Emrullah Bayrak'ın haberi:

Sayıştay'ın hazırladığı 'Trafik Kazalarını Önleme Faaliyetleri' adlı rapor, trafikteki eğitim seviyesini gözler önüne seriyor. Rapora göre trafik kazalarına karışanların yüzde 50'si ilkokul mezunu. Türkiye'de son yıllarda meydana gelen trafik kazalarının yaklaşık yüzde 97'si sürücü, yüzde 2'si yaya ve yüzde 0,3'ü ise yolcu hataları olmak üzere toplam yüzde 99'u insan faktöründen kaynaklanıyor.

Rapor, trafik kazalarına bağlı olarak ölü ve yaralı sayıları, karayolu ağındaki trafik yoğunluğu, coğrafi ve iklimsel farklılık gösteren yerleşim bölgelerinin özellikleri de dikkate alınmak suretiyle Türkiye genelini temsil edebileceği düşünülen 15 ilde yerinde inceleme yapılarak hazırlandı.

2002-2005 yıllarını kapsayan ölümlü-yaralanmalı trafik kazalarına karışan sürücülerin eğitim düzeylerine bakıldığında yaklaşık yüzde 50'sinin ilkokul mezunu olduğu ortaya çıktı. Bu oran eğitim-kaza ilişkisinin önemini ortaya koyuyor. Raporda, bir başka dikkat çekici husus ise 'fahri trafik müfettişleriyle ilgili.

Fahri trafik müfettişi unvanını taşıyan bir kişinin trafikte azami özeni göstermesi öncelikle beklenen davranış. Bu çerçevede yerinde inceleme yapılan illerde, fahri trafik müfettişliği uygulamasının başladığı tarihten bugüne kadar FTM'lerin ortalama yüzde 54'ünün en az bir kez trafik kurallarını ihlal ettiği tespit edildi.

Trafik para ceza tutanakları, vergi daireleri tarafından zamanında tahakkuk ve tahsil edilemiyor. 2002-2006 yılları arasında Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından yazılan Trafik para cezasının ancak yüzde 40'ı tahsil edilebildi.

Bu yıllar arasında yazılan 2 milyar 31 milyon 675 bin 13 TL tutarındaki cezanın ancak 1 milyar 340 milyon 753 bin 836 TL'si tahakkuk ettirilerek 817 milyon 132 bin 924 TL'si tahsil edilebildi. Diğer bir deyişle beş yıllık dönem içinde EGM tarafından yazılan ceza miktarının 1 milyar 214 milyon 542 bin 89 TL'si tahsil edilemedi.

YOL BAKIM VE ONARIM YAPILAN YERDE KAZA OLUYOR

'Trafik Kazalarını Önleme Faaliyetleri' adlı rapora göre trafik kazalarının önlenmesinde önemli hususlardan biri de trafik işaretlerinin standartlara uygun olması. Sadece 2006 yılında 11 bin 154 kazanın meydana geldiği yerde yol bakım ve onarım çalışması yapıldığı tespit edildi.

Yine aynı yılda bin 172 kazada trafik lambalarının çalışmadığı ve 237'sinde ise aydınlatmanın bozuk olduğu istatistiklere yansıdı. Ayrıca son yıllarda işaretleme eksikliği nedeniyle Karayolları Genel Müdürlüğü ve belediyelere, özellikle sigorta şirketleri tarafından davalar açılıyor.

Son 10 yıllık verilere bakıldığında 2001 ve 2002 yılları hariç kaza sayılarında belirgin bir artış gözleniyor. Özellikle 2006 yılındaki kaza sayısı 2003 yılına göre yüzde 60 dolayında artış gösterdi. Raporda, 2001 ve 2002 yıllarında trafik kazalarındaki yatay seyrin 2001 ekonomik krizinden dolayı sosyo-ekonomik yaşamdaki daralmanın trafiğe yansımasından kaynaklandığı ifade ediliyor.

2003 sonrasında krizin etkisinin azalmaya başlaması ve trafiğe çıkan araç sayısındaki artışla birlikte ekonomik ve sosyal hayattaki hareketliliğin kaza sayısına ivme kazandırdığına da dikkat çekiliyor. Trafik kazalarındaki artışa paralel olarak ölü ve yaralı sayısı da 2003 yılından itibaren artış gösteriyor.

2003 yılında trafik kazaları neticesinde yaralananların sayısı 118 bin 214 iken 2006 yılına gelindiğinde bu sayı yüzde 42'lik bir artışla 168 bin 550'ye ulaştı. Benzer biçimde ölü sayısı da 3 bin 946'dan 4 bin 633'e yükseldi. Ancak raporda, trafik kazalarına ilişkin olarak açıklanan istatistiklerin kaynağını oluşturan kaza tespit tutanaklarındaki ölü sayıları ile meydana gelen maddi hasar miktarının gerçeği yansıtmadığı belirtiliyor. Dolayısıyla kaza sonucunda ölenlerin sayısı ile maddi hasar miktarı açıklanan rakamların oldukça üzerinde olduğu savunuluyor.

TRAFİK GÜVENLİĞİ İÇİN DÖRT ÖNERİ

Raporda trafik güvenliğinin sağlanmasına yönelik olarak dört öneri sunuluyor. Bunlar trafik mühendisliği, trafik eğitimi, trafik mevzuatı ve denetimi ile trafik kazası sonrası acil yardım ve kurtarma.

Raporda öğrencilerde trafik bilincinin artırılması için şu öneriler yapılıyor: "Trafik dersinin önemine dikkat çekmek ve ilgiyi arttırmak amacıyla merkezi sistemle yapılan sınavlarda öğrencilerin trafik alanı ile ilgili bilgilerinin de ölçülmesi sağlanmalıdır. Trafik ve İlkyardım dersini verecek öğretmenlerin müfredata uygun şekilde eğitim almalarını sağlamak açısından, MEB, YÖK ve İçişleri bakanlıkları arasında koordinasyon ve işbirliği sağlanmalıdır. İl emniyet müdürlüklerinde konusunda deneyimli personelin, okullarda öğrencilere, öğretmenlere, velilere ve idarecilere yönelik trafik güvenliği ile ilgili seminerler verebilmesi için daha yakın işbirliği ve koordinasyon sağlanmalı ve buna süreklilik kazandırılmalıdır. Trafikte uygulamalı eğitime etkinlik kazandırılabilmesi için, öğrenci sayıları göz önünde bulundurularak her il ve ilçede park ihtiyacı tespit edilmeli, imar planlarında merkezi trafik eğitim parklarına yer verilmelidir. Ayrıca fiziki koşulları uygun okullarda trafik eğitim parklarının yer almasını sağlayacak girişimlerde bulunulmalı, parkların kullanımının planlanması aşamasında kurumlar arası işbirliği ve koordinasyon sağlanmalıdır."