Ünal Livaneli'nin haberi:
Farklı gerekçelerle defalarca taşınan kütüphanenin adı da dört kere değiştirilmiş. Bu değişiklikler sırasında kütüphanedeki eserlerden bazıları sahafların eline geçmiş. Tarihî kütüphanenin mührünü taşıyan nadir matbu kitaplar sahaflarda satılıyor. Zaman muhabirinin görüştüğü sahaf, kütüphanenin mührü bulunan Ali Şir Nevai’nin Mahbub’ül-Kulüb isimli eserini bin TL’ye satabileceğini söyledi. ‘TC İzmir Hisar Kütüphanesi’ damgası bulunan birçok kitabı hem işyerinde hem de internette sattığını anlattı.
Sahafın iddiasına göre, birkaç yıl önce kağıt toplayıcıları çuvallar içinde kendilerine el yazması eserler, belgeler ve matbu kitaplar getirdi. Bu kitaplar arasında Hisar Kütüphanesi damgası bulunan çok sayıda kitap vardı. Sahaflar bu kitapları aldı. Kitapları hem internette hem de dükkanında sattığını anlatan sahaf, elinde kalan iki eseri 2 bin liraya satabileceğini söyledi. Kitaplardan biri Ali Şir Nevai’nin Mahbub’ül-Kulüb isimli eserinin nadir matbu nüshası. Üzerinde Hisar Kütüphanesi mührü, el yazısı şerhler ve hicri 1289 tarihinde Matbaa-i Amire’de basıldığı bilgisi yer alıyor. Diğer kitap ise el yazması bir şiir kitabı. Arka kapakta ‘Merhum Meraşlı M. Kamil Hocanın Vakfıdır’ ifadesi yer alıyor. Kitabın üzerinde ayrıca Osmanlıca ‘El Hac Vakıf-ı Hüseyin-Sene 1153’ yazan vakıf mührü var. Sahaf, “Sahaf arkadaşımda da Hisar Kütüphanesi mühürlü kitaplar var” diyor. Araştırmacı Kasım K., 2010 yılında Hisar Kütüphanesi envanterindeki bir kitabı İzmir’deki bir sahaftan alarak, Konya Bölge Yazma Eserler Kütüphanesi’ne bağışladığını anlatıyor. Daha önce 300’e yakın el yazması eseri alarak kütüphanelere bağışladığını dile getiren Kasım K., önemli bir tespitte bulunuyor: “Üzerinde kütüphane mühürlerinin bulunduğu el yazması ve nadir matbu eserlerimiz internette, sahaflarda rahatlıkla alınıp satılabiliyor. Yabancılar da kültürel mirasımız olan bu eserleri kolaylıkla temin edebiliyor.”
NADİDE YAZMALAR ‘ZARARLI’ DENİLİP MAHZENE KALDIRILMIŞ
Bir asır önce binlerce el yazması ve nadir matbu kitabın bulunduğu Hisar Camii Kütüphanesi bugün artık yok. Defalarca taşınan kütüphanenin adı 4 kere değiştirilmiş. İzmir Milli Kütüphane Müdürü Ahmet Gürlek’in ‘Bir Kent Bir Kütüphane, Atatürk İl Halk Kütüphanesi’ isimli kitabına göre, Hisar Camii Şerif Kütüphanesi 1775 yılında vakıf kütüphanesi olarak kuruldu. Aynı yazarın ‘100. yılında İzmir Milli Kütüphane’ isimli kitabına göre; kütüphanede 1910 yılında 501 adet el yazması ve nadir matbu (basılı) eser vardı. Vakıflar İdaresi’nde bulunan kütüphane, 1925 yılında Milli Eğitim Bakanlığı’na devredildi. Daha sonra İzmir’deki 9 vakıf kütüphanesi Salepçioğlu Camii’nde birleştirilerek, ‘Hisar Umumi Kütüphanesi’ adını aldı. 1934 yılında yer yetersizliği gerekçesiyle Halkevi binasına taşınan eserler, bir komisyon tarafından incelendi. Komisyon, ‘Okunması faideden ziyade mazarrat verecek olan Acem ve Arap lisaniyle yazılmış’ deyince, 4 bin 152 kitap halkevinin mahzenine kaldırıldı. Kütüphane 1942 yılında buradan alınarak, Okullar Müzesi’nin iki salonuna taşındı. Daha sonra Hisar-Salepçioğlu Kütüphanesi adını aldı. 1952 yılında Atatürk Müzesi binasının alt katına taşınınca adı Atatürk Kütüphanesi olarak değiştirildi. 1957’de adı ‘Atatürk Umumi Kütüphanesi’ oldu.
Kitaplar Konya, İstanbul ve İzmir’de
Son olarak Atatürk İl Halk Kütüphanesi adını alan Hisar Kütüphanesi’nin eserleri yazma eser kütüphanelerine aktarılmış. Konya Bölge Yazma Eserler Kütüphanesi’nde Hisar Kütüphanesi’nin bin 336 nadir matbu kitabı mevcut. Eserlerin bazıları ise bugün İzmir Milli Kütüphanesi’nde. ‘Atatürk Umumi Kütüphanesi’nden 985 el yazması, 1961 yılında İstanbul Süleymaniye Yazma Eserler Kütüphanesi’ne nakledilmiş. İzmir Atatürk İl Halk Kütüphanesi Müdürü Talat Aydilek, Hisar Kütüphanesi kitaplarının yakın şehirlerdeki kütüphanelere devredildiğini belirtiyor. İzmir Milli Kütüphanesi yetkilileri de kütüphanelerinde Hisar Kütüphanesi kaydı bulunan bazı kitapların yer aldığını ifade ediyor
Zaman