Dr. Bilal TANRIVERDİ

Dr. Bilal TANRIVERDİ

Üç koronavirüs sonrası senaryo ve muhtemel ihtimaller

A+A-

Koronavirüs pandemisinin gelişimine, gidişatına ve sonuçlarına ilişkin tahminler hala çok çeşitlidir.

Birleşik, kabul edilmiş, hatta baskın, özel ya da genel bir görüş hali hazırda yoktur.

Pandemi yatıştıktan veya tamamen sonra erdikten sonra bireyler olarak hepimize ve dünya toplumuna ne olacağını düşünmeye, tartışmaya ve analiz etmeye ihtiyacımız var.

Konuşulan ilk senaryo, dünyanın aynı kalacağı ve insanlık için bu virüsün bilinen yönüyle yaşattığı tatsız, acı dolu ve kahredici bir anıdan başka bir şey kalmayacağıdır. Pandemi, siyasi görüşleri de dahil olmak üzere insanların zihniyetini etkilemeyecek (veya neredeyse hiç etkilemeyecek) ve bu nedenle mevcut dünya düzeni olduğu gibi kalacaktır.
Bu senaryoda, virüsten sonra dünyanın farklı olacağı iddiası (zaten devam etmekte olan) spekülasyondan başka bir şey değildir.

İkinci senaryo, dünya dramatik olarak değişecek, yeni bir dönem başlayacak. Bu senaryoda, dünya düzeni açısından temiz bir sayfa olması muhtemel ve uygulanabilir olabilir. Ama genel kanı ve tahminler o yönde değil.

Üçüncü senaryo o kadar basit değil fakat kuvvetle muhtemel en olası olanı: Dünyada kesinlikle köklü ve kapsamlı A’dan Z’ye değişiklikler olacak ancak hangi alanlarda, ne kadar kısa sürede gerçekleşecek ve nasıl ortaya çıkacağını belirlemek elbette zor.

Koronavirüs sonrasında inanç

İnsanlar genellikle dine dönecek ve Yüce Olan'ın korumasını arayacaklar. Koronavirüs, insanların yüzyıllar boyunca biriktirdiği günahlar için Allah’ın/Tanrı'nın cezası olarak görülebilir.

Bunun tersi bir tepki zayıf da olsa mümkündür yani başarısız olan ve yaratılışını desteklemek istemeyen, dinlerden, dindarlardan tiksinme.

Ancak, ilk senaryo daha olası görünüyor. Bu bakımdan Covid sonrasında ibadethanelerdeki insanların sayısının artıp artmayacağı anlatılacaktır. Muhtemelen artacak, çünkü insanlar önce sıkıntıdan kurtuldukları için Allah’a şükredecek ve daha sonra büyük gecikmelerle hareket eden yetkililere ve tıbba teşekkür edecekler.

İletişim ve kamu davranışı

Uzun vadede yüz yüze iletişime duyulan ihtiyacın azalması oldukça muhtemeldir ancak zaten olduğu gibi sanal iletişim artacaktır. İlk başta, izolasyon önlemlerinin kaldırılmasının hemen ardından, yüz yüze iletişim için özlem keskin ama kısa bir süre artacaktır. Sonuçta insanlar birbirine daha kayıtsız kalacak, kişiler arası kopukluk artacaktır.

Halkın güvensizliği artabilir; bazı ileri teknolojilerde, özellikle tıbbi teknolojilerde değer kaybı olacaktır. Bu, virüs için bir aşı sağlamak ve tedavi etmek için geçen sürenin uzunluğundan kaynaklanıyor olabilir.

Karantina önlemleri nedeniyle bazı alışkanlıklar değişebilir, örneğin insanlar toplantılarda el sıkışmayı reddedecek veya toplantı sayısı azalacak, bu da elbette insan doğasını etkileyecektir.

Salgının sona ermesinden bir süre sonra halk, konser, miting vb. gibi kitlesel olaylara karşı temkinli kalacaktır. Öte yandan, toplumun bir kısmı, özellikle de izolasyondan bıkan gençler, aktif olarak katılım sağlayacaklar. Bazı ülkelerde pandeminin resmi sonunu işaretlemek için kitlesel şenlikler yapılması mümkündür.

Karantina ve benzeri önlemler aile hayatını nasıl etkileyecek?

İki kutupsal eğilim ortaya çıkacaktır:

Bir yandan ailenizle vakit geçirmek için harika bir fırsat. Öte yandan birçok ailede ayrı bir hayata bağımlılık oluşabilir. Ayrıca, bazı sosyologlar boşanma sayısında artış öngörüyor.

Bazı ülkelerde kurulan kitlesel karantina, yetkililer tarafından, bir hanenin yoğun yaşamdan bir kaçış gibi sanal da olsa her türlü eğlenceye erişimi olduğu varsayılarak, 'sadece kaygısız ve sakin bir şekilde yaşamak' için eşsiz bir fırsat olarak sunulacak.

Pandemiye farklı siyasi tepkiler

Afetler müreffeh bölgelerde daha şiddetli olduğu için değişiklikler Avrupa ve Kuzey Amerika'yı büyük ölçüde etkileyecek.

Batı'daki yerel topluluklar en azından bu salgına psikolojik olarak hazır değildi. Karışıklık geldi. Batı medeniyeti kırılganlığını ortaya çıkardı.

