12 PERDE*
Bismillahirrahmannirrahim
Ey Hayy! Hayatı yoktan var eden. Ey Muhyî! Her baharda yeryüzünü yeniden dirilten. Ey Bedî'! Eşi benzeri olmayan güzellikleri yaratan. Ey Cemîl! Her çiçeği güzelliğinin bir aynası yapan. Ey Musavvir! Her yaprağa ve her çiçeğe ayrı bir sûret veren. Ey Hakîm! Her başağı hikmetle dizen. Ey Adl ve Ey Mukaddir! Her tohuma ölçü, her taneye denge veren Rabbimiz!
Bizlere, tomurcukların inkişafında Senin ihyanı, çiçeklerin müzeyyenâtında Senin cemâlini, sümbüllerin muntazamâtında Senin hikmetini, tohumların mevzûnâtında Senin mîzanını ve tanelerin manzûmâtında Senin kusursuz nizamını okuyabilen basiret nasip eyle. Kâinat kitabını yalnız beş duyularımızla değil, aklımızla, kalbimizle ve ruhumuzla okuyabilmeyi ihsan eyle. Her bir nebâtın nizam, mizan, tat, koku, sanat …oniki perdesi Sana açılan ve Senin hamdinle tesbih ettiğini görenlerden, o tesbihe şuurlu bir kullukla katılanlardan eyle. Âmin.
رَبِّ زِدْنِي عِلْمًا وَفَهْمًا وَحِكْمَةً، وَاجْعَلْ هٰذَا الْعِلْمَ نُورًا وَإِخْلَاصًا وَنَفْعًا.
"Rabbim! İlmimi, anlayışımı ve hikmetimi artır. Bu ilmi benim için bir nur, ihlâs vesilesi ve insanlığa faydalı bir hizmet eyle."
سُبْحَانَكَ لَا عِلْمَ لَنَٓا اِلَّا مَا عَلَّمْتَنَٓا اِنَّكَ اَنْتَ الْعَلٖيمُ الْحَكٖيمُ
"Seni her türlü noksandan tenzih ederiz. Senin bize öğrettiğinden başka bilgimiz yoktur. Muhakkak ki Sen, ilmi ve hikmeti herşeyi kuşatan Alîm-i Hakîmsin." Bakara Sûresi, 2:32.
DİPNOT: Arapça Metin
وَيُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ كُلُّ نَبَاتٍ بِغَايَةِ الْوُضُوحِ وَالظُّهُورِ عِنْدَ انْكِشَافِ أَكْمَامِهَا، وَتَبَسُّمِ بَنَاتِهَا بِأَلْوَانِهِ مُزَيَّنَاتِ أَزَاهِيرِهَا، وَمُنْتَظَمَاتِ سَنَابِلِهَا، بِكَلِمَاتِ مَوْزُونَاتِ بُذُورِهَا، وَمَنْظُومَاتِ حَبَّاتِهَا، بِلِسَانِ نِظَامِهَا.
١ في ميزانها، ٢ في تنظيمها، ٣ في توزيعها، ٤ في صنعتها، ٥ في صبغتها، ٦ في زينتها، ٧ في نقوشها، ٨ في روائحها، ٩ في طعومها، ١٠ في ألوانها، ١١ في أشكالها. (١٢)
"Her nebât; tomurcuklarının inkişafı, çiçeklerinin müzeyyenâtı ve sümbüllerinin muntazamâtının lisanlarıyla, tebessüm anında gayet vuzuh ve zuhur ile; tohumlarının mevzûnâtının ve habbelerinin manzûmâtının kelimeleriyle Senin hamdinle tesbih eder."
Bu tesbih şu yönleriyle okunur:
*Nizam
*Dengesinde (mizânında),
*Düzenlenişinde (tanziminde),
*Dağıtılışında (tevziinde),
*Yaratılış sanatında (san'atında),
*Renklendirilmesinde (boyanışında),
*Süslenişinde (ziynetinde),
*Nakış ve desenlerinde,
*Kokularında,
*Tatlarında,
*Renklerinde,
*Şekillerinde Allah'ın hamd ile tesbihini ilan eder.
Nebât (النبات) "Nebât" yalnız bitki değildir; hayat bulan, gelişen ve büyüyen her canlılığın sembolüdür.
Risale-i Nur'da nebâtat, Hayy, Muhyî ve Rezzâk isimlerinin en parlak aynalarından biridir.
İnkişaf (انكشاف) İnkişaf; açılmak, gizlinin ortaya çıkması demektir. Tomurcukta gizlenen sanat, açılınca görünür olur. Bu yüzden inkişaf, yalnız biyolojik bir olay değil; İlâhî sanatın görünür hâle gelmesidir.
