RisaleHaber-Siyaset bilimci ve yazar Hasan Bülent Kahraman, Türkiye'de yaşayan herkesin kültürel bakımdan Müslüman olduğunu belirterek, "Ben Müslümanlığın konvansiyonel ve geleneksel olarak nesilden nesle geçirilen en önemli kültürel hazine olduğu kanısındayım. O yüzden Türkiye'de yaşayan herkes kültürel olarak Müslüman'dır. Buna gayrimüslimler de dâhil. Bunu şuradan çıkarmak mümkün. Bizim gayri Müslim dostlarımız bayramlarımızı, kandillerimizi ilk kutlayanlardır. Eğer öyle bir etkileşim olmasa, kendilerini içinde yaşadıkları bu topluma yabancı saysalar bu iletişim olamazdı." dedi.

İşte Salih Zengin'in Hasan Bülent Kahraman'la röportajından ilgili bölümler

Hayatınızda sizi en fazla rahatsız eden şey nedir?

İnsanın kişisel hayatına yapılan müdahalelerdir. Size kendi hayatınızı kendinize ait olarak yaşama müsaadesi verilmiyorsa, bundan daha fazla insanı rahatsız edecek bir şey olduğunu düşünmüyorum. Türkiye'de toplumla devlet arasındaki iyilik ve mutluluk ilişkisinin altında yatan en önemli unsur budur. Biz çaskılarla bunalan bir toplumuz. Snobizmin içinde yabancılaşma ve inkâr vardır. Hâlbuki bir aydının meselesi inkâr olamaz. Aydının meselesi ret olabilir, karşı çıkmak olabilir, muhalefet aydının en önemli varoluşsal özelliğidir. Ama inkârla aydın bir arada olmaz. İster sağdan sola, ister sağdan sola olsun dönen hiç kimseyi ben belli bir formasyonda kabul etmedim. Bir insan yanlış yapabilir, yanlışıyla var olabilir. Bütün kitaplarımın başına şunu yazdım: Benim diğer insanlardan farkım ve imtiyazım, yanlışımla yaşama özgürlüğünü kendime tanımamdır. Dönen insanlar ise hayatları boyunca hep doğru yaptıklarını düşünen ve dolayısıyla kendi üstlerinde kendilerinden başka baskıların mevcudiyetini kabul eden insanlardır.

Egoist misinizdir?

Hayattaki en büyük eksiğim egoizmimin zayıf olmasıdır. Egom güçlüdür ama benmerkezci değilim. İdeolojimde buna aykırıdır. Türkiye'de kültürel kodların deşifrasyonu bakımından bir problem var. Kültürel kodların hangisinin nerede bulunursa daha anlamlı olacağı konusunda ciddi bir hata var. Ben hayatım boyunca solda olarak Osmanlı müziğini, divan edebiyatını, Osmanlı mimarisini ve bunları hazırlayan düşünsel sistematiğin üzerinde düşünülmesi, çözümlenmesi gereken en önemli unsurlardan birisi olarak gördüm. Bu konularda bir sağ ve sol ayrımı içerisinde bulunulmasına da ayıp saydım. Eğer mimar Turgut Cansever, sağda, sağcı, Müslüman, muhafazakâr bir düşünür ve mimar olarak görülüp oraya terk edilmişse sol tarafından, bu solun hicabı ve ayıbıdır. Önemli olan Turgut Bey'in düşüncesinde rol oynayan motiflerin anlaşılması ve onun üzerine bir düşüncenin bina edilmesidir. O bakımdan kendimi kültürel açıdan sağda ve solda temellendirmem.

Ben Türkiye'de İslam'ın pek bilinmediğini, İslam'ın politik bir unsur olmadığını, Müslümanlığın daha önemli olduğunu ifade ediyorum. Müslümanlığın konvansiyonel ve geleneksel olarak nesilden nesle geçirilen en önemli kültürel hazine olduğu kanısındayım. O yüzden Türkiye'de yaşayan herkes kültürel olarak Müslüman'dır. Buna gayrimüslimler de dâhil. Bunu şuradan çıkarmak mümkün. Bizim gayri Müslim dostlarımız bayramlarımızı, kandillerimizi ilk kutlayanlardır. Eğer öyle bir etkileşim olmasa, kendilerini içinde yaşadıkları bu topluma yabancı saysalar bu iletişim olamazdı. Temel eleştirim şu: Sol buna yabancı kaldı hayatı boyunca. Sağ veya muhafazakâr kesim ise bu kültür birikimiyle birlikte yaşadı ama onların bugün ürettiği kültürün cılızlığına baktığım zaman işte bu benim açıklayamadığım bir husus. O zaman diyorum ki; İslam zaten Türkiye'de tartışma dışı bir kavramdır. Müslümanlık kültürünün de Müslümanlar ve muhafazakârlar tarafından tam olarak özümsenmediği kanaatindeyim.

İki tarafı da suçluyorsunuz, ortada başka suçlu yok mu?

Cumhuriyet'in çok önemli olduğuna inanmakla birlikte en büyük hatası şudur. Cumhuriyet, elitlerini tahrip etmiş belki de yeryüzündeki sayılı iradelerden birisidir. Bir kültürün üretilmesi elitler aracılığıyladır. Benim kültürel anlamda tarif ettiğim Müslümanlık, Yahya Kemal'in şiirindedir. Ondan öncesinde Âşık Veysel'in, Yunus Emre'nin şiirlerindedir. Bunlar yaşadıkları dönemin elitleridir. Siz bunları tahrip ederseniz, bir toplumun hafızasını, bilincini, birikimini hatta bilinçaltını ortadan kaldırmış olursunuz. Cumhuriyet'in en büyük hatası budur.
Zaman