Arap dünyasını saran isyanlar karşısında politika geliştirmekte zorlanan ABD Başkanı Barack Obama merakla beklenen ‘Arap Baharı’ konuşmasını dün yaptı. Obama’nın yeni açılımından Ortadoğu ve Kuzey Afrika’da demokratik geçiş süreci için İkinci Dünya Savaşı’nın ardından Avrupa’nın yeniden inşası amacıyla devreye sokulan Marshall Planı’na benzer bir plan çıktı. Obama Suriye’ye yaptırım kararında olduğu gibi demokratik talepleri bastıran ülkelere karşı cezalandırıcı, demokrasiyi kucaklayan ülkeleri ödüllendirici bir politika güdeceğini mesajı verdi.
Esad için iki seçenek
En sert çıkışı Suriye lideri Beşşar Esad için yapan Obama, “Ya demokratik geçişi sağlar ya da kenara çekilir” dedi. Obama’nın konuşmasından önce basına bilgi veren üst düzey bir yetkili, Obama’nın milyarlarca dolarlık yardım paketiyle ‘halkın gücünü kucaklayacağını’ kaydetti. Mısır’da Hüsnü Mübarek’e desteğini son ana dek çekmeyen, 5. Filo’ya ev sahipliği yapan Bahreyn ve ABD’nin terörle mücadeledeki ortağı Yemen’de göstericilerin bastırılmasına göz yuman Amerikan yönetimi, buna karşın Libya’da asilere askeri destek sunup Suriye’ye yaptırım kararı almıştı.
Mısır ve Tunus öncelikli
ABD’li yetkiliye göre başlangıçta Mısır ve Tunus’u kapsayan paket, ‘Arap Baharı’ ile sarsılan diğer ülkeleri demokrasiye teşvik edecek. Avrupa Kalkınma Bankası fonlarının Komünist dönem sonrası Doğu Avrupa’da olduğu gibi Ortadoğu’da piyasa ekonomisinin güçlenmesi için tahsis edilmesi sağlanacak. Mısır’ın 1 milyar dolarlık borcu silinecek ve altyapı yatırımları için 1 milyar dolarlık kredi açılacak. Dünya Bankası, IMF ve Afrika Kalkınma Bankası kaynaklarının demokratik reform sürecini cesaretlendirecek projelere aktarılması için çalışmalar yapılacak. Obama konuşmasında Filistin’in eylülde BM’den tek taraflı tanınma talep etme girişimine de karşı çıktı.
‘Mısır ve Tunus’u başkaları izleyecek’
ABD’li üst düzey bir yetkili, Tunuslu işsiz gencin kendisini yakmasıyla alevlenen ve Tunus’un ardından Mısır’da iktidarı deviren değişim dalgasının ABD’nin uzun dönemli çabalarının bir sonucu olduğunu savundu. Yetkili, “Gelecek yıllarda başka ülkelerde de demokrasiye geçişlerin olacağını umuyoruz” yorumunu yaptı.
Radikal