CERİDE-İ İLMİYE/ 07.09.1918

Cerîde-i İlmiye, II. Meşrutiyet döneminin canlanan dergicilik hayatı içerisinde, doğrudan devletin resmî bir kurumu olan Bâb-ı Meşîhat (Şeyhülislamlık) tarafından yayımlanmasıyla diğer İslami mecmualardan ayrılan müstesna bir yayındır.

Dergi, 28 Mayıs 1914 tarihinde yayın hayatına başlamış ve imparatorluğun en çalkantılı dönemlerine tanıklık ederek Eylül 1922’ye kadar neşredilmiştir.

07.09.1918 tarihli nüshasında, Dârülhikmetil İslâmiye'nin açılış törenine (resm-i küşâdı) dair bir haber yayınlamıştır. Metin, kurumun kuruluşu, törenin tarihi ve katılan önemli isimler hakkında detaylı bilgi vermektedir. Katılımcılar arasında Bediüzzaman Said Nursi’nin de ismi geçmektedir.

Osmanlıca Transkripsiyon

Dârülhikmetil İslâmiye’nin Resm-i Küşâdı

Cerîde-i İlmiye’nin 36 ncı nüshasında münderiç kanun ile tesis olunan Dârülhikmetil İslâmiye’nin 4 Zilkade 1336 ve 12 Ağustos 1334 tarihine müsadif Pazartesi günü resm-i küşâdı icra edilmiştir.

Yevm-i mezkûrda Bâb-ı Fetvâ’nın müştemil olduğu devâirden Dârülhikmet için tahsis kılınan eski Kazaskerlik ve Meclis-i Tedkîkât-ı Şer'iyye dairesinde rüesa ve erkân-ı meşîhat ile zevât-ı saire hazır bulunuyorlar ve Dârülhikmet riyaset vekâletine tayin buyurulan Fetva Emini Muğlalı Ali Rıza Efendi Hazretleri ile dâr-ı mezkûr azasından Arapkirli Hüseyin Avni ve Bergamalı Ahmed Cevdet ve Şevketî ve Mehmed Hamdi ve Haydarizâde İbrahim ve Bediüzzaman Said efendiler makamlarında oturuyorlardı.

Sabahleyin saat on buçukda zât-ı sâmî-i meşîhatpenâhî daire-i mezkûreyi teşrif buyurmaları üzerine Meclis-i Tedkîk-i Mesâhif-i Şerîfe ve Müellefât azasından Hafız Halil Efendi tarafından ( ادع إلى سبيل ربك بالحكمة - Üd’u ilâ sebîli rabbike bi’l-hikmeti ) âyet-i kerimesinden ve Dâire-i Meşîhat-ı Penâhî imamı Hafız Tahsin Efendi tarafından ( ان فى خلق السموات والارض - İnne fî halkı’s-semâvâti ve’l-ard ) âyât-ı celîlesinden ve Fetvâhâne-i Âlî müsveddirlerinden Hafız Vehbi Efendi tarafından ( الَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنَا - Ellezîne yekûlûne rabbenâ ) âyât-ı münîfesinden bede’ ile birer aşr-ı şerif tilavet olunduktan sonra Meclis-i Meşâyih Reisi Safvet Efendi Hazretleri tarafından nutk-u dahi mütezmen olan âtideki dua kıraat edilmiştir.

Günümüz Türkçesine Aktarımı

Dârülhikmetil İslâmiye’nin Açılış Töreni

Cerîde-i İlmiye'nin 36. sayısında yayımlanan kanunla kurulan Dârülhikmetil İslâmiye'nin açılış töreni, 12 Ağustos 1918 (4 Zilkade 1336) Pazartesi günü gerçekleştirilmiştir.

Söz konusu günde, Şeyhülislamlık makamında (Bab-ı Fetva) Dârülhikmet'e ayrılan eski Kazaskerlik ve Şer'î Tetkik Meclisi dairesinde, meşihatın ileri gelenleri ve diğer önemli şahsiyetler hazır bulunmuştur. Dârülhikmet başkan vekilliğine atanan Fetva Emini Muğlalı Ali Rıza Efendi ile kurumun üyelerinden;

• Arapkirli Hüseyin Avni,
• Bergamalı Ahmed Cevdet,
• Şevketî,
• Elmalılı Muhammed Hamdi (Yazır),
• Haydarizâde İbrahim,
• Bediüzzaman Said (Nursi)

efendiler makamlarında oturmaktaydılar. Sabah saat 10:30'da Şeyhülislam Hazretleri'nin teşrif etmesiyle birlikte; Hafız Halil Efendi tarafından "Rabbinin yoluna hikmetle çağır..." (Nahl, 125) ayeti, Meşihat imamı Hafız Tahsin Efendi tarafından ise "Göklerin ve yerin yaradılışında..." (Âl-i İmran, 190) ayeti okunarak törene başlanmıştır.

Yüce ayetlerinden ve Yüksek Fetvahâne müsvedde yazarlarından (müsveddir) Hafız Vehbi Efendi tarafından "Onlar ki: Ey Rabbimiz! derler..." (Âl-i İmrân, 16) ayetiyle başlayan nurlu ayetlerden birer aşr-ı şerif okunmuştur. Tilavetin ardından Meclis-i Meşâyih (Tekke ve Zaviyeler Meclisi) Başkanı Safvet Efendi Hazretleri tarafından, içeriğinde etkileyici bir hitabet barındıran aşağıdaki dua okunmuştur.