Hukukçular Birliği Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Av. Sinan Kılıçkaya imzasıyla yayınlanan bildiride Anayasa değişikliğinin referandum öncesinde Anayasa Mahkemesine götürülemeyeceği belirtildi.
ANAYASA DEĞİŞİKLİĞİ REFERANDUM ÖNCESİ ANAYASA MAHKEMESİNE GÖTÜRÜLEMEZ.
Anayasa değişikliği referandum öncesi Anayasa Mahkemesine götürülemez. Bu yolda bir başvuru yapılsa bile yapılan başvuru geçersizdir ve yok hükmündedir. Anayasa Mahkemesine yetki alanı dışı yapılan herhangi bir başvuruyu nasıl ki heyete sunulmaksızın doğrudan başkanlıkça reddediliyorsa anayasa değişikliğinin referandum öncesi yürütmesinin durdurulması ve iptaline ilişkin başvuru hukuken geçersizdir. Mahkeme Başkanlığınca geçersiz başvurunun doğrudan dava kabul edilmeksizin reddedilmesi gerekir. Öncelikle Anayasa Mahkemesinin anayasa değişiklilerindeki denetim yetkisi sadece şekil açısından ve bununda teklif ve oylama çoğunluğuna uyulup uyulmadığı ivedilikle görüşülüp görüşülmediğiyle sınırlı bir denetim olduğu anayasanın 148. maddesinde belirtilmiştir. Bu yetkisinin devreye girmesi içinde ortada yasama süreci tamamlanmış bir işlem mevcut olması gerekmektedir. Yasama süreci tamamlanmamış bir metni Anayasa Mahkemesinin denetleme yetkisi yoktur. Aksi durumda yargının yasama yetkisini gasb etmesi şeklinde değerlendirilir. Anayasanın 6.maddesinde de hiçbir kimse ya da organ kaynağını anayasadan almayan bir yetkiyi kullanamayacaktır ifadesinde bu husus belirtilmiştir. Anayasa Mahkemesinin önüne gelen bir anayasa metnini denetlemesi için kanunlaşma süreci tamamlanmış bir metin olmadır. O yüzden daha referandum süreci tamamlanmamış bir anayasa taslağının Anayasa Mahkemesince yürütülmesinin durdurulması mümkün değildir çünkü yürütmeyi durdurma yetkisi hem istisnai bir yetkidir hem de ortada yürüyen bir işlem olmalıdır. Referanduma gidecek ve sonucuna göre yürürlüğe girip girmeyeceği belli olacak bir anayasa değişiklik paketinin işlem tamamlanmadan Anayasa Mahkemesi'ne götürülmesi hukuki açıdan geçersiz bir başvurudur ve yok hükmündedir. TBMM'de kabul edilen yasalar Cumhurbaşkanı tarafından onaylanıp yürürlüğe girdikten sonra iptal davası açılabildiğine göre, referandum konusu olan bir anayasa değişikliği için de işlemin tamamlanmasının ancak referandum sonucuna bağlı olduğu açıktır. Millet iradesinin beklenmesi anayasaya ve demokrasiye en uygun çözümdür.
Tartışmalı olan anayasada ve kendi kuruluş kanunda belirtilmeyen içtihatlarla oluşturduğu böyle bir istisnai yetkiyi daha yürürlüğe girmemiş tamamlanmamış millet iradesinin tecelli etmediği bir metnin yürürlüğünü durdurması yönünde kullanması yasama organına müdahale olarak değerlendirilmelidir.Halkoyuna sunulan Anayasa değişikliğine ilişkin yasaların halkoylaması sonuçlanmadan Anayasa’ya uygunluk denetimine bağlı tutulamaz. Referanduma sunulan bir anayasa metni ancak halk oylamasından sonra yürürlüğe girecektir. Bu aşamadan sonra ancak yürürlüğü durdurma ya da iptal istenebilir. Anayasamıza ve genel hukuk kurallarına göre Yasalaşma çalışmaları esnasında ve yasama aşaması tamamlanmamış bir yasa veya anayasa değişikliği için Anayasa Mahkemesine başvurulamaz. Bu şekilde geçersiz bir başvuru yapılması halinde başvurunun doğrudan Anayasa Mahkemesi Başkanlığınca reddedilmesi gerekir. Kamuoyunun bilgisine saygı ile sunarız.
Hukukçular Birliği Vakfı |