Srebrenitsa'da 15 yıl sonra 'barış' diyecekler

15 yıl önce soykırıma sahne olan Srebrenitsa, bugün tarihî günlerinden birini daha yaşayacak.

Kimlikleri tespit edilen Soykırım kurbanı 775 kişinin defnedileceği törenlerde Başbakan Tayyip Erdoğan'ın yanı sıra Sırbistan Devlet Başkanı Boris Tadiç de hazır bulunacak. Acıların tazeleneceği törenlerde eski düşmanlar barış mesajları verecek.

Bosna-Hersek'in Sırbistan sınırına yakın Srebrenitsa kasabası, yapılacak büyük anma törenine hazır. Tarihe 'soykırım' olarak geçen büyük katliamın 15. yılında anlamlı bir buluşma gerçekleşecek. Avrupa'nın 2. Dünya Savaşı'ndan sonra gördüğü en trajik olaylardan biri olan soykırımı anma törenlerinden 'eski düşmanlar' bir araya gelecek. Kanlı bir iç savaşla dağılan eski Yugoslavya'nın liderleri, dost ülke temsilcilerin de iştirak ettiği anma töreninde buluşacak. Türkiye'yi temsil eden Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, Srebrenitsa kasabası yakınlarındaki Potoçari'ye Butmir askerî kampından havalanacak olan ve aralarında Bosna-Hersek Cumhurbaşkanlığı Konseyi Başkanı Haris Silaydziç ile Slovenya Cumhurbaşkanı Danilo Turk'un da olduğu sekiz kişilik bir heyeti taşıyan helikopterle gelecek. Törene Sırbistan Cumhurbaşkanı Boris Tadiç, Hırvatistan Devlet Başkanı Ivo Yosipoviç, Karadağ Devlet Başkanı Filip Vuyanoviç ve Makedonya Başbakanı Nikola Gruevski de katılacak. Sırbistan lideri Tadiç'in törene katılımı, Türkiye'nin girişimiyle nisanda İstanbul'da gerçekleşen ve Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ile Boşnak lider Silaydziç'in de katıldığı üçlü toplantıdan sonra duyurulmuştu.

Srebrenitsa yakınlarındaki Potoçari köyündeki şehitlikteki hazırlıklar tamamlandı. Dev iş makinelerinin kazdığı mezarların sayısı bu yıl tam 775. 647 numaralı tekerlekli tabutta yatan Hırvat Hren Rudolf hariç bütün cenazeler Boşnak. Her yıl olduğu gibi yine ürpertici manzara var. Anneler 'oğul' nöbetinde. 11 yakınını kaybeden Suada Muhiç, eşini ve diğer yakınlarını geçtiğimiz yıllarda toprağa verdikten sonra, bugün yeğenini ve eşinin iki kardeşine son vazifesini yapacak Potoçari'de. 11-15 Temmuz 1995'te dumanlı dağlarla çevrili bu küçük meydanda yaklaşık 8 bin 500 Boşnak, büyük bir katliama uğramıştı.

Srebrenitsa soykırımından kaçan Boşnakların kullandığı ve "Ölüm Yürüyüşü'' olarak bilinen güzergâhın takip edildiği "Barış Yürüyüşü'' için bu yıl binlerce kişi yollara düştü. Üç gündür devam eden ve Tuzla'dan Potoçari'ye uzanan 110 km'lik bu sessiz yürüyüşe katılanların sayısının bugün 50 bini geçmesi bekleniyor. Toplu mezarlardan çıkarılan ve kimlikleri tespit edilen 775 kişinin tabutları yeşil çimlerin üzerine dizilmeden katliama sahne olan fabrikada bekletiliyor. Tabutların üzerinde her ne kadar büyük puntolarla rakamlar yazılsa da, isimler tekdüze bir şarkı sözü gibi birkaç gündür radyolardan teker teker okunuyor. Srebrenitsa yakınlarında bulunan 13 ayrı toplu mezardan binlerce Boşnak erkeğine ait ceset çıkarıldı. 2 bin kişinin cesedine ise hâlâ ulaşılabilmiş değil.

Potoçari'de bu yıl düzenlenecek tören anlamlı. Zira, dün düşman olanlar bugün evrensel bir acının etrafında kenetlenerek, 'bir daha olmasın' temennisinde bulunacak. Meydanda toplanan on binler buna şahitlik edecek. Binlerce insanın hep birden 'hakkımızı helal ettik' nidalarından sonra tabutlar omuzlardan indirilerek ebedi istirahatgâhlarına teslim edilecek. Bu yılkı törenleri, çok sayıda uluslararası basın kuruluşu takip ederken BBC, CNN, El-Cezire ve TRT başta olmak üzere birçok televizyon kanalı da canlı olarak verecek.
Zaman
 

Dünya Haberleri