Bismillahirrahmanirrahim

Not: Bu yazı hazırlanırken Vikipedi'den faydalanılmıştır.

İskandinav ülkeleri refah alanında bir çok endekste hep ilk sıralarda yer almalarıyla ünlüler. Onları bu seviyeye getiren özelliklerin tamamına "İskandinav Modeli" deniyor. Bu yazıda İskandinav Modeli ile İslamiyet arasındaki benzerlikleri ve farklılıkları işleyeceğiz.

1. İskandinav Modelinde, büyük ölçüde vergiyle finanse edilen bir sistemde ücretsiz eğitim ve evrensel sağlık hizmetleri gibi kamu hizmetlerine ek olarak ayrıntılı bir sosyal güvenlik ağı bulunuyor. İslamiyette de zekat ile vakıflar ve beytül mal ile eğitim ve sağlık hizmetleri verilir.

2- İskandinav ülkelerinde güçlü mülkiyet hakları, sözleşme uygulaması ve genel olarak iş yapma kolaylığı. İslamiyette de mülkiyet korunur. Ticaret teşvik edilir. Ahidleşme vardır.

3. İskandinav ülkelerinde kamu emeklilik planları. İslam'da da nafaka uygulaması ve yoksullar için devlet himayesi vardır.

4. Dünyadaki Özgürlük anketi ve Demokrasi Endeksi'nde görüldüğü gibi yüksek düzeyde demokrasi . İslamiyet de asr-ı saadet ve 4 halife dönemi şehadetiyle istişare, müsbet fikir ve ifade özgürlüğü ve şeriata uygun (insanın kendisine de zarar vermediği) bir hürriyeti tesis eder.

5. Düşük yolsuzluk seviyeleri. Transparency International'ın 2022 Yolsuzluk Algılama Endeksi'nde Danimarka, Finlandiya, Norveç ve İsveç, değerlendirilen 180 ülke arasında en az yolsuzluğa sahip ilk 10 ülke arasında yer aldı. Hakiki İslamiyette de devlet malı çalmak dünyevi ve uhrevi cezalarla tehdit edilmiştir.

6. Yüksek sendika yoğunluğu ve toplu pazarlık kapsamı. 2019 yılında, İzlanda'da sendika yoğunluğu %90,7, Danimarka'da %67,0, İsveç'te %65,2, Finlandiya'da %58,8 ve Norveç'te %50,4 idi. İslamiyette sendika uygulaması yoksa da işçi hakları üzerinde durulur. Ashabından helallik almak için kırbaç yemeyi göze alan peygamber kıssası gibi örneklerle hak davası meşruiyet zeminine oturur.

7- İskandinav ülkeleri ayrıca nispeten ilerici bir vergilendirme sistemine sahiptir; bu durum, cömert refah sistemleriyle birlikte onları dünyanın en az eşitsiz ülkeleri arasına sokmuştur. İslamiyette de zekatlar ve vergiler kişinin ekonomik durumuna göre alınır.

8- Birleşmiş Milletler Dünya Mutluluk Raporları, en mutlu ulusların Kuzey Avrupa'da yoğunlaştığını gösteriyor. İskandinav ülkeleri , Finlandiya ve Norveç'in en üst sıralarda yer aldığı 2018 Dünya Mutluluk Raporu'nda ilk 10'da yer alıyor. İslamiyette; doğru tevekkül, hoşgörü, kazaya rıza gibi yollarla huzur ve mutluluğu arttırır.