İstanbul Adalet Komisyonu'nun ceza ve hukuk mahkemelerinde görev yapacak 2013 bilirkişi listesinden derlenen bilgilere göre adli tıp, elektrik, gümrük, muhasebe, bankacılık, arkeoloji, bilişim konuları, dijital veriler, genetik, vergi, matbaa, marka, patent, dış ticaret, sigorta, akaryakıt, tarihi eser, telif hakları, özel hastane ile SGK ile arasındaki uyuşmazlıklar, örf ve adet hukuku, taşımacılık, din bilgisi, doğal afet, televizyon programcılığı, tehlikeli atık, su arıtma, kuyumculuk, kamulaştırma, ortopedi, gemicilik, eczacılık, yerel yönetimler ve endüstri gibi yaşamı ilgilendiren birçok alanda uzman, bilirkişi olarak yer aldı.

Listede, adli tıp, akademisyen, mühendis, avukat, bankacı, polis, bilgisayar, devlet memuru, doktor, eczacı, hemşire, gümrük müşaviri, itfaiyeci, mimar, öğretmen, otomotiv, pedagog, sigortacı, sanat tarihçi ve vergi uzmanı gibi mesleklerden seçilen toplam 4 bin 739 bilirkişiden sadece 58'i tercüman olarak görevlendirildi.

İngilizce, Almanca, Fransızca, Rusça, Bulgarca, İspanyolca, Portekizce, Azerice, Kırgızca, Özbekçe, Kazakça, Türkmence, Ermenice, Yunanca, Polonyaca, Romence, Moldovca, Ukraynaca, Gürcüce, Macarca, İtalyanca, Arapça, Farsça, Osmanlıca, Çince, Japonca, Boşnakça, Sırpça, Hırvatça, Makedonca, Slovence, Hollandaca, İsveççe, Afganca ve Norveçce'den çeviri yapan tercümanlar arasında da sadece 3'ü, Kürtçe bilirkişi olarak listede yer aldı.

Kürtçe, Arapça gibi dillerde sertifika ibraz edemeyen tercüman bilirkişilerin, bildiği dili kanıtlaması için noter onaylı yemin metni sunmaları yeterli. Yemin metniyle komisyona başvuran tercümanlar, mahkemelerin isteklerine göre, davalarda görevlendirilerek bilirkişi olarak atanıyor.

Listede yer almak isteyen Kürtçe tercümanlar, noterin yeterli bulmaması durumunda yemin metnini alamayabiliyor. Bunun gibi nedenlerle bilirkişi listesinde Kürtçe bilenlerin sayısı da düşük kalıyor.

Öte yandan, listede bulunan 2'si polis memuru 3 Kürtçe tercümanın dışında mahkemeler ihtiyaç duydukları durumda gerekçesini açıkça belirterek, dışarıdan tercüman atayabiliyor. Bu şekilde, adliyede çalışan personel gibi görevliler de bu dili bilmeleri durumunda Kürtçe tercüman olarak mahkemelerde görev yapabiliyor.

-Denetleme mekanizması yok-

Yine mahkemeler, sanıkların Türkçe dışında tercih edecekleri başka bir dilde savunma yapmak istemeleri halinde, kendilerinin hazır edecekleri tercüman aracılığıyla da sözlü savunmalarını alıyor.

Komisyon yetkilileri, noterden alınan yemin metninin hiçbir bağlayıcılığı olmadığını belirtirken, tercüman olarak başvuranların bu dili bilip bilmediğini denetleyen bir birimin olmadığına da dikkat çekti. Bilirkişiler için sertifikasyon kurumu ve eğitimin sağlanması gerektiğini vurgulayan  yetkililer, bu şekilde objektif kriterlere göre belirlenmiş yeterli, nitelikli ve eğitimli bilirkişilerin yetişmesi sağlanarak etkin, verimli ve adil yargılamaya katkı sağlanacağını kaydettiler.

Bu arada, Kürtçe'nin de aralarında bulunduğu bazı dillerdeki tercüman azlığından dolayı Adalet Bakanlığı'nca, Ceza Muhakemesi Kanunu'na Göre Tercüman Listelerinin Düzenlenmesi Hakkında Yönetmelik yayımladı. Yönetmeliğe göre, artık kişi dili bildiğini yazılı beyan etmesi üzerine komisyon listesinde yer alabilecek.

-Tercümanlara başvuru imkanı-

İstanbul Adalet Komisyonu da bu yönetmelik çerçevesinde Kürtçe'nin de aralarında bulunduğu ihtiyaç duyulan diğer dillerde görevlendirilmek üzere yeni tercüman listesi hazırlayacak.

Komisyonların hangi dilde ihtiyaç olduğunu 15 Nisan 2013'e kadar bildirilmesinin ardından, tercüman olarak görev yapmak isteyenler için duyuru yapılacak. Bu alanda görev yapmak isteyenler de 17 Mayıs 2013'e kadar komisyonlara veya Cumhuriyet başsavcılıklarına başvurabilecek.

Başvuruların değerlendirilmesi ise 17 Haziran 2013'e kadar yapılarak,  talepleri uygun görülenlerin adları, bildikleri dil veya işaret dili, çalıştıkları kurumlar da belirtilmek üzere adliyede ve elektronik ortamda ilan edilecek.

aa