Türkiye'den 20 bin kilometre uzaklıkta bulunan Avustralya'daki Türkler, şimdiden yol hazırlıklarına başladı; "Binlerce dolara mal olacak ama YSK bizi alıkoyamayacak" diyorlar. Büyükelçi Özge de şaşkın: "Hazırlığımız tamdı. Talimat beklerken, YSK açıklaması geldi."
'Sandık güvenliği ve süre yetersizliği'ni gerekçe göstererek gurbetçilerin yaşadıkları bölgelere yakın konsolosluklarda oy kullanmalarına geçit vermeyen Yüksek Seçim Kurulu'na tepki dinmiyor. Vatandaşlık görevlerini yerine getirebilmek için yine binlerce kilometre yol kat etmek zorunda kalan gurbetçiler, YSK'ya ateş püskürüyor. Kararın mağdur ettiği seçmenlerin başında, Türkiye'den 20 bin kilometre uzaklıkta bulunan Avustralya'daki Türkler geliyor. Ancak oy kullanmakta kararlılar, "YSK bizi vatandaşlık görevimizden alıkoyamayacak!" diyorlar.
Türkiye'nin Kanberra Büyükelçisi Oğuz Özge de, YSK'nın 'teknik alt yapı yetersiz' gerekçesinin doğru olmadığını vurguluyor. Avustralya makamlarıyla yaptıkları görüşmelerin mutabakatla sonuçlandığının altını çizen Özge, "Gerekli hazırlıkları çoktan tamamlamıştık. Sadece talimat bekliyorduk." bilgisini veriyor. Sydney Genç İş Adamları (SİAD) Derneği Başkanı Abdullah Aksu ise, YSK'nın, gurbetçilere verdiği ekonomik yükü hesaplamamasına tepki gösteriyor. Buna rağmen referandumda olduğu gibi yine Türkiye'ye gidip oy kullanacaklarının altını çiziyor.
Sydney'in Auburn Bölgesi Belediye Başkan Yardımcısı İzzet Anmak da, bir siyasetçi olarak kararı anlamakta zorluk çektiğini belirtiyor. Türkiye'deki siyasi gelişmeleri yakından takip etmek istediklerini söylerken, konsolosluklarda oy kullanma işleminin, gurbetçilerin siyasi refleksini pozitif etkileyeceğine işaret ediyor. "Ülkemizin artık bu tür problemleri aşması lazım." diyor.
Auburn Belediye Başkan Yardımcısı Anmak şu görüşleri dile getiriyor: "Bizler ülkemizden yaklaşık 20 bin kilometre uzaklıkta Avustralya'da politikanın içindeyiz. Yurtdışındaki vatandaşlarımızın bulunduğu ülkelerde siyasi arenada etkili olması gerekiyor. Türkiye'deki gelişmelerin yakından bilinmesi, buradaki vatandaşlarımızın bilinçlenmesi ve siyasete aktif katılımını etkiler. Onun için oy kullanma işlemi yurtdışında olmuş olsaydı, buradaki vatandaşlarımızın hem vatandaşlık bilinci hem de seçimlere o oranda daha aktif katılımı sağlanmış olurdu."
Sidney Genç İşadamları (SİAD) Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Abdullah Aksu, YSK'nın 2'ye karşı 10 oyla aldığı kararı 'talihsizlik' olarak değerlendiriyor. Aksu, Avustralya'nın Türkiye'den uzak olmasının başlı başına bir dezavantaj olduğunu, bu nedenle buradaki toplumun ister istemez Türkiye'deki siyasi, sosyal ve ekonomik gelişmelerden kopuk yaşadığını hatırlatarak, şunları ifade ediyor: "Zaten şimdiye kadar oy kullandırma işleminin yurdışındaki insanlarımızı kapsamaması büyük bir eksiklikti. Çünkü, insanlarımız Türkiye'nin gündeminden ister istemez uzak kalıyor. Halbuki, oy kullanma işlemi, buradaki toplumumuzun Türkiye'deki gelişmelere katılımını sağlayacaktı. Aynı zamanda vatandaşlık bilincini uyandıracaktı. Ama YSK'nın bu kararı bizi vatandaşlık görevimizden alıkoymayacak. Bu karar her bir vatandaşımıza ulaşım ve diğer masraflarını da hesaplarsak, binlerce dolara mal olacak. Çünkü bir insanımızın Avustralya'dan Türkiye'ye gidiş maliyeti ortada. Bir de bunu yurtdışında yaşayan 3 milyondan fazla insanımız açısından düşündüğümüzde maddi boyutunun ne kadar büyük olduğu ortada. Referandumda olduğu gibi, bu seçimlerde de yine insanlarımız vatandaşlık bilinciyle binlerce kilometrelik yolu kat edip Türkiye'ye gidip oyunu kullanacaktır. Bu da hem maddî hem manevî hem de zaman kaybına neden olacak. YSK bu kararla yurtdışındaki vatandaşlarına bu 'iyilikte' bulunmuş oluyor."
Vatandaşına mektupla oy kullanma imkanı sağlayan ülkelerden farkımız ne?
