Tevhid, İhlas suresinde de belirtildiği üzere ezeli, ebedi, dengi olmayan, tek bir Allah'a inanmaktır. Eğer bu iman terkedilirse sebeplerin, kanunların, hatta zerrelerin hepsine ezeliyet, hakimiyet gibi ilahi sıfatlar verilmek zorunda kalınır ki bu da bilimsel olarak da imkansızdır.

Allah'ın, kâinatın ve insanın kemalatı ancak tevhid ile bilinebilir. Örneğin dalında bize tebessüm eden bir elmayı sebeplere verirsek Allah'ın rahmeti bilinemez. Sebepler sadece perdedir. O elmayı ikram eden Allah'ın rahmetidir.

İşte bu örnekte olduğu gibi ancak Allah'ı bir ve tek kudret sahibi olarak bilirsek O'nun isim ve sıfatlarını kabul edebiliriz.

Kâinatın kıymeti de tevhid ile açığa çıkar. Evreni tesadüf oyuncağı derecesinden Samed olan Allah'ın bir mektubu, bir sarayı, ahiret tarlası haline getiren şey tevhiddir.

İnsanı da aynı şekilde en aciz en zavallı canlı konumundan, yaratıcının hitabına mazhar, ebede namzet ve arza halife yapan sır tevhiddir.

İşte şirk bu yüzden çok büyük bir zulümdür. Çünkü şirk ile Allah'ın tüm isim ve sıfatları gizlenir, kemalatı tahkir edilmiş olur. Kâinat ve insan değersizleşir, sahipsizleşir. Hüsna yani en güzel olarak nitelenen Allah'ın isimleri şirkle inkâr edilir. Bu yüzden şirk affedilmez bir günahtır.

Hem şirk bir saçmalıktır. Çünkü aciz insan hükümdarları bile ortağa müsaade etmezken, kudreti sonsuz olan Allah elbette kendi yarattıklarını kendine ortak yapmaz.

Ayrıca Allah'ın sıfatları sınırsızdır. Itlak ve ihataya sahiptir. Bir ortağı olursa bu sınırsız bir özelliğe sınırsızlığı devam ederken bir sınır koymak gerekir ki bu da çelişki olur.

Hem Allah'ın kemali de şirke müsaade etmez. Çünkü ortaklık bizim gibi acizlerin işidir. Oysa Allah tüm kemal sıfatlara sahip olmakla beraber tüm isimlerine de azami surette sahiptir.

Hem kâinat ayrılık kabul etmez bir bütündür. Bir zerreyi yaratan kimse kâinatın tümünü yaratan da O'dur.

Örneğin herkesin rastgele çizdiği bir kağıtta genel bir hikmetten bahsedemeyiz. Çünkü genel bir hikmet olabilmesi için bütün çizgilerin aynı amaca hizmet etmesi gerekir. Bu da tek bir akıl ile olur. Bu yüzden kâinatta görülen hikmet, rahmet gibi gerçeklikler yaratıcının Bir'liğini gözler önüne seriyor.

Yani kâinat "Lâilahe illallah" der. Bu ilanı reddederek şirke düşenler Allah'a, kâinata ve insana büyük bir hakarette bulunmuş olurlar. Bu günahı ise ancak cehennem temizler.

(Risale-i Nur'dan İkinci Şua Okyanusundan kalbime damlayanlar - Herkesi mutlaka risalenin kendisini okumaya davet ediyorum.)