Üçlü tamam, sıra dörtlü zirvede

Üçlü tamam, sıra dörtlü zirvede

Türkiye, Bosna Savaşı'ndan beri bir araya gelmeyen Bosna-Hersek ile Sırbistan'ın liderlerini dün İstanbul'daki tarihî zirvede buluşturdu.

Celil Sağır'ın haberi

Sırbistan'ın Bosna-Hersek'in bütünlüğüne güçlü destek verdiği zirvede, bölgenin AB ve NATO ile entegrasyonunun öneminin altı çizildi. Belgrad'da düzenlenecek bir sonraki zirve içinse Hırvatistan'a yeşil ışık yakıldı. Sürecin diğer ayağında ise Türkiye-Hırvatistan-Bosna Hersek dışişleri bakanları çarşamba günü Türkiye'de buluşacak.

Türkiye'nin Bosna-Hersek ile Sırbistan'ın 1992-95 Bosna Savaşı'ndan beri bozuk olan ilişkilerini normalleştirmek için başlattığı diplomatik atak dün İstanbul'da tarihi bir aşamaya ulaştı. Dışişleri bakanları seviyesinde geçtiğimiz yıl başlatılan görüşmeler, İstanbul'da Bosna-Hersek Cumhurbaşkanlığı Konseyi Başkanı Haris Silaydziç, Sırbistan Cumhurbaşkanı Boris Tadiç ve Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'ün katılımıyla liderler zirvesine dönüştü. Silaydziç ile Tadiç'in ilk kez el sıkıştığı Üçlü Balkan Zirvesi'nin ardından Sırbistan lideri, Bosna-Hersek'in toprak bütünlüğü, Avrupa Birliği ve NATO üyeliği konusunda Belgrad'ın desteğini dile getirdi. İlk kez bu formatta bir araya gelen iki lider, öğleden sonraki programlarında yer alan Boğaz'da tekne gezisine çıkmayarak, bir ilke daha imza atarak yaklaşık iki buçuk saat başbaşa görüştü.

Balkanlar'da istikrar ve refahın temini yönünde mesajların verildiği zirvenin ardından yayımlanan İstanbul Deklarasyonu'nda ise üçlü mekanizmanın kurumsallaşarak liderlerin iki yılda üç kez bir araya gelmesinin kararlaştırıldığı aktarıldı. Boşnak lider Silaydziç, konseyin Sırp ve Hırvat üyeleriyle önümüzdeki aylarda Belgrad'ı ziyaret edecek. Boris Tadiç de 8 bin Boşnak'ın 1995'te Sırplar tarafından katledildiği Srebrenitsa katliamının temmuzdaki 15. anma törenlerine Başbakan Tayyip Erdoğan ile katılacak. Belgrad'a sonbaharda yapılacak olan bir sonraki toplantıya ise Türkiye'nin paralel bir üçlü mekanizma yürüttüğü Hırvatistan'ın katılmasına yeşil ışık yakıldı.

Çırağan Sarayı'nda yapılan zirvede, Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, Sırbistan Dışişleri Bakanı Vuk Jeremiç ile Bosna-Hersek Dışişleri Bakanı Sven Alkalaj da yer aldı. Ortak basın toplantısında konuşan Cumhurbaşkanı Gül, Balkanların AB ve NATO şemsiyesi altında birleşeceğini dile getirerek, ilk kez gerçekleştirilen zirvenin bu açıdan önemini vurguladı. İki lideri, vizyon ve ferasetlerinden dolayı tebrik eden Gül, bölgedeki bu süreçlere AB ve ABD'nin desteğinin önemine vurgu yaparak bu çerçevede 2 Haziran'da Saraybosna'da yapılacak olan AB-Batı Balkanlar konferansını hatırlattı.

Cumhurbaşkanı, Bosna-Hersek'in NATO üyelik eylem planı yükümlülüklerini yerine getirmesi ve genel seçimler öncesinde itidalin muhafaza edilmesi çağrısını da aktardı.

