmeyi bize nasip eyle.
Allah'ım! Nimetlerini saymakla yetinmeyip onları tanımayı, tanımakla yetinmeyip şükretmeyi, şükretmekle yetinmeyip ihsanlarını başkalarına ulaştırmayı bize nasip eyle.
Bize verdiğin maddî nimetleri mânevî kazanca, mânevî nimetleri marifete, marifeti muhabbete, muhabbeti de rızana uygun kulluğa dönüştür.
Ey Rabbimiz! Nimetlerin tükenmez, ihsanların sınırsız, bağışların sayısızdır. Biz ise her an Sana muhtaç, her nefeste Senin lütfuna bağlı kullarız. Bizi nimetlerini unutanlardan değil, her nimette Senin ikramını gören, her ihsanda Sana yönelen ve her bağışın karşısında hamd eden kullarından eyle. Âmin.
رَبِّ زِدْنِي عِلْمًا وَفَهْمًا وَحِكْمَةً، وَاجْعَلْ هٰذَا الْعِلْمَ نُورًا وَإِخْلَاصًا وَنَفْعًا.
"Rabbim! İlmimi, anlayışımı ve hikmetimi artır. Bu ilmi benim için bir nur, ihlâs vesilesi ve insanlığa faydalı bir hizmet eyle."
سُبْحَانَكَ لَا عِلْمَ لَنَٓا اِلَّا مَا عَلَّمْتَنَٓا اِنَّكَ اَنْتَ الْعَلٖيمُ الْحَكٖيمُ
"Seni her türlü noksandan tenzih ederiz. Senin bize öğrettiğinden başka bilgimiz yoktur. Muhakkak ki Sen, ilmi ve hikmeti herşeyi kuşatan Alîm-i Hakîmsin." Bakara Sûresi, 2:32.
DİPNOT:
وَهٰذِهِ النِّعْمَةُ تَتَضَمَّنُ أَنْوَاعَ نِعَمٍ لَا نِهَايَةَ لَهَا، وَأَجْنَاسَ إِحْسَانَاتٍ لَا غَايَةَ لَهَا، وَأَصْنَافَ عَطِيَّاتٍ لَا حَدَّ لَهَا.
“İşte bu nimet, sonu bulunmayan nimet çeşitlerini, gayesi ve sınırı olmayan ihsan türlerini ve haddi hesabı bulunmayan bağışları içinde barındırır.”
Burada söz konusu edilen nimet, Allah'ın varlığı nimetidir. Bu nimet, tek başına bir varlık bilgisi olarak kalmaz; bütün nimetlerin, ihsanların ve bağışların kaynağını ifade eder.
Bu cümlede önceki hakikat bir adım daha ileri taşınıyor. Bir önceki cümlede Allah'ın varlığının bütün varlıklar için en büyük nimet olduğu ifade edilmişti. Şimdi ise bu en büyük nimetin, içinde sayısız nimet ve ihsanı barındırdığı açıklanıyor.
A. Nimetlerin çokluğu değil, nimetlerin birbirine açılan kapıları
Bu cümleden hareketle özgün bir analitik kavram önerebiliriz:
Nimetlerin İç İçe Geçmişliği
Tanım: Bir nimetin, başka nimetlerin ortaya çıkmasına, fark edilmesine veya kullanılmasına imkân sağlamasıdır.
Örneğin akıl bir nimettir. Fakat akıl sayesinde insan ilim öğrenir, ilim sayesinde tabiatı tanır, tabiatı tanıdıkça nimetlerin farkına varır, nimetleri fark ettikçe şükür bilinci gelişir.
Bir nimet, böylece başka nimetlerin kapısını açar.
Bu ilişkiyi şöyle gösterebiliriz:
Akıl → İlim → İdrak → Nimetleri tanıma → Şükür → Marifet
Burada tek bir nimet, birbirini besleyen çok sayıda başka nimetin başlangıç noktası hâline gelir.
B. Nimetleri saymak ile nimetlerin değerini anlamak arasındaki fark
İnsan, sahip olduğu nimetlerin sayısını artırmaya çalışabilir. Fakat nimetlerin sayısını bilmek, onların değerini anlamakla aynı şey değildir.
Bir insanın çok sayıda imkâna sahip olması, o imkânların kıymetini bildiğini göstermez.
Bazen insan, sahip olduğu büyük nimetleri fark etmez; ancak onları kaybettiğinde değerlerini anlar.
İman ve tefekkür, insanı bu gecikmiş farkındalıktan kurtararak nimetlerin kıymetini kaybetmeden anlamaya davet eder.
C. Marifet: Nimetlerden Mün'im'e ulaşmak
Nimetlerin çeşitliliği, insanı onları vereni tanımaya yöneltir.
Burada Mün'im, nimet veren anlamında Allah'ı ifade eden bir niteleme olarak kullanılabilir.
İnsan bir nimeti fark eder; sonra o nimetin kendiliğinden meydana gelmediğini, bir yaratılış ve hikmet düzeni içinde kendisine ulaştığını düşünür.
Bu düşünce, nimetin ötesine geçerek Allah'ın rahmetini, keremini ve ihsanını tanımaya vesile olur.
Böylece nimet, yalnızca faydalanılan bir imkân olmaktan çıkar; marifete açılan bir pencereye dönüşür.
D. Geleceğe bakan yön: Nimetlerin dünyayla sınırlı olmaması
Cümlenin anlamını ahiret perspektifinden de değerlendirmek gerekir.
Dünya nimetleri sınırlı, geçici ve eksiktir. İnsan dünyada her istediğine ulaşamaz; elde ettiği nimetlerin de bir kısmını kaybeder.
Ahiret inancı ise Allah'ın ihsanlarının dünya hayatıyla sınırlı olmadığını bildirir. Ebedî saadet, insanın dünyada tattığı nimetlerden çok daha geniş bir müjde ve ümit ufku açar.
Bu bakımdan cümledeki sınırsızlık ifadeleri, Allah'ın lütuflarının insanın sayıp dökebileceği nimetlerden ibaret olmadığını düşündürür.
İnsan, dünyadaki nimetlerin tamamını tanıyamadığı gibi Allah'ın ahiretteki ihsanlarının mahiyetini de bütünüyle kuşatamaz.
Hazırlayan: Nuran Şahin
Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve BÜYÜK HARFLERLE yazılmış yorumlar
Adınız kısmına uygun olmayan ve saçma rumuzlar onaylanmamaktadır.
Anlayışınız için teşekkür ederiz.