Suriye'de değişimin olması zaman meselesi
Başbakan Yardımcısı Ali Babacan, Suriye'de değişimin gerçekleşmesinin zaman meselesi olduğunu belirterek, "Şiddetin durması halinde Suriye'deki iç dinamiklerin değişimi hayata geçirebileceğine inanıyorum" dedi.
Babacan, IMF-Dünya Bankası Bahar Toplantıları kapsamında, Deauville Ortaklığı toplantısına katılmasının ardından, düşünce kuruluşu Atlantic Council tarafından düzenlenen toplantıda konuştu.
Babacan, Türkiye ve ABD'yi "dost, partner ve müttefik" olarak tanımlayarak, iki ülke ilişkilerini, zamanın testinden geçen gerçek bir ortaklık olarak değerlendirdi.
Türkiye ve ABD'nin coğrafi olarak birbirinden çok uzak yerlerde olsalar da küresel konularda ortak birçok noktalarının bulunduğunu ve demokrasi, hukukun üstünlüğü, barış, istikrar gibi birçok değerleri paylaştıklarını belirten Babacan, ABD ve Türkiye'nin düzenli ve yakın istişareler içinde olduğunu hatırlattı.
Babacan, ABD ile ilişkilerin sadece Türkiye için değil, bölge için de anlamlı olduğunu ifade ederek, özellikle Ortadoğu ve Kuzey Afrika'da son ortaya çıkan gelişmelerin Türkiye-ABD işbirliğinin öneminin altını bir kez daha çizdiğini kaydetti.
"Model ortaklık" kavramına değinen Babacan, iki ülkenin ortaklıklarını zenginleştirmeye, güçlendirmeye ve çeşitlendirmeye devam edeceğini ve Türkiye için ABD ile ilişkilerin dış politikanın ana sütunlarından biri olarak kalmaya devam edeceğini dile getirdi.
İki ülke arasındaki ilişkilerin geliştirilmesi çerçevesinde Ekonomik ve Stratejik İşbirliği Çerçevesi gibi konularda son yıllarda atılan adımlardan bahseden Babacan, artık ekonomik ve ticari alanda da iki ülke arasında en üst düzeyde diyaloğun bulunduğuna işaret etti. Babacan, ABD-Türkiye ticari ilişkilerindeki son rakamların da iki ülke arasındaki ticaretin artması yönünde ivmenin yükseldiğini gösterdiğini belirterek, "Doğru yoldayız ama hala gerçek ekonomik potansiyellerimizi ortaya çıkarmak için yapılacak çok şey var" dedi.
Babacan, iki ülke arasında gelişen turizmin, halkların yakınlaşması açısından da önem taşıdığını dile getirdi.
-"Suriye'de değişimin olması zaman meselesi"-
Ortadoğu ve Kuzey Afrika'da, kendi iç dinamiklerinden kaynaklanan, geri döndürülemez, uzun süreli tarihi değişimlerin olduğunu hatırlatan Babacan, Türkiye'nin gerekirse, yararlanmak isteyenlerle deneyimlerini paylaşabileceğini söyledi. Babacan, Türkiye'nin İslam, demokrasi ve modernizmi bir araya yaşayabilmesi gibi deneyimlerinin, bölgenin mantalitesini değiştirdiğini kaydetti.
Babacan, Suriye'de ciddi insani kriz ve trajedi yaşandığını, rejimin şiddet eylemleri nedeniyle binlerce kişinin hayatını kaybettiğini belirterek, Suriye konusunda uluslararası toplumda birlik oluşamadığını ama BM Güvenlik Konseyi'nin 14 Nisan'daki kararının önemli bir adım olduğunu anlattı.
Suriye'de Beşşar Esed rejiminin meşruiyetinin kalmadığını ifade eden Babacan, "Suriye'de değişimin olması zaman meselesi" dedi.
Babacan, Annan planınındaki unsurların acilen ve kapsayıcı şekilde uygulanması için her desteği verdiklerini, sahada gözle görülür, doğrulanabilir ve tartışmasız değişim sinyallerinin görülmesi gerektiğini anlattı.
BM Güvenlik Konseyi'nin 14 Nisan'daki kararını memnuniyetle karşıladıklarını ve doğru yolda bir adım olarak gördüklerini, ancak bunun yine de beklentilerini tamamen karşılamadığını dile getiren Babacan, BM heyetinin parçası olarak yeterli sayıda gözlemcinin Suriye'de olması gerektiğine işaret etti. Babacan, ancak bu sayede sahadaki durumun etkin ve güvenilir şekilde izlenebileceğine dikkati çekti.
Şiddetin durması halinde Suriye'deki iç dinamiklerin değişimi hayata geçirebileceğine inandığını belirten Babacan, bu açıdan BM gözlemcilerinin ülkede olmasının önemli olduğunu söyledi.
İstanbul Konferansı'nda muhaliflerin Suriye Ulusal Konseyi şemsiyesi altında bir araya gelme taahhüdünü anımsatan Babacan, bu sayede ülkede rejime karşı gerçek bir alternatifin oluşmaya başladığını ifade etti. Babacan, Suriye Ulusal Konseyi'ne önerilerinin sorulması üzerine, "Birlik olun, tüm tarafları kapsayın, temsiliyetçi olun, uluslararası, siyasi ve hukuki meşrutiyetin var olduğundan emin olun" dedi.
Babacan, Türkiye'nin Suriyeli mültecilere yardımlarına da değindi.
-Ortadoğu ülkeleri...-
Babacan, Mısır'da demokrasiye düzenli ve zamanında geçiş olması gerektiğini belirterek, Arap dünyasındaki en önemli ülke olarak Mısır'da yaşanacak gelişmelerin diğer ülkelere de örnek oluşturacağını hatırlattı. Babacan, Mısır'da siyasi alandaki değişimin ekonomiyle de mutlaka desteklenmesi gerektiğinin altını çizdi.
Yemen'deki gelişmelere yönelik memnuniyetlerini aktaran Babacan, yine de ülkedeki durumun kırılgan kalmaya devam ettiğini belirterek, "Güneyde terörist saldırılar ve kuzeyde Şii ve Sunni gruplar arasındaki çatışmalardan kaygılıyız" dedi. Babacan, Türkiye'nin her zaman Yemen halkının yanında olmaya devam edeceğini tekrarladı.
Tunus'ta ana zorluğun ekonomi olduğunu, Tunus ekonomisinin yeniden yapılandırılması ve yeni istihdamlar yaratılmasının acilen gerektiğini belirten Babacan, bu konuda, Tunus hükümetiyle ortak projeler üzerinde çalıştıklarını kaydetti.
Babacan, Libya'nın çok daha zor bir konu olduğuna dikkati çekerek, Libyalı sivillerin elindeki kontrol edilemeyen silahlar ile komşu ülkelere yönelik olası kaçakçılığın bölgedeki ülkelerin istikrarı açısından tehdit oluşturduğunu söyledi. Babacan, bununla birlikte, ülkedeki değişime yönelik takvime şu ana kadar uyulmasının ihtiyatlı bir iyimserliğe neden olduğunu dile getirdi.
Ortadoğu barış sürecinde iki devletli çözümden yana olduklarını hatırlatan Babacan, İsrail'in yerleşimler konusundaki uyuşmaz tavrının bu konudaki bir ana engel olduğunu belirtti. Babacan, İsrail'den, özellikle 1967 sınırları olmak üzere var olan parametrelere saygı gösterme yönünde ciddi taahhütler gelene kadar, görüşmelerin ilerlemesinin beklenmemesi gerektiğini kaydetti.
Zaman