Bosna-Hersek lideri Silaydziç de yaşanan 'tarihi anı yeni bir başlangıç' olarak niteledikten sonra, görüşmede Sırbistan lideri Tadiç'in Bosna-Hersek'in birliğini bozacak adımlar atmayacaklarını söylemesinin kendileri için çok önemli olduğunu kaydetti. Silaydziç, NATO ve AB üyeliğinin kendileri için stratejik hedef olduğunu dile getirdi. Basın toplantısından en güçlü mesajlar ise Sırbistan Cumhurbaşkanı Tadiç'ten geldi. "Ülkelerimizin inişli çıkışlı ortak bir tarihi var. Ama önümüzde yeni bir başlangıç bulunuyor." diyen Tadiç, AB'nin ortak bir vizyon olduğunu ve bu konuda çalışmaya devam edeceklerini aktardı. Bosna-Hersek'e sıcak mesajlar veren Tadiç şunları söyledi: "Sırbistan Bosna'yı AB yolunda destekleyecek. NATO Üyelik Eylem Planı'na dahil edilmelerinden dolayı da kendilerini kutluyorum. Bu, Bosna-Hersek halklarının kararıdır. Sırbistan, Bosna'nın bir komşusu ve iç işlerine karışmayacak. Bosna Hersek'in egemenliğini ve bağımsızlığını destekliyoruz. Bosna-Hersek'in istikrarını bozmak konusunda hiçbir zaman yanlış adım atmayacağız." Kendisinin de Saraybosna doğumlu olduğunu belirten Sırbistan lideri, ülkesinin Türkiye ile ilişkilerinde geldiği noktayı da 'tarihî' olarak niteledi. Türk şirketlerini ülkesindeki otoban ihalelerinde görmek istediklerini aktaran Tadiç, haziranda Saraybosna'da yapılacak AB konferansına katılacağını dile getirdi. Sırbistan lideri, bir soru üzerine, bundan sonra Belgrad'da yapılacak olan üçlü zirveye Hırvatistan'ı da davet edebileceklerinin işaretini verdi.

Bu arada, Ahmet Davutoğlu, Bosna-Hersek ve Hırvatistan dışişleri bakanlarıyla çarşamba günü Türkiye'de buluşacak. Bakan Davutoğlu'nun Ekim 2009'dan beri dışişleri bakanları düzeyinde gerçekleştirdiği girişimler neticesinde Bosna, Belgrad'a büyükelçi gönderirken, Sırbistan Meclisi de Srebrenitsa katliamı nedeniyle Boşnaklardan özür dilemişti.

Bosna basını: Yorulmaz diplomat Bosna'ya NATO kapısını araladı

Estonya'nın başkenti Talinn'de yapılan NATO Dışişleri Bakanları Toplantısında Bosna Hersek'in NATO Üyelik Eylem Planı'na (MAP) alınması, Bosna-Hersek basınında geniş yer verilerek Türkiye'nin ve Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu'nun çabalarından övgüyle bahsedildi. Ülkenin önemli gazetelerinden Dnevni Avaz 'günün şahsiyeti' ve 'yorulmaz diplomat' olarak nitelendirdiği dışişleri bakanı için, "Davutoğlu'nun çabası, Bosna Hersek'in NATO Eylem Planı'nda yeşil ışık görmesinin en önemli sebeplerden biridir. Bu zorlu mücadelede Davutoğlu, 28 NATO üyesinin çoğunu, Bosna Hersek'e Eylem Planı konusunda olumlu cevap vermeleri için inandırdı. Bu, Davutoğlu'nun şahsi gayretinin yanı sıra Türkiye'nin Bosna Hersek politikasının bir göstergesidir." değerlendirmesinde bulundu. Bosna Cumhurbaşkanlığı Konseyi Başkanı Haris Silaydziç de "Türkiye, Davutoğlu'nun aracılığıyla Bosna Hersek'i diğer NATO üyelerine yaklaştırdı." açıklamasında bulundu. Silaydziç, kararı ülkesine gönderilmiş "çok iyi bir mesaj" olarak niteledi.
Zaman