Genelkurmay'ın yaptığı açıklama üzerine çıkarmaya çalışılan 'gizlilik' tartışmaları sürerken, Hâkim Kadir Kayan dün kozmik odadaki aramaya kaldığı yerden devam etti.
Hâkim Kayan ile beraberindeki Ankara Emniyet Müdürlüğü Terörle Mücadele Şube Müdürlüğü ekiplerinden oluşan 4 araçlık konvoy, saat 12.00 sularında Ankara Seferberlik Bölge Başkanlığı'na giriş yaptı. Öğle saatlerinde altıncı aramaya başlayan Ankara 11. Ağır Ceza Hâkimi Kadir Kayan, gün boyu kozmik odadaki belgeleri inceledi. Genelkurmay'ın, aramaların durdurulması ve belgelerin imha edilmesi için mahkemeye başvurduğu bilgisi basına yansımıştı. Buna rağmen, hakimin kozmik odada incelemelerini sürdürmesi, hukukçular tarafından yapılan işlemin kanuna uygun olduğunun göstergesi olarak değerlendiriliyor.
Son dönemde tartışmaların odak noktası haline gelen 'kozmik oda'da yapılan incelemelere birkaç günlük aranın ardından yeniden başlandı. Başbakan Yardımcısı Bülent Arınç'a yönelik suikast iddiaları üzerine yürütülen soruşturma kapsamında 'kozmik oda' dün bir kez daha arandı. Ankara Seferberlik Bölge Başkanlığı'ndaki inceleme, dün öğle saatlerinde başladı. Arama kararını veren Ankara 11. Ağır Ceza Hakimi Kadir Kayan ve beraberindeki Ankara Emniyet Müdürlüğü Terörle Mücadele Şube Müdürlüğü ekiplerinden oluşan 4 araçlık konvoy, saat 12.00 sularında Seferberlik Bölge Başkanlığı'nın bulunduğu askeri bölgeye geldi. Hakim Kayan, gün boyu kozmik odadaki belgeleri inceleyip tutanak tuttu. Edinilen bilgilere göre, Kayan'a eşlik eden polisler 'kozmik oda'ya girmedi. Hakim, incelemesini tek başına yürüttü.
Aramalara karşı yapılan yayınlar ve girişimler "Arama yarım mı kalacak" endişelerine yol açmıştı. Kayan'ın çalışmalarına yeniden başlaması, bu yöndeki kaygıları giderdi. Ankara Seferberlik Bölge Başkanlığı'ndaki arama 25 Aralık'ta başladı. İlk gün cumhuriyet savcısının, soruşturma kapsamında Özel Kuvvetler Komutanlığı'na bağlı Ankara Seferberlik Bölge Başkanlığı'nda arama yapmasına Ceza Muhakemeleri Kanunu'nun (CMK) 125. maddesi gerekçe gösterilerek izin verilmedi. Bunun üzerine 'kozmik oda'daki aramayı 11. Ağır Ceza Mahkemesi Hakimi Kadir Kayan, bizzat kendisi yaptı. Ardından Hakim Kayan'ın çalışmaları "gizlilik ve devlet sırrı" iddiasıyla engellenmek istendi. Bu konudaki ilk işaret HSYK üyesi Ali Suat Ertosun'dan geldi. Ertosun, 30 Aralık'ta yaptığı yazılı açıklamada 'devlet sırrına ilişkin belgelerin soruşturma aşamasında hakim tarafından incelenemeyeceği'ni ileri sürdü. Bu açıklamadan sonra Genelkurmay Adli Müşavirliği harekete geçti. Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 125'inci maddesi uyarınca yapılan aramalara 29 Aralık'ta 'tamamen yasal' diyen Genelkurmay, 24 saat sonra fikir değiştirdi. Genelkurmay Adli Müşavirliği, 30 Aralık gecesi Ankara 11. Ağır Ceza Mahkemesi'ne başvurarak, devlet sırrı gerekçesiyle kozmik odalarda yaptığı aramanın durdurulması ve belgelerin imha edilmesini istedi. Hukuki zeminde bunlar yapılırken, bir yandan da soruşturmayı yürüten özel yetkili Savcı Mustafa Bilgili ile aramayı yapan Ağır Ceza Hakimi Kadir Kayan'a tehdit mesajlarıyla gözdağı veriliyor.
Hakime destek eylemi
Sivil toplum örgütleri, kozmik odada inceleme yapan Hakim Mustafa Kayan'a yönelik baskıları bugün düzenleyecekleri eylemle protesto edecek. Darbeye Karşı 70 Milyon Adım Koalisyonu üyeleri 12.20'de Özel Kuvvetler Komutanlığı'nın bulunduğu kışlanın önünde eylem yapacak. Sivil toplum temsilcileri, vatandaşlardan destek bekliyor.
