Türkiye’den S. Arabistan’a teknoloji ihracı
Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) Enerji Enstitüsü, Suudi Arabistan’daki elektrik şebekelerinde meydana gelen kesinti problemini çözmek için teknoloji transferi yapacak.
Üsame Ünal'ın haberi:
TÜBİTAK, kuracağı tesislerle Suudi Arabistan genelinde yaşanan elektrik gerilimi sorununu tamamen gidermeyi hedefliyor. Suudi Arabistan’ın coğrafi şartları ve iklimi nedeniyle elektrik şebekelerinde kesinti yaşanıyor. Kesintilerin giderilmesi için TÜBİTAK ile Suudi Arabistan Bilimsel Kurumu KACST arasında anlaşma yapıldı. Buna göre TÜBİTAK bu ülkede elektrik gerilimi ayarlayacak bir projeyi hayata geçirecek ve şebekeyi kullanacak personele teknik eğitim verecek. KACST SVC adıyla anılan proje hakkında bilgi veren Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Nihat Ergün, TÜBİTAK’ın elektrik gerilimini düzenlemek için Suudi Arabistan’da bir tesis kurduğunu, Riyad’daki ikinci tesis için ise çalışmaların devam ettiğini ifade etti.
Bakan Nihat Ergün, “Suudi Arabistan elektrik şebekelerindeki sıkıntıları aşmak için bizden yardım istedi. Biz de TÜBİTAK’ın kullandığı teknolojinin bu ülkeye ihraç edilmesini uygun bulduk. Bence bu projenin en önemli özelliği, Türkiye’nin teknoloji ihraç etmesi. Bu açıdan çok önemli bir gelişme.” dedi. Ortadoğu, Orta Asya ve Afrika’da elektrik şebekelerinde sık problemler yaşandığına dikkat çeken Ergün’ün açıklamasına göre, havaların çok sıcak olması ve coğrafi şartlar elektrik hatlarında sorunlara yol açıyor. Bu ülkeler sorunları genellikle çokuluslu şirketlerden satın almayla aşıyor. Bakan Ergün, “Ancak bu şirketler teknolojileri çok yüksek meblağlarla satıyor. Artık biz de bu pazarda yerimizi aldık. Çokuluslu şirketlerle rekabet edebilecek durumdayız. Suudi Arabistan’a 3,6 milyon dolarlık teknoloji ihracatı yaptık. Kurduğumuz şebekeler Suudi Arabistanlılara büyük rahatlık sağlıyor.” diye konuştu.
Suudi Arabistan’a kurdukları sistemlerle ilgili bilgi veren TÜBİTAK Enerji Enstitüsü Proje Yöneticisi Dr. Bilge Mutluer, bu ülkede yaptıkları çalışmaları şöyle anlattı: “Suudi Arabistan’da çölün ortasına elektrik götürmek için en az 300 kilometrelik hat döşemek gerekiyor. Türkiye’de böyle bir hattın uzunluğu en fazla 40-50 kilometre. Bu denli uzun mesafede gerilimi sabit tutamazsınız. İklim şartlarından dolayı Suudi Arabistan’da yüksek sayıda klima kullanımı var. Hatlara aşırı yüklenmeden dolayı gerilim düşüyor ve bu sebeple ülkede sık sık elektrik kesintileri yaşanıyor. Biz kurduğumuz tesisler ve bu tesislerin çalışmasını sağlayacak teknik eğitimlerle kesintiye yol açan gerilim problemini çözüyoruz.” Mesafeleri 300 kilometreleri bulan elektrik hatlarına uyguladıkları çözümü ise Mutluer şöyle ifade etti: “Hatların ortasına kurduğumuz tesis ile düşen gerilimi yükseltiyoruz. Örneklendirecek olursak çamaşır ipini düşünelim. Nasıl ki iki direk arasına ip astığımız zaman arasındaki mesafe uzadıkça ortadaki sarkma artar, aynı şekilde hatların uzamasıyla da gerilim sorunu artar ve kullanılamaz hale gelir. İşte biz tam bu hatların ortasına Statik Var Kompanzasyonu (SVC) sistemini kuruyoruz. Bu sistem gerilimi istenilen seviyeye yükseltiyor ve böylece herkes aynı anda klimalarını çalıştırsa da herhangi bir kesinti olmuyor.”
Zaman
