Malili akademisyenler, kütüphaneciler ve timbuktulu sıradan insanlar, işgal altındaki şehirde sıradan vatandaşlar, paha biçilmez eski yazıtların zarar görmemesi ve yağmalanmasını önlemek için bu eserleri sakladı.
mali'deki meslektaşlarıyla temasta olan Güney Afrika Cape Town Üniversitesi Profesörü Şamil Jeppie, efsanevi çöl ticaret şehri ve İslam kültür tarihinin simge şehirlerinden timbuktu'daki "hazinenin" güvende olduğunu, şimdiye kadar devlet ve özel el yazması koleksiyonlarından önemli bir kayıp yaşanmadığını bildirdi.
Reuters'a konuşan ve gelecek için endişeli olduğunu söyleyen Afrikalı akademisyen, "isyancıların eğitimli bir lideri olabilir, ama okuma yazma bilmeyen askerler şehirde ve kültüre herhangi bir saygıları yok" dedi.
1 Nisan'da başlayan isyandan bu yana, silahlı savaşçıların 20 binden fazla antik bilimsel elyazmasına ev sahipliği yapan Ahmed Baba Enstitüsü'nden araçların çalındığını belirten Jeppie, savaşçıların paha biçilmez metinlerin yer aldığı kütüphanenin yeraltı odalarına ise girmediğini ekledi.
Afrikalı akademisyen,"bina halk tarafından savunuldu... onlar kapılarının önünde durdu" dedi.
"TRANSFER" HAZIRLIĞI
El yazması koleksiyonlarına sahip kişilerin ise eserleri gizlemek için çabalarını artırdığı, nadide İslam eserlerinin Bamako veya Nijer gibi komşu ülkelere çıkartılması için hazırlıklar yapıldığı kaydedildi.
Endülüs'teki Arap mirasıyla bağlantılı 8 bin el yazmasından oluşan Fondo Kati koleksiyonu da "transfer için" gizli bir yerde bekletiiyor.
timbuktu ve çevresindeki alanlarda, en az 24 önemli özel el yazması koleksiyonları bulunduğu, şimdilik hepsinin güvende olduğu da ifade edildi.
EŞSİZ HAZİNE
Bazıları 13. yüzyıla uzanan bir tarihe sahip olan şehirdeki tarihi belgelerin toplam sayısının 150 bini bulduğu tahmin ediliyor. Bazıları ise bunun beş katı bir rakama ulaştığını iddia ediyor.
1988'de UNESCO Dünya Mirası listesinde yer alan timbuktu, İslam kültürünün Afrika'daki en nadide örneklerine ev sahipliği yapıyor. Süslü hat ile yazılmış bilimsel ve ilmi eserlerin yanısıra, eski ticari faturalar, hukuk, fen bilimleri ve tıp, tarih ve siyasete uzanan her konuda ders kitapları da bu eşsiz koleksiyonda yer alıyor.
timbuktu, şehirde gömülü Sufi şeyh ve bilginlerine atfen "333 Azizler Şehri" olarak da adlandırılıyor.
Dünya Bülteni