BM'nin Mavi Marmara raporu çıkmazda
İsrail'in geçtiğimiz sene 9 Türk vatandaşını katlettiği Mavi Marmara baskınını soruşturan Birleşmiş Milletler (BM) Paneli'nin hazırlayacağı raporla ilgili anlaşmazlık yaşanıyor.
Panelde Türk ve İsrailli yetkililer de bulunduğundan, bu isimlerin de rapora onay vermesi gerekiyor. Ancak taslak raporda iki tarafın da çekince koyduğu hususlar bulunuyor. Türk ve İsrailli temsilcilerin onay vermemesi durumunda muhtemel iki seçenek ortaya çıkıyor. Ya rapor açıklanmayacak ya da rapor BM Paneli'nin çalışması olarak değil; panelin başkan ve başkan yardımcısının imzasıyla çıkacak. Ankara raporun Gazze'ye uygulanan ablukanın yasal gösterilmesine karşı çıkıyor. Türkiye özür ve tazminattan da kesinlikle taviz vermiyor.
Türkiye ve İsrail, Mavi Marmara krizini aşmak için salı günü New York'ta masaya otururken görüşmelerden hâlâ bir netice alınamadı. Zaman'ın edindiği bilgiye göre müzakereler dün sabaha karşı kopma noktasına geldi; ancak sonra yeniden başladı. İki tarafın kaynakları da müzakerelerin sonuçsuz kalmasının da; her an uzlaşma sağlanmasının da ihtimal dâhilinde olduğunu belirtiyor. İsrail kanadı görüşmelerin seyri ve taslak raporla ilgili sürekli basına bilgi sızdırırken, "ilkeleri" gereği bundan kaçınan Türk tarafı sonunda buna katıldı. Buna göre, rapor İsrail'e "Türkiye'den özür dilemesini ve tazminat ödemesini" tavsiye ediyor. BM raporu İsrail'in gemide yaşanan ölümlere izah getiremediği, uyarıda bulunmadan aşırı güç kullanarak gemiye saldırdığı, kurbanlara yakından pek çok kez ateş ettiği ve yolculara kötü muamelede bulunduğunu kayda geçiriyor. Raporda Türk devletine bir suçlama getirilmiyor ancak İsrail'in Gazze'ye uyguladığı abluka meşru kılınıyor. Ankara ise en baştan beri buna şiddetle karşı çıkıyor. Ablukanın meşru kılınması durumunda İsrail'in yaptığı katliam da dolaylı yoldan yasallaştırılmış olacak.
İsrail ablukanın hukuki olduğu iddiasında
İsrail tarafına göre ise Palmer raporu, "İsrail'in Gazze Şeridi üzerindeki deniz ablukasını meşru ve uluslararası hukuka uyumlu" buluyor. Ancak İsrail askerlerini gemi yolcularına karşı aşırı güç kullanmakla eleştiriyor. Haaretz'in haberine göre raporda İsrail'in Türkiye'den özür dilemesi istenmiyor. Ancak rapor, kayıplar nedeniyle üzüntülerini iletmesi tavsiyesinde bulunuyor. Taslak rapora BM Gıda Güvenliği Özel Raportörü Olivier De Schutter de tepki gösterdi. Rapordaki, İsrail'in Gazze'ye uyguladığı ablukayı kırmak için yola çıkan gemiye yapılan baskını meşru gösteren ifadelere nedeni ile sert bir açıklama yapan De Schutter'in raporu kınayan bir açıklama yapmaya hazırlandığı belirtildi. BM kanadı çalışmaların sürdüğünü bildirdi. BM Sözcü Yardımcısı Ferhan Hak komisyonun raporu nihai hale getirmek için bu hafta toplandığını ve Genel Sekreter Ban'a raporu yakında sunmayı planladığını bildirdi.
Zaman
