Yasanın ilk yerel seçimlerde yürürlüğe girmesiyle birlikte 16 olan büyükşehir sayısı 29’a çıkarken, 559 belde belediyesi kapanmış olacak. Kanuna göre Aydın, Balıkesir, Denizli, Hatay, Malatya, Manisa, Kahramanmaraş, Mardin, Muğla, Tekirdağ, Trabzon, Şanlıurfa ve Van büyükşehir belediyesi olacak. Mevcut büyükşehirlerden İstanbul, Adana, Ankara, Antalya, Bursa, Diyarbakır, Eskişehir, Erzurum, Gaziantep, İzmir, Kayseri, Kocaeli, Konya, Mersin, Sakarya ve Samsun büyükşehir belediyelerinin yetki alanı il mülki sınırları olarak belirlendi. Mevcut büyükşehirlere bağlı ilçelerin mülki sınırları içindeki köy ve belde belediyelerinin tüzel kişiliği sona erecek, köyler mahalle olacak, belediyeler ise belde ismiyle tek mahalle olarak bağlı bulundukları ilçenin belediyesine katılacak. Bu illerdeki bucak teşkilatları ve il özel idarelerinin tüzel kişiliği kaldırılacak.

26 yeni ilçe kuruldu

Yeni kanun, İstanbul ve Ankara’da bazı merkez ilçelerin sınırlarını değiştirdi. Yeni büyükşehir olacak illerde de 26 yeni merkez ilçe kuruluyor. Buna göre, Aydın’da Efeler; Balıkesir’de Karesi, Altıeylül; Denizli’de Merkezefendi; Hatay’da Antakya, Defne, Arsuz; Manisa’da Şehzadeler, Yunusemre; Kahramanmaraş’ta Dulkadiroğlu, Önikişubat; Mardin’de Artuklu; Muğla’da Menteşe, Seydikemer; Tekirdağ’da Süleymanpaşa, Kapaklı, Ergene; Trabzon’da Ortahisar; Şanlıurfa’da Eyyübiye, Haliliye, Karaköprü; Van’da Tuşba ve İpekyolu, Hatay’da Payas, Zonguldak’ta Kozlu ve Kilimli ilçeleri kurulacak. Denizli’nin Akköy ilçesinin ismi de Pamukkale olarak değişiyor.

İstanbul Şişli’nin Ayazağa, Maslak ve Huzur mahalleleri Sarıyer’e bağlanacak. Arnavutköy ilçesine bağlı Nakkaş, Bahşayış mahalleleri ile Büyükçekmece ilçesine bağlı Muratbey Mahallesi Çatalca Belediyesi’ne katılacak. Ankara’nın Yenimahalle ilçesine bağlı Dodurga ve Alacaatlı mahallelerinin çevre yolu dışında kalan kısımları Şehitali Mahallesi ile birleştirilecek. Şehitali, Aşağıyurtçu, Yukarıyurtçu, Ballıkuyumcu ve Fevziye mahalleleri Etimesgut’a bağlanacak. Yenimahalle’nin Dodurga ve Alacaatlı mahalleleri de çevre yolu içinde kalan kısmı ile Çayyolu, Ahmet Taner Kışlalı, Ümit, Koru, Konutkent ve Yaşamkent mahalleleri Çankaya’ya katılacak.

Belediyeler, ibadethane yapabilecek

Büyükşehir belediyeleri ile nüfusu 100 binin üzerindeki belediyeler, kadınlar ve çocuklar için konukevleri açmak zorunda olacak. Yeni kanunda, büyükşehir belediyesi bulunan yerlerde ayrılma yoluyla yeni bir belde kurulması için aranan nüfus şartı 20 bin olarak belirlendi. Belediyeler; sağlık, eğitim, kültür tesis ve binalarının yanı sıra mabetlerin de yapım, bakım ve onarımını sağlayacak. Ayrıca belediye sınırları içinde nüfusu 500’ün altında mahalle kurulamayacak.

Kanunun getirdiği yeni düzenlemeler arasında, vali ve büyükşehir belediye başkanlarına diplomatik pasaport verilmesi, mahalli idare birliklerinin taşıtlarına vergi muafiyeti getirilmesi ile tüm acil çağrıları karşılamak üzere büyükşehirlerde başkanlık bünyesinde, diğer illerde ise valilikler bünyesinde 112 acil çağrı merkezleri kurulması da var. Ayrıca tüzel kişilikleri kaldırılan il özel idarelerinin taşınır ve taşınmaz malları, bakanlıklara, ilgili kuruluşlara, bunların taşra teşkilatına, valiliklere, büyükşehir ve ilçe belediyesine devredilecek.

Köyleri mahalle olan vatandaşlar, 5 yıl boyunca vergilerden muaf tutulacak

Kanunda, mahalleye dönüşen köylerde, tarım ve hayvancılık amaçlı yapılardaki işletmeler ile bu yerlerde oturanların ihtiyaçlarını karşılayacak bakkal, manav, berber, fırın, kahve, lokanta, pansiyonlar ve büfeler işletme ruhsatı almış sayılacak. Bu işletmelerin bulunduğu binalardan, kanunun yayımlandığı tarihe kadar bitirilmiş olanlar da ruhsatlandırılmış sayılacak. Tüzel kişiliği kaldırılan köylerde Emlak Vergisi, Belediye Gelirleri Kanunu uyarınca alınması gereken vergi, harç ve katılım payları 5 yıl süreyle alınmayacak. Bu yerlerde içme ve kullanma suları için alınacak ücret, 5 yıl süreyle en düşük tarifenin yüzde 25’ini geçmeyecek şekilde belirlenecek.

Nüfusu 2 binin altındaki 559 belediyenin tüzel kişilikleri, ilk mahalli idareler genel seçiminden geçerli olmak üzere kaldırılacak ve bu belediyeler köye dönüştürülecek. Bu belediyelerin personeli, taşınır ve taşınmaz malları, hak, alacak ve borçları il özel idaresine devredilecek.

ZAMAN