Avustralya Türk Sanayici ve İşadamları Derneği'nin yeni başkanı İbrahim Şahin ise "Yurtdışındaki vatandaşlarımızın İngiltere, İtalya ya da Avustralya vatandaşından farkı ne?" diye soruyor. Avustralya hükümetinin kendi vatandaşlarına dünyanın neresinde olursa olsun mektupla oy kullanma imkanı sağladığına işaret eden Şahin, "Seçim sonuçlarının resmî rakamlarını da bu mektupla yapılan oylar sayılmadan açıklamıyor. Türkiye Cumhuriyeti de bu şekilde veya kütüphane gibi, okul gibi toplum merkezi gibi gözetmenler huzurunda vatandaşlarının oy kullanmasına imkan sağlamalıydı diye düşünüyorum. Aksini düşünmek ise bugünün Türkiye'sine haksızlık olur." diyor.
Büyükelçi Özge: Teknik altyapı hazırdı
Türkiye'nin Kanberra Büyükelçisi Oğuz Özge, YSK'nın 'teknik altyapı yetersiz' gerekçesinin doğru olmadığını belirtiyor. Vatandaşlarımızın yurtdışında oy kullanma konusunda teknik olarak herhangi bir engelin söz konusu olmadığını belirten Büyükelçi Özge, "Uzun süreden beri Avustralya makamlarıyla yaptığımız görüşmelerde, oy kullanma işlemiyle ilgili olarak bütün teknik ve altyapı konusunda mutabık kalmıştık. Soydaşlarımızın, 12 Haziran'da yapılacak seçimlerde Türkiye'ye gitmeden burada oy kullanabilmesi için gerekli hazırlıkları çoktan tamamlamıştık. Bizim açımızdan herhangi bir engel yoktu. Sadece hükümetimizden talimat bekliyorduk." diyor.
Özge, yurtdışında açılacak sandıklar için dış temsilciliklerin fizikî ve personel imkânlarından yararlanılmasının her zaman mümkün olduğunu kaydediyor. YSK'nın kararının 'sürpriz' olduğunu belirten Özge, şöyle devam ediyor: "Halbuki, oy kullanma işlemlerinin altyapısı bizim yapabileceğimiz işlerdi. Onlar da hazırdı. Avustralya'da bir engel olmamasına rağmen, bu uygulamayı maalesef başlatamadık."
Askerlik gibi oy kullanmak da bir hak
Adem Somyürek (Avustralya Viktorya Eyaleti Milletvekili): Eğer Türkiye Avustralya'daki vatandaşlarından askere gitmelerini, yatırım yapmalarını ve Türkiye'ye her açıdan katkıda bulunmalarını isteyebiliyorsa yurtdışında oy kullanma hakkını da doğal olarak verebilmelidir. Eğer insanların üzerine birtakım sorumluluklar yüklüyorsanız, gayet tabii olarak, demokratik haklarından da yararlanmasını temin etmeniz gerekir. Oy verme hakkı da bunların başında gelir.
Avustralya'da oy kullanmaya engel olunmamalıydı
Oskar Yıldız (Victoria Eyaleti Moreland Bölgesi Belediye Başkanı): Avustralya'daki Türkler Türkiye'nin politikasıyla ilgileniyor ve takip ediyorlarsa, elbette Türkiye'deki seçimlerde yurtdışında oy kullanabilmeliydiler. Oy kullanmak mecbur da edilmemeli, ama Avustralya'dan oy kullanmak isteyenlere de engel olunmamalıdır.
YSK'nın halkın iradesini yok saymasını anlayamıyorum
Burhan Yiğit (Eski Hume Belediyesi Başkanı): Yüksek Seçim Kurulu'nun halkın iradesini yansıtan Meclis'teki partilerin kararını yok saymasını anlayamıyorum. Bu, demokrasi anlayışıma uymuyor. Avustralya devleti vatandaşlarının kalabalık olarak yaşadığı İngiltere gibi ülkelerde seçimlerde oy kullanmaları için imkan sağlıyor. Bu, yurtdışındaki Avustralya vatandaşlarının bu ülkeyle olan bağlarını da taze tutuyor. Türk vatandaşlarının yurtdışından oy dahi veremeyişlerini çok garip buluyorum.
Konsolosluklarda oy kullanmak demokratik hakkımız
Adem Yetiş Atmaca (Hume Belediyesi Meclis Üyesi): Yurtdışında yaşayan Türkler tabii ki oy kullanabilmelidirler. Üstelik uzun yıllardan bu yana böyle bir talep var. Bu, onların demokratik hakları. Buradaki Türklerin orada yatırımları, akrabaları ve bağları var. O halde oy verebilmek de onların doğal hakkıdır. Bir kuruldaki birkaç kişinin halkın iradesi önünde durmasını doğru bulmuyorum.
Sudan bile yaptı, biz yapamıyoruz
Selçuk Şanlı (Viktorya Eyaleti Maribyrnong Belediye Başkanı): Dünyadaki pek çok ülke yurtdışında oy vermeyi kolaylıkla gerçekleştiriyor. Bir Afrika ülkesi olan Sudan bile yaptı bunu. Yaşadığınız ülkeye bakmadan Türkiye'de askerlik yapıyor, tatile gidiyor, yatırım yapıyorsanız, gayet tabii yurtdışında oy da kullanabilmelisiniz. Ayrıca Türkiye'deki Meclis'te yurtdışında yaşayan Türkleri temsil eden bir milletvekili yok. Bence yurtdışında yaşamış bir temsilcinin Meclis'te olması da gerekir.
Zaman