Rusya’da doğup büyüyen Tatar Türkü Lina (33), üniversiteyi bitirdikten sonra evlendi ve şimdilerde 6 yaşında bir çocuğu var. Üç yıldır Yakutsk’ta yaşıyor. Lina, “İlk yıl, Yakutistan'daki ilk kışımız çok soğuktu, sıcaklık -63 dereceye kadar düşüyordu, insanların burada bütün hayatlarını nasıl geçirdiğini anlamıyorduk. Tamam, biz çalışmak için geldik ve bu soğuğa bir şekilde dayanmak zorundaydık ama sürekli neden insanların buradan taşınmadığını merak ediyorduk. Ama onlar burada doğmuş ve bu kış şartlarına alışmış. Şimdi buradaki üçüncü kışımızdayız ve anlıyoruz ki alışmak mümkün. Geçen yıl ılıktı, bu yıl da ılık, sadece belki bir hafta -45 ve -58 derece arasındaydı. Yerli halk için eksi 40 dereceye kadar hava sıcak sayılır ve sadece eksi 40'tan sonra ‘biraz soğumaya başladı’ diyorlar” şeklinde konuştu.
Eksi 40 dereceden sonra şehrin sisle kaplandığını dile getiren Lina, “Görüş mesafesi 10 metreden az olur, eksi 50 derecede ise görüş mesafesi 5 metreden de azdır. Şehrin sis yüzünden durduğunu söyleyebiliriz. Otobüsler geç kalır ve çok yavaş gider, arabalar da aynı, taksi ise hiç gelmeyebilir. Ve Yakutya’da yaşayan sürücüler gerçekten çok profesyoneldir. Bu havada sürekli kaza olur diye düşünebilirsiniz ama o kadar olmuyor. Bazen de şiddetli soğuklar nedeniyle egzoz gazları hızla soğur ve beyaz buhara dönüşür. Bu elbette büyük zorluklar yaşatır ve eğer iş görüşmeleri gibi planlar varsa, bazen tüm programı yeniden düzenlemek gerekebilir” bilgisini paylaştı.
‘EVLER KAZIKLARIN ÜSTÜNDE VE SÜREKLİ SARSILDIĞIMIZI HİSSETTİK’
“Buradaki ikinci şaşkınlığım kazıkların üstünde duran evler. Buranın donmuş toprak bölgesi (permafrost tabaka) olduğunu önceden biliyordum, ama nasıl ev yapıldığını hiç düşünmemiştim. Geldiğimizde bu evleri gördük, biz de deprem yaşamış olmamız yüzünden bu evler bize kibritlerin üstünde duruyor gibi görünüyordu. Eşim ilk gün eve girmek istemedi, ona 'Dışarda kalamayız' dedim ve daireye çıkmak zorunda kaldık. Eğer yalnız olsaydık belki geceyi dışarda geçirirdik, çünkü gece de gündüz gibi aydınlıktı ama çocuğumuz var, onun bütün gece dışarda kalmasına izin veremezdik. Neredeyse bir yıl boyunca sarsıldığımızı hissettik ama şimdi alıştık.”
‘BAŞKA YERDE DOĞANLAR BURADA YAŞAYAMAZ’
Soğukla nasıl baş ettiklerini sorduğumuz Lina, “Burada doğanlar için bu elbette bir alışkanlık ve normal bir durum. Bizim gibi olanlar için ise ilk zamanlar bir sınavdı, şimdi artık sınav değil ama normal da değil, çünkü doğduğum yerde böyle soğuklar yok. Eşim Adanalı gerçekten dayanıklı biri. Yakutsk'ta doğup büyüyen insanlar daha dayanıklıdır, çünkü doğdukları andan itibaren sert iklime maruz kalırlar. Taşınanlar ise adaptasyon sürecinden geçer ve birçok kişinin bu süreci oldukça zor atlattığını söyleyebilirim. Kısaca ifade etmek gerekirse, Yakutsk'ta doğan herkes diğer bölgelerde yaşayabilir, ancak başka bölgelerde doğan herkes Yakutsk'ta yaşayamaz” ifadelerine yer verdi.
‘8. YÜZYILA KADAR MEZARLAR YER ÜSTÜNDEYDİ’
"Burada, Ruslar kendi içinde çok dost canlısı insanlar. Ancak yabancılara karşı mesafeli olurlar" diyen Lina, bölgede 8. yüzyıla kadar mezarların yer üstünde olduğunu dile getirdi:
“Saha halkı Şamanizme inandığı için dünyanın üç dünyadan oluştuğuna inanırlar. Üst dünya, iyi ruhların dünyası, orta dünya, insanların dünyası ve alt dünya, kötü ruhların dünyası. Bu yüzden Saha Türkleri insanları toprağa gömmek yerine yer üstü mezarları yaparlardı. Ancak II. Katerina yer üstü gömülerini yasaklayıp, insanların yer altına gömülmesini zorunlu kılınca, başka çare kalmadı ve toprağa gömmeye başladılar. Sürekli donmuş toprak (permafrost) yaklaşık 70 cm derinden başlar. İstenen derinliği kazmak için ateş yakmak gerekir, çünkü ateş sadece toprağı 10–15 cm kadar ısıtır. Bu üst tabaka çıkarılır, ardından ateş yeniden yakılır ve bu işlem yeterli derinliğe ulaşana kadar tekrarlanır ve sonra cenaze gömülür.”
“Yakutsk’ta bir günün en güzel anı genellikle gün doğumu ve gün batımı saatleri arasında. Özellikle kış aylarında gün ışığı çok sınırlıdır ve bu anlar şehirde nadir görülen ışığın en etkileyici olduğu zamanlardır. Yazın ise, gece yarısına kadar güneş batmadığı için günün en güzel anı, sabah erken saatler ya da akşamın yumuşak ışığı olabilir. Soğuk iklim koşullarına rağmen, bu ışık anları, kentin benzersiz güzelliğini ortaya çıkarır.”
‘YAZLARI DA ÇOK TOZLU, ASFALTTAN ARABA GEÇTİĞİNDE TOZ 2 METRE YÜKSELİR’
Böyle koşullarda yaşamanın büyük bir sınav olduğunu ve herkesin dayanamayacağını dile getiren Lina, “Birçok meslektaşımız kışa dayanamaz ve işten ayrılır. Bu, o insanların zayıf olduğu anlamına gelmez, daha çok zorluklarla başa çıkamama durumudur ve bu normaldir. Bu yüzden kesinlikle söyleyebilirim ki, bu koşullar insanı daha güçlü ve sabırlı yapar. Size şöyle söyleyeyim, yaza da herkes dayanamaz, yaz da burada ayrı bir sınavdır. Yaz çok tozlu, asfaltın üzerinde araba geçtiğinde toz 1.5–2 metre yükselir. Üç ay yaz var ve bu aylardan biri sivrisineklerle mücadele ayıdır, buradaki sivrisinekler alıştığımız gibi değil, çok büyük. İkinci ay ise sineklerle mücadeledir ve hiçbir ilaç işe yaramaz. Bu yüzden diyebiliriz ki, Yakutsk insanları yıl boyunca sınar” bilgisini paylaştı.
Milliyet