Diğer tüm ülkeler ve medeniyetler üzerindeki değişmez üstünlüğüne inanan Batı, aniden savunmasızlığını hissetti. (Kaçınılmaz olarak, mevcut Pandemi ile bilinmeyen nedenlerle ortaya çıkan ve dönemin şifacılarının özeniyle hiç bitmeyen orta çağ vebası arasında karşılaştırmalar yapılmıştır.)

Avrupa Birliği'nden Birleşmiş Milletler ve Dünya Sağlık Örgütü'ne kadar uluslararası kuruluşlar, başarısızlıklarını 'zincirdeki zayıf halka' olarak gösterdiler. Bazı Doğu Avrupa ülkelerinde, örneğin Sırbistan'da, Batı ile partnerlerinde büyük bir hayal kırıklığı yaşandı.

Ulusal devletler tam bir felaketten korunmada ana rolü üstlendi. Bu da ulus devlet paradigmasının dünya siyasetinde kalacağını gösteriyor. Bu, uluslararası kuruluşlar tarafından alınan toplu kararların zorunlu olarak uygulanmasının öneminde bir azalmaya yol açacaktır.

Her devlet muhakkak her şeyden önce kendi çıkarları doğrultusunda hareket edecektir. Yeni düzeni okuyamayan devletler, idareciler, halklar, akademisyenler, şirketler, tüccarlar, teologlar, bilim insanları, sanatçılar, doktorlar, gazeteciler ve sivil toplum vs. etkisiz kalıp bulundukları konumlardan gidecektir.

Amerika Birleşik Devletleri hem Batı'da hem de genel olarak dünyada hegemonya talep etmede uygulamada çok zor durumlar yaşayacaktır.

Avrupa'da ilk başta Washington'un müttefikleriyle iş birliğini ihmal ederek kendi başına koronavirüsle savaşmanın bir yolunu bulmaya çalıştığı gerçeğine dikkat çekildi. Önde gelen dünya gücünün pandemiye hazırlıksız olması da hayal kırıklığına neden oldu.

Bu nedenle, öncelikle Amerika Birleşik Devletleri'nde geliştirilen ve ABD liderliğinin kaçınılmazlığının bir teyidi olarak hizmet etmesi amaçlanan küreselleşme fikrinin ciddi yara alması içerde ve dışarda etkilerini gösterecek.

Avrupalıların -en azından bazılarının- kafasında, hangi rejimlerin büyük ölçekli felaketlere daha dayanıklı olduğu sorusu ortaya çıktı. Yerel yönetimleri ve Avrupa Birliği'ni eleştiren ulusal popülistlerin popülaritesi daha da artacak ve daha fazla siyasi başarı şansı olacak. Sonuç olarak, bazı Avrupa devletlerinde olduğu gibi ABD'de de bir siyasi düzen dönüşümü gerçekleşecek. Avrupa'daki etnik ve dinler arası durumu daha da kötüleştirecektir.

Otoriter Çin, İtalya, İspanya ve Amerika Birleşik Devletleri'nden daha verimli davrandı ve demokratik emsallerinden daha fazla güvenilirlik gösterdi. Muhtemelen Çin'in imajına iyi gelecek bir süreci göreceğiz.

Pandemi sonrası dünyada ideal bir siyasi rejim olmadığının kanıtı olacak.

Günün sonunda;

Koronavirüs salgınının nihayetinde dünyayı nasıl etkileyeceğine dair herhangi bir nihai sonuca varmak için erken.

Bu makalede yazarın anlattıkları gözlem ve analiz neticesinde ortaya çıkan düşüncelerdir.

Süreç devam ediyor ve her gün hızla değişiyor.

Pek çok siyasetçi, yazar, düşünce insanı, gazeteci ve yayıncının öngördüğünün aksine, yazarın görüşü, belki bazı yüzeysel davranışlar olsa da temelde insanların değişmeyeceğidir.

Bu makalede belirtilen eğilimlerden bazıları, bu eğilimlerden bazılarını harekete geçirme ve diğerlerini yavaşlatma potansiyeline sahip olan mevcut salgından çok önce geliştirilmiştir.

Önemli olan sonuçlarından hangisinin uzun vadeli, hangilerinin fırsat sunacağı olacağıdır.

Bu özellikle bazı demokratik normlar için geçerlidir. Ve şu anda toplumun bir kısmı kısmi kısıtlama ihtiyacına dair güven kazandıysa, o zaman salgından sonra da bu tür yasama normları geri yüklenebilir.

Ulus-devlet merkezi olmaya devam edecek gibi görünmekle birlikte BM de dahil olmak üzere uluslararası hükümetler arası kuruluşların rolü zayıflatılabilir.

Hükümet dışı aktörlerin, STK’ların, iletişim ve yeni medya ile internet teknolojilerinin kamusal, insani ve bilimsel kurumların rolü artacaktır.

İkili ilişkilerin değeri de artabilir. ABD'nin hegemonik iddiaları üzerindeki hoşnutsuzluk yoğunlaşacak.

Ve şimdilik bir nokta

Ortak bir tehdide karşı bir savunmasızlık hisseden insanlık, iklim değişikliği sorunlarıyla gittikçe daha fazla ilgilenecek. Kıtlık, kuraklık ve fakirlik felaketlere yol açacaktır.

Bunların tetiklemesiyle iç karışıklıklar global ölçekte meydana gelecek.

Her zorlukla birlikte iki kolaylık vardır.

Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

YORUM KURALLARI: Risale Haber yayın politikasına uymayan;
Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve BÜYÜK HARFLERLE yazılmış yorumlar
Adınız kısmına uygun olmayan ve saçma rumuzlar onaylanmamaktadır.
Anlayışınız için teşekkür ederiz.