İlyas Koç'un haberi:

Böylece yaklaşık 10 bin kanser hastası erken tedavi şansı yakalayacak. Proje başarılı olursa tüm dünya için ‘örnek model plan’ olacak.

Sağlık Bakanlığı, Türkiye’deki en önemli kanser nedenlerinden asbest mineraliyle teması ortadan kaldırmak için  stratejik plan hazırladı. Türkiye genelinde 30 ili kapsayan plana göre, 473 köye ulaşılarak 90 bin kişinin asbestle teması engellenecek. Böylece, söz konusu yerlerde sıklıkla görülen akciğer kanseri, mezotelyoma (akciğer zarı kanseri) ve solunum yetmezliği gibi önemli sağlık sorunlarıyla mücadelede hayati bir adım atılmış olacak. Proje ile asbest temasının en asgari seviyeye indirilerek bu hastalıkların önüne geçilmesi hedefleniyor. İstatistiklere göre, önümüzdeki 20 yıl boyunca asbestle temas etmiş 7 bin 638 kişide mezotelyoma, 2 bin 984 kişide akciğer kanseri, 34 bin 590 kişide akciğer zarı kalınlaşması ve 2 bin 847 kişide ise solunum yetmezliği olgusu bekleniyor.

Araştırmalara göre, Türkiye’de asbest ile temaslı 1 milyon civarında kişi yaşıyor. Özellikle eski sanayi ürünleri ile çalışan ortamlarda, gemi tamiri, araba tamiri, fren-balata, inşaat yıkım, kaynakçılık, izolasyon, yangın önleme gibi alanlarda asbest teması devam ediyor. Ayrıca Anadolu’nun çeşitli yerlerinde köylüler tarafından ‘aktoprak’ diye bilinen asbestle evler sıva ve badana yapılarak bir çeşit yalıtım sağlanıyor. Asbestle direkt temas ve solunan hava neticesinde akciğer kanseri, mezotelyoma, akciğer zarı kalınlaşması, iyi huylu akciğer zarı su toplaması ve asbestozis gibi önemli sağlık sorunları ortaya çıkıyor. Sağlık Bakanlığı ise sanayi ve kırsal kesimde asbest temasını engellemek için, ‘Türkiye Asbest Kontrolü Stratejik Planı’ hazırladı. Projeye ilk etapta 23 koordinasyon, 7 mücavir il alındı. 25 üniversite, 4 eğitim hastanesi ve 2 meslek hastanesinin katıldığı projede 41 öğretim üyesi, 4 uzman hekim ve 4 yurtdışı danışması bilim adamı görev alacak.

Projeyle 360 milyon lira tasarruf edilecek

Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Kanser Daire Başkanlığı’nın öncülük ettiği projeyle ilk etapta 473 köy ve işyerlerinden asbest temaslı toprak örnekleri alınacak. Toprak örneklerinin mineral analizi TÜBİTAK’a yaptırılacak. Akciğer kanseri ve mezotelyoma hastalıklarının erken tanı ve tedavisi için aile hekimlerine eğitim verilecek, riskli vatandaşlar yakın izlemeye alınacak. Şehirlerde ise sanayideki asbest temasının önüne geçmek için ‘İşyeri Asbest Güvenliği Komisyonları’ kurularak denetimler yapılacak. Proje bitiminde, sadece kırsal alanda çıkması öngörülen bin 646 mezotelyoma, 643 akciğer kanseri ve 4 bin 946 diffüz plevral fibrozis (akciğer zarı kalınlaşması), 407 solunum yetmezliği olgusu engellenmiş olacak. 7 bin 638 mezotelyoma, 2 bin 984 akciğer kanseri vakası, erken tanı ve etkin tedavi imkânı kazanacak. Proje ile 20 yıllık sürede ortaya çıkabilecek söz konusu rahatsızlıkların tanı ve tedavi maliyeti, yoğun bakım, destek tedavi, evde bakım masrafları da dahil olmak üzere 360 milyon TL tasarruf edilecek. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi’nden Prof. Dr. Muzaffer Metintaş, “Asbest bir sanayi sorunu olmasına karşın, Türkiye’de kırsal alanda ‘aktoprak’ kullanımı nedeniyle oluşan temas sonucu, önemli bir halk sağlığı sorunudur. Proje başarılı olursa önemli bir halk sağlığı sorunu çözülecek ve dünya için ‘örnek model plan’ olacak. Proje İstanbul, Eskişehir, Ankara, Sivas, Konya, Kayseri, Elazığ, Diyarbakır, Gaziantep, Adana, Bursa, İzmir, Denizli, Çanakkale, Tokat, Hatay, Kütahya, Afyon, Antalya, Kahramanmaraş, Burdur, Bilecik, Çankırı, Çorum, Yozgat, Adıyaman, Şanlıurfa illeri ve bağlı köylerde uygulamaya başlanacak.” dedi.

Zaman