Emre Soncan'ın haberi
Türk devleti her kademede İsrail'e nasıl bir karşılık verileceğini tartışıyor. Birkaç gündür Savunma Sanayii Müsteşarlığı'nda olağanüstü bir hareketlilik yaşanıyor.
İsrail'le yürütülen savunma projelerinin iptali gündemde. Askerî çevrelerden edinilen bilgiye göre, bir sonraki adım ise çok daha sert olacak. İsrail'in bundan sonra hiçbir savunma ihalesine sokulmaması kararı çıkabilir. Üst düzey bir savunma yetkilisinin konuya ilişkin söyledikleri durumun ciddiyetini ortaya koyuyor: "One minute çıkışından beri askerî projelerde İsrail'e karşı mesafeli bir duruşumuz vardı. Son yaşananlardan sonra daha ileri tedbirler gündeme geldi. İsrail önümüzdeki dönemde savunma ihalelerine giremeyebilir." Bu konuda İsrail'le ilgili son kararı siyasi irade verecek. Somut adımlar kapsamında ise ilk olarak İsrailli Elbit ve Elop firmalarınca yürütülen ve F-4 ve F-16 savaş uçaklarına toplam 40 gözlem podu takılmasına yönelik projenin askıya alınabileceği belirtiliyor. F-4 uçaklarının hareket eden cisimleri algılamasını sağlayan SAR sistemleri ihalesi de 160 milyon dolara İsrail'e verildi. F-4 ve F-16 uçaklarından alınan görüntülerin yere indirilmesini sağlayan Datalink 16 projesini kazanan da İsrail. Maliyet ise 120 milyon dolar. Bu projelerin de iptali gündemde.
Savunma alanında Türkiye'den İsrail'e her yıl yüz milyonlarca dolar akıyor. Kritik teknolojiler bu ülkeden satın alınıyor. Fakat son dönemde, savunma alanında iki ülke arasında büyük krizler yaşandı. Bunların başında istihbarat toplamada kullanılan insansız hava uçakları Heron'lar geliyor. Projede 2004 yılında çıkılan ihale sürecinde İsrail'den 183 milyon dolar bedelle 10 adet insansız hava aracı (İHA) alınacaktı. Fakat İsrail'in Heron'ları istenilen yüksekliğe çıkamadı ve şartnamede yer alan havada kalma süresini gerçekleştiremedi. Heron'lara Aselsan'ın ASELFLİR-300 adı verilen kamera ve hedefleme sistemi de entegre edildi. İsrailli firma, bu sistemin ağırlığından dolayı uçağın yükselme ve havada kalma süresini olumsuz etkilediğini öne sürdü. Sonunda 6 Heron geldi, 4'ü ise bekleniyor.
İki ülke arasındaki en sıkıntılı savunma projelerinden biri M-60 tank modernizasyonuydu. İsrail IMI firması ile Savunma Sanayii Müsteşarlığı arasında M-60 tank modernizasyonu sözleşmesi 29 Mart 2002'de imzalandı ve 30 Eylül 2002'de yürürlüğe girdi. Seri modernizasyon öncesi prototip geliştirme ve testler için yaklaşık üç yıllık bir takvim öngörüldü fakat proje gecikti. Türkiye'ye projenin maliyeti 687,5 milyon dolara patladı. Ödemenin büyük bir kısmı gerçekleşti. Savunma Sanayii çevreleri, modernizasyonun İsrail tarafından en az 100 milyon dolar daha fazla bir bedele yapıldığını belirtiyor. Fazladan ödenen bu paranın akıbeti ise meçhul. Toplam 170 tankın hepsi şu an Türkiye'ye geldi. Tanklarda yaşanan geri vites sorununun ise çözüleceği kaydediliyor.
Bir başka sorunlu proje, Türk Hava Kuvvetleri (THK) envanterindeki 48 adet F-4 savaş uçağının modernizasyonu. 632,5 milyon dolara İsrail'e verilen projenin, Türkiye'ye maliyetinin 1 milyar doları aştığı kaydediliyor. Savunma Sanayii çevreleri, Türkiye'nin büyük zarara uğradığını dile getiriyor. Öte yandan, F-4 uçaklarının hareket eden cisimleri algılamasını sağlayan SAR sistemleri ihalesi de 160 milyon dolara İsrail'e verildi. F-4 ve F-16 uçaklarından alınan görüntülerin yere indirilmesini sağlayan Datalink 16 projesini kazanan da İsrail. Maliyet ise 120 milyon dolar.
Zaman