Ahmet Dönmez'in haberi:

Bu çerçevede iki ülke başbakanı arasında dün, Sinop’a yapılacak olan ve 2023 yılında faaliyete girmesi planlanan 22 milyar dolarlık bir nükleer enerji santrali kurulması protokolü imzalandı.

Türkiye, Rusya’nın Mersin’de yapacağı nükleer santralin ardından Sinop’ta inşa edilecek ikinci nükleer santral için Japonya ile anlaştı. 22 milyar dolara mal olacağı tahmin edilen nükleer santral için imzalar dün Ankara’da Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ve Japon mevkidaşı Şinzo Abe tarafından atıldı. 4 üniteden oluşacak santralin kurulu gücü 4 bin 480 megavat olacak. Yıllık 40 milyar kilovatsaat elektrik üretecek santralin ilk ünitesi 2023 yılında faaliyete geçecek. Son ünitesinin ise 2028’de üretime geçmesi planlanıyor. Santralin yaklaşık 7-8 milyar dolarlık bölümü Türk şirketleri tarafından yapılabilecek.

Erdoğan dünkü imza töreninde yaptığı açıklamada, Japon Mitsubishi ve Fransız Areva’nın Sinop’ta yapılacak santral sürecinde yer alacağını belirtti. Santralin cumhuriyetin 100. yıldönümü olan 2023’e yetişmesinin öngörüldüğünü ama yaptıkları görüşmede, bu sürenin 10 yılın da altına düşürülmesi için karar aldıklarını açıkladı. Ayrıca, üçüncü bir nükleer santral projesinden daha söz eden Başbakan, bu projede Türk mühendisliğinin öne çıkacağını vurguladı. Üçüncü santralin yerinin henüz belirlenmediği, bunun iki ülke mühendislerinin yapacağı ortak çalışma ile tespit edileceği kaydedildi.

Varılan mutabakata göre Sinop’ta inşa edilecek ikinci nükleer santralde Hazine garantisi olmayacak. Enerji Bakanlığı’ndan verilen bilgiye göre elektrik alım garantisi olacak ikinci nükleer santralin inşaatında 10 bin kişi istihdam edilecek. İnşaat sonrası faaliyet sürecinde ise 450’si mühendis olmak üzere toplam 2 bin kişi çalışacak. Sinop’a yapılacak nükleer santral projesini kazanan konsorsiyumda Japon Mitsubishi Heavy Industries Ltd, Itochu Corporation, Fransız GDF Suez bulunuyor. Elektrik Üretim AŞ’nin (EÜAŞ) de nükleer santralde ortaklığı olacak. Edinilen bilgiye Japon-Fransız konsorsiyumu santrale Atmea tipi bir reaktör kuracak ve reaktörü Mitsubishi Heavy Industries ve Fransız Areva’nın ortaklığında Fransa’da kurulu Atmea şirketi üretecek. Santralde PWR sistemi olarak adlandırılan basınçlı su reaktörü kullanılacak. Toplam kurulu gücü 4.800 MW olacak santralin işletmesini GDF Suez, inşaatını ise Mitsubishi Heavy Industries Ltd yapacak. Yetkililer, Sinop’taki nükleer santralde işletmeyi Fransa’nın yapmasının çok önemli olduğunu, Türkiye-Avrupa regülasyonu açısından bunun kritik önemde bulunduğunu, işletmecinin Avrupalı olmasının entegrasyon açısından kolaylık getireceğini belirtiyor.

Anlaşma çerçevesinde inşaatın yapımında maksimum düzeyde yerli şirketlerden destek alınacak ve buna bağlı olarak yan sanayi kurulacak. Öğrenci yetiştirilmesi ve onlara nükleer teknolojinin öğretilmesi, mühendislerin yetiştirilerek ilerleyen dönemde santralde çalışmalarına olanak sağlanması da anlaşma kapsamında yer alan diğer faktörler.