Müzeyyenât (مزينات) Ziynet verilmiş,Süslenmiş,Güzelleştirilmiş..Burada yalnız estetik anlatılmaz. Allah'ın Cemîl isminin tecellisi anlatılır. Her çiçek renk, koku, simetri, geometri,
ahenk ile Allah'ın güzelliğini ilan eder.
Muntazamât (منتظمات) İntizam, tesadüfün zıddıdır. Sümbülün her tanesi aynı ölçü, aynı sıra,
aynı matematik içindedir.
Bu intizam, Hakîm isminin mühürlerinden biridir. Vuzuh ve Zuhur Bediüzzaman iki kelimeyi özellikle birlikte kullanır.
Vuzuh Hakikatin açık olmasıdır. Zuhur ise Hakikatin görünmesidir.
Demek ki Allah'ın varlığı yalnız anlaşılabilir değildir.
Görülebilir derecede açıktır. Mevzûnât (موزونات)
Ölçülü yaratılmış. Tohumlar milimetrik ölçüye sahiptir. İçindeki genetik program olağanüstü hassastır. Kur'ân'ın"Mizan"
hakikati burada görünmektedir. Manzûmât (منظومات) Nazım diziliş demektir. Habbeler
rastgele değildir. Her biri
en uygun yere yerleştirilmiştir. Nazım,
İlâhî hikmetin dış görünüşüdür.
Bu, Kur'ân'ın
"Bakınız" metodudur.
Kur'ân Bağlantıları Bu cümle özellikle şu ayetlerin tefsiri gibidir:
"Yeryüzüne bakmazlar mı; orada her güzel çiftten nice bitkiler bitirdik." (Şuarâ, 7)
"Rahmân mizanı koydu." (Rahmân, 7-9)
"Rahmân'ın yaratışında hiçbir düzensizlik göremezsin." (Mülk, 3)
"Allah tohumu ve çekirdeği yarandır." (En'âm, 95)
Kur'ân'da güzellik, ölçü,
denge, intizam hep birlikte zikredilir.
5. Risale-i Nur Bağlantıları
Bu cümle;
Ayetü'l-Kübrâ'daki bahar seyahatini,
Yirminci Mektup'ta tevhid delillerini,
Otuz İkinci Söz'de kâinat kitabını,
Onuncu Söz'de haşrin baharla ispatını,
Yirmi Dördüncü Mektup'ta Esmâ-i Hüsnâ'nın tecellilerini bir cümlede özetlemektedir. Bediüzzaman burada bitkiyi değil, Esmâ-i İlâhiyeyi okutmaktadır.
Bir çiçeğin açması sıradan değildir.
Bir tomurcuk açılırken,
Allah'ın Muhyî ismi görünür.
Çiçek renklenirken,
Cemîl ismi parlar.
Sümbül dizilirken,
Hakîm ismi okunur.
Tohum oluşurken,
Mukaddir ismi tecelli eder.
Taneler dizilirken,
Adl ismi görünür.
* On iki perde perde üstünde, bürhân bürhân içinde, delîl delîl içinde bir çiçekten muhtelif negamât ve mütenevví lemaât ile Nakkâş-ı Ezelî’yi kalbe gösteriyor ve aklın gözüne baktırıyor. Bediüzzaman;
1.Nizam
2.Mizan
3.Tanzim
4.Tevzin
5.Sanat
6.Boya
7.Zinet
8.Nakış
9.Koku
10.Tat
11.Renk
12.Şekil
Cenab-ı Hakk'ı Hamdle tesbih eden bir tefekkür örneği gösterir. Her bir Nebât Esmâ-i Hüsnâ'nın küçük bir aynası hâline gelir.
Bu cümlenin hikmeti, insanı eşyanın dış görünüşünden hakikatine ulaştırmaktır. Çiçeğin rengi, başağın dizilişi ve tohumun ölçüsü yalnız estetik unsurlar değil; Allah'ın isimlerini gösteren açık delillerdir.
Gayesi, insanın tefekkürünü derinleştirerek marifetullaha ulaştırmaktır. İnsan, bitkiye sadece fayda gözüyle değil; Esmâ-i Hüsnâ'nın tecellilerini okuyan bir nazarla bakmaya davet edilir. Risale-i Nur'un genel metodunda cemâlden kemâle, sanattan Sâni'e, nizamdan Vâhid-i Ehad'e yükselen marifet yolculuğunun özlü bir ifadesidir.
Hazırlayan: Nuran Şahin