Abdulkadir Cembekli'nin haberi:
Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi’nin araştırmasında, büyümeyi istihdamdaki artışın sürüklediği ve emek verimliliğinin katkısının olmadığı vurgulandı.
AB süreciyle birlikte son 10 yılda ciddi reformlar yapan Türkiye, kişi başına milli gelirini 11 bin dolara yükseltmeyi başardı. Bu aşamada Türkiye’nin ‘orta gelir tuzağı’na düşebileceği uyarısında bulunan uzmanlar, 25 bin dolar kişi başı milli gelir hedefinin yakalanabilmesi için emek verimliliği, teknolojik yatırımlar ve yapısal reformların yapılmasının şart olduğunu dile getiriyor.
Son 10 yılda gerçekleştirdiği ciddi reformlarla ekonomik alanda büyük sıçrama yapan Türkiye, çıtayı daha da yükselterek yüksek gelirli ülkeler statüsüne ulaşmayı amaçlıyor. 2023 yılında 25 bin dolar kişi başı milli gelir hedefleyen Türkiye’nin önündeki en büyük engellerden biri olarak ‘orta gelir tuzağı’na düşmek gösteriliyor. Orta gelir tuzağı ise ekonomistler tarafından ABD’nin kişi başına düşen gelirinin yüzde 20’si düzeyine ulaşan bir ülkenin milli gelirini artırmasına rağmen bu oranı geçememesi olarak değerlendiriliyor. Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi’nden (BETAM) Seyfettin Gürsel ve Barış Soybilgen’in yaptığı araştırmaya göre Türkiye’nin orta gelir tuzağına yakalanıp yakalanmadığının tespit edilebilmesi için büyüme kaynaklarının incelenmesi gerekiyor. Rapora göre son iki yıldır Türkiye ekonomisinin düşük tempoda büyüdüğü ve emek verimliliğinin bu duruma hiç katkı yapmadığı, esas olarak istihdam oranındaki artışın sürüklediği bir büyümeyle yetinmek durumunda kaldığı görülüyor. Bunun sonucunda ise istihdam oranı artmasına rağmen kişi başına milli gelir artışının büyük ölçüde yavaşladığı tespit edildi. Son 10 yılda kişi başı milli gelir artışının temel sebepleri, ortalama üstünde büyüme artış hızı ve liranın dolar karşısında değer kazanması. Gelecek yıllarda, geçmiş dönemin büyüme performansının tekrarlanmasının zor görüldüğü kaydedilirken, liranın değerlenmesi durumu, yüksek cari açık ve bol likidite döneminin sonuna gelinmesi sebebiyle imkansız olarak görülüyor.
Türkiye’nin orta gelirli ülkeler grubundan sıyrılıp yüksek gelirli ülkeler arasına adını yazdırabilmesi için yol haritasının çizildiği raporda şu tavsiye ve uyarılara yer veriliyor: “Bir ekonominin orta gelir tuzağına düşmesini engelleyecek esas etken emek verimliliğidir. Bu verimliliğin ardında, yatırımların teknolojik ilerleme içermesi, çalışanların eğitim ve beceri düzeylerinin artması, genel olarak da ekonominin çarklarının daha etkin şekilde dönmesi bulunmaktadır.”
Bununla birlikte, Türkiye ekonomisinin daha yüksek büyüme hızlarına ulaşması, aynı zamanda da kişi başına geliri daha hızlı artırarak 2023 hedefi olan 25 bin dolara ulaşması için verimlilik artışlarının da devreye girmesi gerektiği ifade ediliyor. Verimlilik artışlarının yolu da, başta eğitim sistemi olmak üzere, işgücü piyasasında, vergi sisteminde, enerji piyasasında, daha genel söylenecek olursa her alanda ekonominin çarklarını çok daha etkin bir şekilde çalıştıracak esaslı yapısal reformlardan geçtiği ifade ediliyor. Aksi takdirde Türkiye uzun yıllar orta gelir grubundan yukarıya çıkamayacak.
Zaman