Hatice Tuğba Çetinkaya'nın haberi:

Sanki biri başınızı avucunun içine almış var gücüyle sıkıştırıyordur. Yanınızda kısık sesle konuşup duran birilerine dahi tahammülünüz yoktur. Koku duyarlılığına mide bulantısı (hatta bazen istifra) da eklenince, iyice bitkin düşersiniz. En düşük voltajdaki ışık bile size düşmanken, bir de gündüzse güneşe perde çekip ışıktan kurtulma gibi hayallere sarılırsınız. Tek istediğiniz yorganın altında uyumak, uyumak, uyumak… Bunların hepsinin işaret ettiği muhtemel hastalığı nasıl anlar, onunla nasıl başa çıkarız acaba? Önce adıyla başlayalım: Migren…

Yeni Bahar dergisinde yer alan habere göre; migren, beyin zarında ve damarlarında bir çeşit iltihaplanma ve bunun sonucu olarak duyulan baş ağrısı, beyinde aşırı bir duyarlılık hali. Ailemizde migren olması bizim de mutlaka olacağımız anlamına gelmiyor ancak genetik mirasımız bu rahatsızlığa yakalanma riskimizi 1,5-2 kat artırabiliyor. Ülkemizde bu hastalıktan muzdarip olanların sayısı ise azımsanmayacak derecede. 2008’de yaptıkları araştırmanın sonuçlarını bizimle paylaşan Liv Hospital Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Mustafa Ertaş, Türkiye’de migren oranının yüzde 16,4 olduğu bilgisini veriyor. Daha çarpıcı olan ise, her 12 erkekten biri migrenken, kadınlarda bu durumun 4 kişiden biri şeklinde tezahür etmesi. Kadınlarla erkekler arasındaki bu durum aslında hormonlarla ilgili. Migren hastası kadınların yüzde 60’ında baş ağrısı atakları regl dönemlerinde meydana geliyor. Hatta hamilelik döneminde adet görülmediğinden, hastalar iyileşme gösterebiliyor. Ancak doğum sonrası migren bulguları tekrar geri dönüyor. Aynı nedenlerle kadınlar menopoza girdiklerinde de migren atakları seyrekleşiyor.

Migreni tetikleyen unsurları azaltmak bizim elimizde

Migreni tetikleyen tek unsur hormonlar değil elbette. Bu hastalığa genetik yatkınlığımız olsa da çevresel tetikleyici faktörlerden korunmak elimizde. Örneğin ışığa karşı hassasiyetimiz varsa, fazla ışıkta ya da güneşte kalmak migren atağına yol açabilir. Birçok hastalıkta olduğu gibi, öğün atlamak, uykusuzluk ya da fazla uyku hali, kendimizi fiziksel olarak çok yormak ve tabii çağımızın olmazsa olmazı stres (ani duygu değişimleri de buna dâhil) yine migrenin başta gelen sebepleri arasında. Ayrıca rüzgâr, lodos ya da hava değişiklikleri de başımızı ağrıtabilecek düşmanlardan. Bunların yanı sıra sigara kokusu, bazı deodorant veya kolonyalar gibi keskin kokular yine bir krizi çağırabilir. Hepsiyle birlikte ataklarda doğum kontrol haplarının ve kişiden kişiye değişen migren tetikleyici gıdaların etkisini de unutmamak lazım. Bu gıdaların tespiti hastanede doktorlar tarafından çeşitli testlerle yapılabiliyor.

Peki migren olduğunuzu nasıl anlarsınız?

4 saatle 3 gün arasında değişen zonklayıcı baş ağrılarınız varsa,

Şiddetli ağrılar sebebiyle işe ya da okula gidemediğiniz olduysa,

Ağrılarla birlikte mide bulantısı veya kusma baş gösteriyorsa,

Işık, ses ve kokuya karşı duyarlılığınız keskinleşiyorsa,

migren olma ihtimaliniz yüksek demektir. Bu belirtiler sizde varsa bir nöroloğa başvurmanızda fayda var.

Migren hastaları için ataktan korunma yolları:

Nöroloji uzmanı Prof. Dr. Mustafa Ertaş, migren ağrılarını en aza indirmek için uygulayabileceğimiz yöntemleri şöyle sıralıyor:

Sabah banyo yapıp sokağa çıkmayın. Çünkü başınız soğuğu daha çok hissedeceğinden migreniniz tetikleyebilir.

Duşunuzu gece alın ve saçınızı iyice kurutun.

Saç kurutma makinesini ılık ayarda kullanın. Ne çok sıcak ne de çok soğuk olmalı. Vücut ısısına yakın olmalı ve hızlı üflememeli.

Rüzgârda durmamaya çalışın. Başa doğrudan gelen rüzgârı önlemek çok önemli.

Ev veya araçta klimayı doğrudan yüzünüze üfletmeyin. Çok şiddetli çalıştırmayın.

Migreninizi lodos tetikliyorsa o gün dışarı çıkmamaya çalışın. Kapıyı açıp o havayı içeri aldığınızda evinizde bile lodosun etkisini yaşama ihtimaliniz var.

Kapalı ortam migren için tetikleyici olabilir. Ama yine de arabada içeri hava girsin diye doğrudan yüzünüze esecek şekilde camı açmayın.

Jöle sürmeyin. Çünkü jöle iletkenliği artırır.