Ellerini yıkamayı, dişlerini fırçalamayı, tuvalet alışkanlığı kazanmayı öğretirken ona örnek olun. Unutmayın nasıl başlarsa öyle gider. Çocuğunuzun temizlik alışkanlığı kazanmış bir yetişkin olması için şimdiden düğmeye basın.
Çocuklara temizlik eğitimi kazandırılmasında ilk görevin anne ve babaya düştüğünü söyleyen İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Ayda Ünlüer Uluhan, örnek davranışlarda bulunmanın çocuklar için önemli bir eğitim yolu olduğuna ve dikkat edilmesi gereken konulara değiniyor.
Temizlik Konusunda Dikkat!
* Eller dış dünyayla en yakın temasımızı sağlayan organlar olarak ilk planda gelir, zaten hemen hemen birçok hastalık etkeni ellerle alınır ve verilir. Aslında el sıkıştığımız kişiye mikroplarımızı da tanıştırmış oluruz! Çocuklar da elleriyle mikroplarla temas kurarlar.
* İkinci geçiş yolu ağız yoluyladır. Havada uçuşan gözle görülmeyen mikroplar hava yoluyla ağızdan girerler. Grip, zatürree ve diğer solunum yolu enfeksiyonları gibi. Öksürürken ağzı kapamak, konuşurken belli bir mesafeyi korumak gerekir. Telefon cihazları bile önem taşır, zaman zaman temizlenmelidir. Ayrıca kendi vücudumuza da kendi ağzımızdan, diş ve dişetlerimizden mikrop yayılabilir.
* Temizlikte bir diğer önemli konu özellikle terleyen, mikropların yerleşmesine uygun kuytu köşelerinin temizliğidir. Koltukaltları, kasıklar ayaklar. Buralarda mantar çok kolay ürer ve çevreye en kötü kokuların yayılmasına neden olduğu gibi, kaşıntı ve enfeksiyona yol açar.
* Gelelim tuvaletlere. İnsan vücudunun atıkları olan idrar ve dışkı yolu ile inanılmaz sayıda mikrop taşınır. Gerek bunların çevreye bulaşması ve gerekse kendi vücudumuza, elimize, tırnaklarımızın içine bulaşması neredeyse intihar gibidir. Gastroenterit, tifo, hatta kolera gibi hastalıklar bu yolla yayılır. Özellikle yemek yapma durumunda olan kişilerde bu durum hayati önem taşır. Onun için genel tuvaletlerde su akmalıdır, sabun olmalıdır, alafranga dediğimiz idrarın yerlere saçılmayacağı yöntem olmalıdır. Musluklar mümkünse elle tutulmayı gerektirmeyen otomatik şekilde olmalıdır. Çünkü tuvalet sonrası elimize bulaşabilecek mikroplar direkt olarak başkasının eline bu musluklar ve kapı kolları yolu ile rahatça geçer. Mümkünse bu bölgeler, kağıt kullanılarak tutulmalıdır.
Temizlik Alışkanlık Haline Getirilmeli
Çocuğa temel alışkanlıklar kazandırırken tuvalet ve temizlik alışkanlıkları konusunda yapılması gerekenlerin altını çizen Psikiyatr Dr. Muzaffer Uyar, bu alışkanlıklara şöyle değiniyor:
Çocuğunuz, büyükler gibi iç çamaşırı giymek istediğini söylüyorsa, tuvaleti veya oturağı kullanmaya meraklıysa, tuvaleti geldiğinde bunu size işaret ve mimikleriyle anlatabiliyorsa, ıslak veya kirli bezlerinden rahatsız olup altının değiştirilmesini istiyorsa, bağırsak hareketleri düzenli ve tahmin edilebilir haldeyse, tuvalet eğitimine hazır demektir. Tuvalet eğitimi sabırla ve baskı uygulamadan yapılmalı ve istenmeyen durumlarda çocuk utandırılmamalıdır.
Temizlik Alışkanlığı için Pratik Öneriler
Belli aralıklarla çocuğa banyo yaptırılmalı, kendi yemeğini yiyecek bir duruma geldiği zaman, yemekten önce ve sonra ellerini yıkaması sağlanmalı, giysileri gerekli durumlarda değiştirilmeli ve temizlikle ilgili diğer temel alışkanlıkların kazanması sağlanmalıdır.
Tırnaklarının belli aralıklarla kesilmesi, uygun bir manikür setinin alınarak düzenli tırnak bakımının yapılması mümkün olabilir ve diş fırçalama alışkanlığı için çocuğunuza doğru tekniği öğretmek, zamanlamasını ayarlamak siz anne ve babaları taklit etmesi sağlanabilir. Onun seçmiş olduğu diş macunlarını ve diş fırçalarını böyle bir teknik eğitimde kullandırmak, çocuğunuzu hem motive edecek hem de önemli öz bakım davranışını pekiştirecektir.
Funda Çamözü - Hürriyet Aile