ABD, Britanya ve Fransa’nın başını çektiği Şafak Yürüyüşü Operasyonu’nun komutası dün itibariyle resmen NATO’ya devredildi. İttifakın karar organı Kuzey Atlantik Konseyi hava borbardımanı dahil ‘çatışma kuralları’nı belirleyen planları onaylamak üzere toplanırken Fransa siyasi liderlik için ısrarını sürdürüyor. ABD, Britanya ve İtalya uçuşa yasak bölgenin uygulanması ve hava saldırıları dahil bütün askeri operasyonların NATO’ya devrinden yana tavır alırken Fransa karar alma yetkisinin ittifaka verilmesine karşı çıktı. Paris siyasi liderlik için dışişleri bakanlarından oluşan ‘siyasi temas grubu’ önerirken AFP’ye konuşan bir Fransız diplomat, tüm yetkilerin devri halinde NATO operasyonundan çekileceklerini belirterek “Biz NATO operasyonunda olmayacağız, bunda en ufak bir tereddüt yok” dedi.

İki aşamalı mekanizma
Fransa Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy, geçen hafta AB zirvesinde “Operasyonel ve teknik koordinasyon NATO’da olacak ama siyasi koordinasyon koalisyonda olacak” demişti. Fransa iki aşamalı mekanizma öneriyor: İlk grupta farklı ülke, taraf ve bölgesel örgütlerden 60 temsilci yer alıyor. İkinci grupta sadece şu anki operasyona katılan ülkeleri kapsıyor. Paris, Türkiye dahil 35 ülkenin katılacağı yarınki Londra toplantısını siyasi mekanizmanın ilk toplantısı olarak sunuyor.

Komuta resmen NATO’da
NATO Genel Sekreteri Anders Fogh Rasmussen, dünkü toplantının ardından, koalisyonun Libya’daki operasyonlarının komutasının NATO’ya geçtiğini söyledi. Rasmussen, “NATO’nun en iyi komutanı” olarak nitelediği Kanadalı Korgeneral Charles Bouchard’ı ‘derhal etki’ için görevlendirdiğini belirterek, “NATO, BM kararını tüm yönleriyle uygulayacak, ne bir eksik ne bir fazla” dedi. Hava operasyonlarının başına geçen Bouchard, yazılı açıklamasında “Uçuşa yasak bölge operasyonlarını yönetmeye başladıklarını” belirtti. NATO müdahalesi çerçevesinde Libya’nın hava sahası, insani yardım amaçlı uçuşlar dışında tüm uçuşlara kapalı tutulacak. Bouchard, “Üye olmayan ortaklarla, NATO’nun hava kuvvetlerinin kullanılmasını engellemek üzere her şeyi yapacağı, Libya halkının da zarar görmemesi için özen gösterileceği” mesajını verdi.

Kaddafi’ye sürgün formülü
Libya’ya karşı Şafak Yürüyüşü Operasyonu’nda komutayı NATO’yu devreden koalisyon, siyasi çözümlerle ilgili önerilerin masaya yatırılacağı yarınki Londra konferansına hazırlanırken İtalya’dan Albay Muammer Kaddafi’ye sürgünü de içeren bir plan geldi. Dışişleri Bakanı Franco Frattini, Repubblica gazetesine “Bütün Avrupa ve BM, Albay’ın artık kabul edilebilir bir muhatap olmadığını söylediklerine göre, onun iktidarda kalacağı bir çözümü öngöremeyiz. Kaddafi’nin sürgüne gönderilmesi halinde, durum başka olacak. Kendi rejimi içinde bile bu seçenek üzerinde çalışan insanlar var” dedi. Frattini, Londra’da sunacakları planın ayrıca BM tarafından güvence altına alınacak ateşkes, anayasa çalışmalarına katılımı sağlamak amacıyla Libya’daki birçok aşiretle görüşmeler ve halihazırda Türkiye ile üzerinde çalıştıkları daimi bir insani koridoru öngördüğünü söyledi. İtalyan Bakan, “Aşiretlerin de katılımıyla herkes anayasanın hazırlanması için çalışacak” dedi.

Osmanlı’dan beri ilk
ABD Savunma Bakanı Robert Gates ise rejim değişikliğine “Geçmiş tecrübeler bunun çok karmaşık olduğunu gösterdi” diyerek karşı çıktı. Gates ayrıca Arap âlemindeki ayaklanmaları ‘Osmanlı’nın çöküşünden beri en büyük değişim dalgaları’ olarak niteledi.
Radikal