Eskiden üçlü bir kavramımız vardı. Şöyle sıralanırdı: Akl-ı Selim, Kalb-i Selim, Zevk-i Selim. Selim ifadesi arı duru anlamına gelir. Kalb-i selim bizzat Kur'an-ı Kerimde yer almaktadır. Nitekim ‘Allah'ın huzuruna kalb-i selim ile gelenler müstesna’/İlla men etallaha bi kalbin selim’ vurgusu yapılmıştır. Allah’ın huzuruna herkes gelecektir lakin kurtuluşa erenler kalb-i selim mensupları arasından çıkacaktır. Bunlar said’ler kervanına katılacaklar ve saadete ereceklerdir. Kalb-i selim dışındaki kalpler taşkın ve şaşkın kalplerdir. Akl-ı selim de ifrat ve tefrit sarmalı arası olan doğruya rehber akıldır. Zevk-i selim ise işin sanat boyutunu ve yönünü temsil eder. Nitekim şu ifadeler meramımıza tercüman olmaktadır: Gül alırlar, gül satarlar. Gülden terazi tutarlar. Gülü gül ile tartarlar. Çarşı pazarı güldür gül.

Aksine bazıları mizacı gereği diken sever.

Zaman zaman insanın selikası ve zevki bozulabilir. Zaman algısı bazen zevk-i selime perde olabilir. Nitekim İmam Busiri şöyle buyurmuştur: Göz bir illetten dolayı güneşin ışıklarını seçemeyebilir ve keza hastalıktan dolayı ağız da suyun tadına almayabilir. (Kad tünkiru'l aynu dav'eş şemsi min remedin/ Ve yünkiru'l femu ta'mel mai min sakamin)! Zaman da çift karakterlidir. Hem tat katar hem de tat bozar. Kimilerinin tadını bozar kimilerinin de tadını artırır.

Zaman mutlak bir kriter değildir. İzafi ve dalgalı bir seyir takip eder. Zamanı üniter bir ölçü olarak almak yanlışa götürür. Yılbaşı eğlenceleri bağlamında Demet Akalın zamanı mutlaklaştıran bir anlayışı esas almış, dile getirmiş. Zaten aksi olsaydı şaşırtıcı olurdu. Onu mutlak bir kriter ve değer yargısı olarak telakki etmiştir. 'O devir geçti' diye de eskiye sünger çekmiş. Halbuki pekala zaman bizim tadımızı bozmuş da olabilir! Meselenin anlaşılması için sözlerine kulak verelim. Demet Akalın, yılbaşı eğlencelerinde performans sergileyen Sakaryalı ünlü rap’çi Lvbel C5’e yöneltilen eleştirilere sert bir dille karşılık vermiştir. “Instagram sayfalarında ‘yok ekran başında babalar onu seyrederken şöyle böyle oldu’ diye yorumlar yapıldı. Ne yapalım o zaman? Ahmet Özhan’ı çıkarsalardı, onu seyretseydi millet. O devir geçti. Yüzyıl geçti, şarkılar bile değişti.”

Bana göre o devir keşke hiç geçmeseydi. Güzellikleri taze ve duru kalsaydı. İstanbul beyefendilerini hala arıyoruz. Kibrit-i ahmer gibi azalmış da olabilirler ama vakitlerinin geçtiğini kim söyleyebilir? Yunus’un dilinden söyleyecek olursak; Her dem yeniden doğarız/ Bizden kim usanası! Demet Akalın’ın yargısında kemiyeti keyfiyetin üzerine çıkarmak vardır. Ya da arabayı atın önüne çekmek!

Ender kişilerden ya da onların ete kemiğe bürünmüş hali olan simalardan birisi Mahmut Kemal İnal'dır. Hakkında şöyle söylenmiştir: “Hezâr gıpta o devr-i kadîm efendisine, Ne kendi kimseye benzer ne kimse kendisine.”

Lvbel C5’e övgüler yağdırmaya devam eden ünlü popçu Demet Akalın sözlerini şöyle sürdürdü: “Benim bile kızım ve arkadaşları konserine gitmek için can atıyor. Bu çocuk, eğlence müziği yapıyor. Ülker Spor ve Etkinlik Salonu’nu doldurdu. Ben korkarım oraya çıkmaya. O kadar ufak (küçük demek istiyor) hayranı var ki çocuklar deliriyorlar. Esas yapmamız gereken, bu kadar çok kitleyi peşinden sürükleyen çocuğu motive edip daha iyisini yapmaya teşvik etmek. Sosyal medyada oturup ona sallayanlara cevap da verdim. Babalar onu sevmiyormuş. Babalar, Erol Evgin de çıktı, onu izleseydi.”

Zevk-i selim bozulunca bayağı olan şeyler de makbul oluyor. Bunlar ağız tadının bozulmasındandır. Ağız tadını kaybedenlerin çoğunlukta olması doğruyu değiştirmez. İnadına geçmişin kaybedilmiş güzelliklerini aramaya devam edeceğiz.

Zevki bozulmuşların, yönünü kaybetmişlerin halkta bir karşılığı olsa bile bize yön veremezler.