İbrahim Ali

Tataristan'ın başkenti Kazan'da Tatar din adamlarının ikinci Rusya Forumu düzenlendi.

"Milli oluşum ve din" isimli forum Dünya Tatarlar Kongresi, Tataristan devlet başkanlığı birimi ve Tataristan Müslümanları dini kurumu tarafından organize edildi. Foruma Rusya'nın çeşitli bölgelerinde ikamet eden 800'den fazla din adamı ve Müslüman aydın katıldı.

Toplantının ilk gününde Tataristan başkanı Rüstem Minnihanov, Rusya Müftüler Konseyi başkanı Ravil Gaynutdin ve Müslümanların Merkez Dini Kurumunun başkanı Talhat Tacuddin birer konuşma yaptı. Dünya Tatarlar Kongresinin yürütme birimi başkanı Rinat Zakirov forumun hedefinin milli geleneklerin tekrar oluşumunu temin edilmesi olduğunu belirtti. Ancak Zakirov'a göre Tatar aydınların önemli bir kısmı milli oluşum içerisinde İslam dininin de önemini bildiği için foruma din konusu da ilave edildi. Zakirov Tatar din adamlarının bir araya gelmesi ve ortak teşkilat içerisinde faaliyet gösterebilmesi için milli düşüncelerin rolü olabileceğini ifade etti. Ayrıca camilerde hutbelerin Tatarca okunması gerektiğine dair daha önce ortaya atılan görüşleri destekledi. Bununla da Tatar dilinin yeniden oluşumuna önemli bir katkının sağlanabileceğini ifade etti.

Zaman zaman ortaya atılan ve Tataristan'ın çeşitli bölgelerinde uygulanmaya çalışılan Tatarca hutbe konusu Rusya'nın diğer Müslüman halklarının tepkisini çekiyor. Ülke vatandaşlarının büyük çoğunluğunun Tatarca bilmediği için bunun sorun teşkil edeceği ayrıca Tatarların içerisinde de Rusça konuşan insanların çoğunlukta olduğu vurgulanıyor.

Foruma katılanlar oy kullanılarak Rusya müftüsünün seçilmesini teklif etti ancak bu teklif Rafik Muhametşin tarafından geri çevrildi. Muhammetşin seçimlerin yapılması için gerekli delege sayısına ulaşılmasının önemini vurguladı. Tataristan müftüsü İldus Faizov ise din adamlarının devlet birimleri ile iş birliği içerisinde olması gerektiğine vurgu yaparak Türkiye'nin bu anlamda örnek olabileceğini ifade etti.

Faizov'a göre ülke genelinde Hanefi mezhebinin resmi mezhep ilan edilmesi ve Türkiye'deki devlet din ilişkilerinin kurulması İslam'ın gelişimine hizmet edebilir. Ancak müftünün teklifi foruma katılan delegelerin tepkisine neden oldu. Katılımcılar bu gibi açıklamaların diğer mezhep temsilcileri içerisinde olumsuz karşılanacağını ve Rusya Müslümanlarının bölünmesine hizmet edeceğini söylediler.

Forumda Rusya'da İslam eğitimi ve onun gelişimi konusu da gündeme taşındı. İslam televizyon ve radyosunun kurulmasının önemine vurgu yapılarak dini edebiyat yayınlar üzeindeki yasakların kaldırılması talep edildi. İki gün devam eden toplantıda gündeme taşınan konuların sürekli Müslüman din adamları ve aydınları tarafından gündeme taşınmasına rağmen sorunların çözümü yönünde adımların atılamaması dikkat çekti.
Dünya Bülteni