Suudi Arabistan bir yandan bazıları dini alanda yapılan sosyal ve ekonomik reformlar gerçekleştirerek ülkeyi dış dünyaya açmaya çalışırken, diğer taraftan ABD ile hükümet arasındaki iş birliklerini eleştiren düşüncelerinden dolayı birçok düşünce adamının tutuklanmasına sahne oluyor.
Herhangi bir sebep gösterilmeden yapılan tutuklamaların son örneğini 68 yaşındaki âlim ve müfekkir Şeyh Sefer Havali yaşadı.
Suudi Arabistan’da düşünce suçu ile tutuklananları yakından takip eden ‘düşünce tutukluları’ Twitter sayfası, Havali’nin yazdığı kitap dolayısı ile tutuklandığını duyurdu. Havali’nin yanında iki oğlunun da tutuklandığı açıklandı.
Havali'nin, ‘Müslümanlar ve Batı Medeniyeti’ adlı kitabındaki bazı eleştirileri nedeniyle tutuklandığı belirtildi.
‘Müslümanlar ve Batı Medeniyeti’
Şeyh Sefer Havali, 3059 sayfadan oluşan kitabında Suudi yönetiminin ABD Başkanı Donald Trump ziyareti sırasında ABD ile yapılan anlaşmalara milyarlarca dolar harcamasını eleştiriyor.
Kitapta Suudi Arabistan’ı yöneten Suudi ailesine, âlimlere ve İslami davetçilere nasihatlerde bulunan Havali, “Suudi yönetimi, dünyada gücü sürekli azalan kuvvetin (ABD) yanında yer alıyor ama dünyadaki bütün gelişmeler geleceğin yükselen gücünün İslam olduğunu gösteriyor, Suudi Arabistan’ın yükselen gücün yanında yer alması gerekiyor” diyor.
Kitabın hazırlık aşamasının henüz yeni bittiği ve basılmadığı belirtiliyor. Havali’nin ilerleyen yaşından dolayı sağlık durumunun kötü olduğu biliniyor.
Havali ve iki oğlu tutuklandıktan sonra ayrı ayrı şehirlere nakledilerek, tek kişilik hücrelerde tutuluyorlar.
Düşünce adamları ve alimler neden tutuklanıyor?
Suudi Arabistan’da Kral Abdullah’ın ölmesi ile kardeşi Kral Selman ilerlemiş yaşına rağmen yeni Suudi Arabistan kralı oldu. Kral Selman Suudi Arabistan’ın kurucusu Abdulaziz Bin Suud’un hayattaki son oğlu olarak tahta çıktı.
Suudi Arabistan yönetim sistemi, kralların, Abdulaziz Bin Suud’un oğulları arasından yaşa göre belirlenmesini öngörüyor. Bu sistem, Abdulaziz Bin Suud’un son oğlu olan Kral Selman ile son buluyor.
Yönetim sisteminin ikinci nesilden Abdulaziz Bin Suud’un torunlarına geçiyor olması, ülkede sayıları 5 bine yaklaşan prens arasında çekişmeyi de beraberinde getirdi.
Kral Selam yönetime geldikten bir süre sonra, oğlu Muhammet bin Selman’ı Veliaht Prens ilan ederek kendisinden sonra genç yaştaki oğlunun Kral olmasının önünü açtı.
Geçen sene gerçekleşen bu değişim, Veliaht Prens Muhammet bin Nayif’e yakın birçok devlet yöneticisinin de görevden alınmasına neden oldu.
Yeni Veliaht Prens Muhammet Bin Selman, yaşı hayli ilerlermiş babasının yerine ülkeyi yönetmeye başladı.
Ekonomik Reformlar
Prens, Suudi Arabistan ekonomisinin petrole dayalı yapısını değiştirmek için ülkede bir dizi değişikliğe gitti.
Ülkede özel sektörün gelişmemesini nüfuzlu aile ve kişilerin yolsuzluklarına bağladı ve büyük bir yolsuzluk operasyonu başlatarak yüzlerce iş adamı ve prensi gözaltına aldı.
Ritz Carlton Otel'de tutulan prensler, servetlerinin bir bölümünü devlete devrettiği için serbest kaldılar.
Suudi Arabistan’da özel sektörün gelişmesini sağlamak, altyapı yatırımları yapmak ve petrole dayalı ekonomiden kurtulmak için 2030 Vizyonu projesi açıklandı. Proje kapsamında, benzin ve suya ek vergi getirildi.
Veliaht Prens, ülkede yüzbinlerle ifade edilen yabancı işçi sayısını azaltarak, ülkede var olan işsizliği önlemeye çalışıyor. Bu kapsamda binlerce Asyalı çalışanı ülkelerine gönderdi.
Veliaht Prens, siyasi olarak da yakın olduğu Birleşik Arap Emirlikleri'ni (BAE) örnek alarak, Suudi Arabistan’ın Kızıldeniz kıyısında bir turizm şehri kurmayı planladı ve çalışmalara başladı.
BAE son yıllarda turizm ve akıllı şehir projelerine yaptığı yatırımlar ile petrol gelirleri olmadan yaşayabilme imkanı sağladı.
Aramco'nun Halk arzı
Son olarak Muhammet Bin Selman, Suudi Arabistan’ın petrol şirketi ve dünyadaki en büyük şirketlerden biri olan Aramco’nun yüzde 5’inin halka arz edileceğini duyurdu.
Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Salman, Aramco'nun değerini 2 trilyon dolar ve üzerinde tahmin ettiklerini ifade etmişti.
Arz beklendiği gibi gerçekleşirse Aramco, Apple’in piyasa değerini de katlayarak dünyanın en büyük şirketi unvanını ele geçirecek. Apple'ın piyasa değeri ise yaklaşık 700 milyar dolar.
Aramco şirketi hatırı sayılır geliri ve pazar değeri dolayısı ile ABD ve İngiltere arasında çekişmeye de sahne oluyor.
ABD ile İngiltere ile Aramco’nun kendi borsalarında işlem görmesi için Suudi yönetimine baskı yapıyor.
Sosyal Reformlar
Veliaht Prens Muhammet Bin Selman, ekonomik alanda yaptığı reformlarla dünya da takdirleri toplarken, ülke de giriştiği modernist reformlar eleştiri ve tepki almasına neden oluyor.
Muhammet Bin Selman, 70’li yıllardan beri ülkede yasak olan sinemaların tekrar açılmasının önünü açtı.
Kadınların futbol maçlarına gitmesi serbest olurken, Suudi Arabistan’da müzik konserlerinin verilmesini normal hale getirdi.
Prens, Amerikan güreşleri müsabakasının ülkede düzenlenmesine de ön ayak oldu ama çok şiddetli eleştirilere maruz kaldı.
Son olarak da Prens, kadınların araç kullanmasının önünü açtı ve Suudi Arabistan’da kadınlar sürücü ehliyeti almaya başladı.
Veliaht Prens Muhammet Bin Selman’ın giriştiği bu köklü değişiklikler, ülkede kendisine yönelik eleştirilerin artmasına neden oldu.
Kaynak:TRT Haber, El Cezire