Bismillahirrahmannirrahim

Ey bütün celâllerin ve azametlerin sahibi Yâ Zelcelâli ve'l-İkrâm! Ey bütün çoklukların üzerinde mutlak birliği hüküm süren Yâ Vâhid! Ey hiçbir benzeri ve nazîri bulunmayan Yâ Ehad! Ey her türlü noksanlıktan mukaddes ve münezzeh olan Yâ Kuddûs! Ey hiçbir varlığı Kendisine denk ve ortak kabul etmeyen Yâ Ferd!

Sübhânsın Allah'ım! Seni Vâhid ve Ehad bildik. Kâinattaki sayısız varlıkların çokluğu bizi Senin birliğinden uzaklaştırmasın; aksine her varlığın üzerinde birlik mührünü okuyarak Sana daha yakın eylesin.Allah'ım! Kâinatın sonsuz çeşitliliği içerisinde bizi birliğini görenlerden eyle. Yıldızların çokluğunda, canlıların çeşitliliğinde, tabiatın farklılıklarında ve insanlığın renk renk yaratılışında Senin Vâhidiyetinin mührünü okumayı nasip eyle.

Yâ Vâhid! Kalbimizi çoklukların dağınıklığından kurtar, birliğinin huzuruna ulaştır.

Yâ Ehad! Her bir zerrede, her bir canlıda, her bir insanın şahsiyetinde görünen hususî rahmet ve hikmet tecellilerini Senin Ehadiyetinin işaretleri olarak okuyabilmeyi nasip eyle.

Sebepleri müstakil güçler olarak görme gafletinden bizi muhafaza eyle. Bize sebeplerin yalnız birer perde ve vesile olduğunu, hakikî tesirin Senin kudretine ait bulunduğunu idrak ettir.

Yâ Zelcelâli ve'l-İkrâm! Bize celâlini haşyetle, cemâlini muhabbetle, vahdâniyetini tefekkürle ve ehadiyetini marifetle seyretmeyi nasip eyle.

Yâ Vâhid, Yâ Ehad! Kâinatın her tarafında görünen birlik ve düzeni kalplerimizdeki tevhid ile buluştur. Bizleri yalnız “Allah birdir” diyen değil, hayatının her alanında bu birliğin şuuruyla yaşayan kullarından eyle. Âmin.

رَبِّ زِدْنِي عِلْمًا وَفَهْمًا وَحِكْمَةً، وَاجْعَلْ هٰذَا الْعِلْمَ نُورًا وَإِخْلَاصًا وَنَفْعًا.

"Rabbim! İlmimi, anlayışımı ve hikmetimi artır. Bu ilmi benim için bir nur, ihlâs vesilesi ve insanlığa faydalı bir hizmet eyle."

سُبْحَانَكَ لَا عِلْمَ لَنَٓا اِلَّا مَا عَلَّمْتَنَٓا اِنَّكَ اَنْتَ الْعَلٖيمُ الْحَكٖيمُ

"Seni her türlü noksandan tenzih ederiz. Senin bize öğrettiğinden başka bilgimiz yoktur. Muhakkak ki Sen, ilmi ve hikmeti herşeyi kuşatan Alîm-i Hakîmsin." Bakara Sûresi, 2:32.

DİPNOT:

Bu Üçüncü Fasıl, 1. cümlede merkez kavram artık doğrudan tevhid, tenzih ve takdistir.

ذُو الْجَلَالِ سُبْحَانَ اللهِ الْوَاحِدِ الْأَحَدِ الْمُقَدَّس الْمُنَزَّهِ عَنِ الْأَضْدَادِ وَالْأَنْدَادِ وَالشُّرَكَاءِ

“Celâl sahibi olan Allah, her türlü noksanlıktan münezzehtir. O, Vâhid ve Ehad'dır; mukaddestir, zıtlıklardan, eş ve benzerlerden ve ortaklardan tamamen münezzehtir.”

Cümlenin hareketi;

Celâl → Vâhidiyet → Ehadîyet → Takdis → Tenzih → Zıtlardan uzaklık → Denklerden uzaklık → Ortaklardan uzaklık. şeklindedir.

Bu, çok güçlü bir tevhid merdiveni meydana getiriyor.

Bu cümlenin en açık Kur'ânî karşılığı İhlâs Sûresidir:

قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ۝ اللَّهُ الصَّمَدُ ۝ لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ ۝ وَلَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُوًا أَحَدٌ

“De ki: O Allah birdir. Allah Samed'dir. Doğurmamış ve doğmamıştır. Hiçbir şey O'na denk değildir.” (İhlâs, 1–4)

Özellikle:

اللَّهُ أَحَدٌ ifadesi, metindeki:

الْوَاحِدِ الْأَحَدِ ile doğrudan bağlantılıdır. “Şerik” meselesi

Kur'ân:

لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ “O'nun benzeri hiçbir şey yoktur.” (Şûrâ, 11) buyurur.

Bu âyet:

الْمُنَزَّهِ عَنِ الْأَضْدَادِ وَالْأَنْدَادِ وَالشُّرَكَاءِ

ifadesinin özünü açıklar. Yani Allah'ın birliği yalnız “İki değil, birdir.” anlamında değildir.

Asıl mesele: “O'nun hiçbir benzeri, dengi, zıddı ve ortağı yoktur.” hakikatidir.

Şirkten tenzih Kur'ân:

فَلَا تَجْعَلُوا لِلَّهِ أَنْدَادًا “Öyleyse Allah'a denkler koşmayın.” (Bakara, 22)

buyurur. Buradaki:

أَنْدَاد kelimesi metindeki

الْأَنْدَادِ ile aynı kökten gelir.

Dolayısıyla metin, doğrudan Kur'ân'ın “Allah'a denk koşmama” tevhid öğretisini devam ettiriyor.

Bu cümle Risale-i Nur'un temel ekseni olan: Tevhid → Vahdâniyet → Ehadiyet

silsilesinin tam merkezindedir.

Vâhidiyet = küllî birlik

Ehadiyet = her bir ferd üzerinde görünen hususî birlik

şeklinde düşünülebilir.

Kâinat ne kadar çoğalıyor ve karmaşıklaşıyor görünürse görünsün, hakikatin merkezinde birlik vardır.

Hazırlayan: Nuran Şahin