Anlaşmayı değerlendiren Enerji Bakanı Taner Yıldız, ‘Türkiye’nin Japonya’dan yana tercihini yaptığını’ söyledi. Bakan Yıldız şöyle konuştu: “Önümüzdeki 10 yılda tek kalemde ülkemize yapılacak en büyük yatırım nükleer santral olacaktır. Akkuyu ve Sinop’taki santraller toplam 44 milyar dolarlık bir yatırım büyüklüğüne sahip olacaktır. Türkiye, 10 yıl öncesine göre neredeyse iki kat daha fazla elektrik tüketiyor. 10 yıl sonra ise bugüne kıyasla iki kat fazla elektrik tüketeceğiz. Tüm yerli ve yenilenebilir kaynakları harekete geçirsek bile, bu ihtiyaca cevap vermiyor. Bu açıdan nükleer enerji, Türkiye için bir tercih değil, bir zorunluluktur.”  Bakan Yıldız, iki nükleer santralin üretime geçmesiyle yıllık 7,2 milyar dolarlık doğalgaz ithalinin önüne geçileceği bilgisini verdi. Rusya’nın Mersin’de yapacağı nükleer santralin ardından gündeme gelen Sinop’taki ikinci nükleer santral için Türkiye; Çin, Japonya, Kanada ve Güney Kore ile görüşürken, Güney Kore ve Kanada süreçten çekilmişti.

Türkiye-Japonya Teknik Üniversitesi kuruluyor

İki ülke arasında dün kültür ve bilim alanında da anlaşmalar yapıldı. Bu çerçevede Türkiye’de bir Türk-Japon Teknik Üniversitesi kurulacak. Daha sonra da aynısı Japonya’ya yapılacak. Erdoğan, “Bu da gençliğimiz arasında, çok ciddi bir iletişimin, gerek iletişim teknolojisinin zirve yaptığı bir dönemde Türkiye ve Japonya arasında böyle bir adımın atılması da çok büyük önemi ortaya koymaktır.” değerlendirmesini yaptı. Başbakan Erdoğan, Marmaray projesini de Japonlarla birlikte gerçekleştirdiklerini hatırlatırken, “29 Ekim’de bitiriyoruz. Temennim odur ki cumhurbaşkanımız ve mevkidaşım ile birlikte burayı açarız. İnşallah kendileri de notları aldılar fevkalade bir durum olmazsa beraber açacağız.” bilgisini verdi. Bunların yanı sıra İzmit geçişi ve Çanakkale Boğazı’nda köprünün de Japonlarla yapılması için teklifleri ilettiklerini aktardı. Aynı şekilde Japonların da FATİH projesinde yer almak istediğini bildiren Erdoğan, gerekli görüşmelerin yapılacağını kaydetti.

‘Türkiye’ye ilk ziyareti yapan o bakan babamdı’

Yedi yıl aradan sonra Ankara’ya gelen ilk Japon başbakan olan Şinzo Abe, Türkiye’ye övgüler yağdırdı. Abe, Türk-Japon İş Konseyi’nde yaptığı konuşmada Türkiye’nin son 10 yıldaki büyümesini hayret ve hayranlıkla izlediğini söyledi. Japon lider, “Ülkeler arasında daha fazla üst düzey ziyaretler gerçekleştirilmesini arzu ediyorum. Bizim için işbirliğinin sınırı ufuk çizgisidir.” ifadelerini kullandı. Abe, ayrıca 1983 yılında Türkiye’yi ziyaret ederek iki ülke ilişkilerinin gelişmesini sağlayan dönemin Dışişleri Bakanı Şintaro Abe’nin babası olduğunu hatırlattı. Abe, “30 yıl önce Japon Dışişleri Bakanı Türkiye’ye ilk defa bir ziyaret gerçekleştirmişti. 30 yıl önce o ziyareti yapan o bakan benim babamdı. Ben de bir asistan olarak o heyette yer alıyordum. Benim de Türkiye’ye ilk gelişim 30 sene önce olmuştu. Dolayısıyla bu seferki ziyaretim biraz nostaljik bir seyahat oldu benim için.” diye konuştu.

Zaman