Ümit Kardaş (Emekli Hakim Albay): Kozmik odada delil aranıyor sır değil, sınırlama getirilemez
Devlet sırrını herkes kendine göre tanımlıyor ama şu anda devlet sırrı hakkında bir kanun yok. Meclis'te bu konuda bir kanun tasarısı var. Neler devlet sırrıdır? Kim bunu devlet sırrı olarak niteleyebilir, ne kadar süre bu kapsamda olur gibi birtakım unsurları olması gerekir. Türkiye'de ise herkes kendine göre bir sır tanımlaması yapıyor. O zaman kozmik odada aranan şey devlet sırrı değil, delil. Yani orada aranan devlet sırrı mı, yoksa o birimin sırrı mı? Bu ayırım önemli. Bir suç isnadı var ve bu konuda delil aranıyor. Hatta bana göre burada devlet sırrı da yok, savcı da arayabilir. Ama CMK'da biraz da yoruma açık bir düzenleme yapılmış. Bir demokraside hükümetin bilmediği bir konu devlet sırrı olur mu hiç? Silahlı Kuvvetler ve emniyet, hükümetin emri altındaki birimler. Yani hükümetin altındaki bir birimin hükümetten gizleyeceği bir sır olamaz. O zaman devlet demek asker, emniyet demek, onlar ne saklıyorsa ona inanmak gerekir. Mesela kısa süre önce Almanya genelkurmay başkanı, Afganistan'da bir operasyonla ilgili hükümetten sır sakladığı için görevden alındı.
Prof. Dr. Bahri Öztürk (Hukukçu): Hâkim yetkisini kanundan alıyor, kimse mani olamaz
CMK'nın 125. maddesinin tartışılabilecek maddelerden olmadığını düşünüyorum. Son derece açıktır. Ama delil toplamakla kovuşturmayı birbirine karıştırıyorlar. Bir şeyin 'devlet sırrı' olup olmadığını saptayabilmek için önce tespit etmek gerekir. Delil tespiti ve 'devlet sırrı' niteliğindeki bilginin değerlendirilmesi farklı şeylerdir. Kozmik oda ya da NASA'nın herhangi bir birimi başlı başına 'devlet sırrı' değildir. Buralara bakılabilir. Görevlendirilen kişi hakimdir. Onun yaptığı şey delil tespitidir, delilleri değerlendirme değildir. Neyin sır neyin sır olmadığını mahkeme saptayacak. Delil tespitine kimse mani olamaz. Kanun son derece açıktır ve tartışılması son derece abestir. 125. madde kıyasen soruşturma evresinde de uygulansın diyorlar. Uygulanamaz. 125. madde iddianame düzenlenirken değerlendirmeye alınamaz. Önce deliller toplanır sonra konuşturma aşamasında mahkeme devlet sırrını ayıklar. Hakim topladıklarını mahkemeye sunacak sonra karar verilecek. Burada ya bilgisizlikten kaynaklanan ya da kasıtlı bir tartışma var. Neyin 'devlet sırrı' olup olmadığına mahkeme karar verecek.
Hüsnü Tuna (Avukat, AK Parti Konya Milletvekili): Yanlış teamüller artık yıkılıyor
Türkiye'de oluşturulan yapıya göre hakimler dahi 'devlet sırrı'na ulaşamıyor. Peki kimler ulaşacak? Atabeyler ve Sauna çeteleri ile Ergenekon ulaşabilecek, ama demokratik sistemin en yetkili ayaklarından biri olan yargı ulaşamayacak. Kozmik oda araştırmasıyla bu teamül yıkılıyor. Hukuk sistemi içerisinde hakimin bir yetkisi var. Devlet sırlarına da bakabilmeli. CMK'nın 125. maddesinden, hakim bakamaz anlamı çıkmaz. Devlet sırlarına kimlerin bakabileceği kanunlarda belli değil. Başbakanın, cumhurbaşkanının ulaşamadığı bir sır düşünülebilir mi? Uygulamada bir yanlışlık var. Yargı, kozmik oda dahil her yere bakabilir. Hakimlerin, devlet sırlarına, çete üyelerinin gösterdiği hassasiyetten çok daha fazlasını göstereceğinden eminim.
İbrahim Serdaroğlu (Emekli hakim): Hâkim, istediği belgeyi inceler
CMK 125'e göre, hakim devlet sırrı niteliğindeki belgeleri soruşturma aşamasında görebilir ve bu aşamada tetkikini yapabilir. Bir suç ile ilgili soruşturma yapılırken, suçun sübutu ile ilgili belgeler ya da deliller 'devlet sırrı' niteliğinde ise hakim bunu inceler. Gerekirse incelemesini derinleştirir. Suç ile ilgisi olduğunu düşündüğü belgeleri tutanaklarla kayıt altına alır. İlgili maddenin lafzından ve hukukun ana hükümlerinden de anlaşılacağı üzere, devletin hakimi için, soruşturmada, 'devlet sırrıdır' diye bir sınırlama söz konusu olamaz. Hakim suç ile ilgili her türlü belgeyi görebilir, tetkik edebilir. Hakim, suçun ispatı ile ilgili belgeleri, devlet sırrı olsa dahi kovuşturma aşamasında açıklamak zorunda. Açıklama yasağı yalnızca, suç ile ilgisi olmayan devlet sırrı niteliğindeki belgeler içindir.
Zaman