Türkiye son yıllarda bir yandan hayata geçirdiği projeler ve mevzuat değişiklikleriyle enerji sektörüne ivme kazandırmaya çalışırken, diğer yandan uluslararası tahkim davalarında başarılı performans sergiliyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı verilerinden aldığı bilgiye göre, enerji sektörünün serbestleşmesini amaçlayan 4628 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesinden önce 3096 sayılı Kanun kapsamında imzalanan üretim ve dağıtım tesislerinin İşletme Hakkı Devri (İHD) sözleşmelerinin büyük bir bölümü Danıştay tarafından iptal edilmişti.
TAZMİNAT TALEP EDERKEN CEZA YAĞDI
İHD ve YİD projeleri dışında sözleşmeye aykırı davranışlar nedeniyle iptal edilen imtiyaz sözleşmeleri konusunda da ICSID nezdinde tahkim davaları açılmıştı. Bunlardan Çukurova Elektrik AŞ (ÇEAŞ) ve Kepez Elektrik TAŞ (KEPEZ) şirketlerinden her birinin toplam sermayesinin yaklaşık yüzde 66›sına sahip olduğunu iddia eden Güney Kıbrıs menşeli Libananco Holdings Co. Ltd. tarafından enerji şartı anlaşması çerçevesinde Türkiye aleyhine 10 milyar 100 milyon dolar tazminat talebiyle ICSID nezdinde dava açılmıştı. Dava sonunda davacının toplam 15 milyon 602 bin 500 dolar ödemesine hükmedilmişti.
POLONYALI ŞİRKET TAHKİM'DE KAYBETTİ
ÇEAŞ'ın toplam sermayesinin yüzde 12,24'ünü, KEPEZ'in toplam sermayesinin ise yüzde 10,73'ünü elinde bulundurduğunu iddia eden Polonya menşeli Cementownia Nowa Huta tarafından Türkiye aleyhine ICSID nezdinde açılan tahkim davası da Türkiye lehine sonuçlanmıştı. ÇEAŞ ve KEPEZ'in hisselerinin bir bölümünün sahibi olan başvuranların (Erol Soyuer ve 46 kişi); bahse konu şirketlerin Borsa İstanbul'daki işlemlerinin durdurulması sebebiyle maddi kayba uğradıklarını ileri sürerek yaptıkları başvurularla ilgili AİHM, Erol Soyuer ve 46 kişi tarafından yapılan başvuruyu da kabul etmedi.
Uluslararası haklılık kazandı
Tunçbilek Termik Santralı ve Sivas-Kangal Termik Santrali ile ilgili olarak Uluslararası Ticaret Odası (ICC) nezdinde açılan davalar Türkiye lehine sonuçlanmıştı. Şirket tarafından söz konusu ücret ve harcama tutarları (910 bin 440 dolar ile 161 bin 813 lira) Bakanlığın ilgili hesabına yatırılmıştı. Sivas-Kangal Termik Santrali'ne ilişkin ise hakem heyetinin nihai kararıyla davacının yaptığı masraflara ilişkin davacı şirkete 13 milyon dolar ödenmesine hükmedilmiş ve bu tutar şirketin ilgili hesabına aktarılmıştı.
AİHM'den red kararı
Kemal Uzan, Rumeli Elektrik, ÇEAŞ ve KEPEZ 22 Mayıs 2003 tarihinde Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti aleyhine Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne (AİHM) başvurmuştu. Söz konusu başvurunun kabul edilebilirliğine ve esasına ilişkin olarak mahkemenin talebi üzerine Strasbourg'da duruşma yapılmış ve Türkiye adına gerekli savunmalar yapılmıştı. Mahkeme davacıların başvurularının kabul edilemez olduğuna karar vermişti.
Yeni Şafak