ÜLKEMİZDE özellikle dağlık ve toprak erezyonunun görüldüğü bölgelerde yaygın olarak görülen iyot yetersizliği hastalıkları; bebeklik, çocukluk ve yetişkinlik dönemleri boyunca birçok ciddi hastalığa neden oluyor. Ülkemizde guatr görülme sıklığı yaklaşık yüzde 30 olmakla birlikte, ileri derece guatr oranı yaklaşık yüzde 2.5 olarak belirlendi. Guatr en yaygın olarak Bolu, Kastamonu, Malatya, Rize, Ordu, Zonguldak, Artvin, Kütahya ve Konya gibi dağlık yörelerde görülüyor. Vücudumuz için önemli minerallerden biri olan iyot; yeterli iyot bulunan toprakta yetişen besinler, su ve deniz ürünlerinden sağlanmaktadır. Normal büyüme ve gelişme için gerekli olan iyot; beyin ve sinir sisteminin normal şekilde çalışması, vücut ısı ve enerjisinin düzenlenmesinde görev alan troid bezi hormonlarının yapımı için gereklidir. İyot yetersizliği sonucu ortaya çıkan hastalıklar anne karnındaki dölün etkilenmesiyle başlar. Yetersizlik sonucunda embriyoda birçok hasara neden olur. Bunlar; düşük tehlikesi, ölü doğum, doğm anomalileri, mental gerilik, sağırlık, dilsizlik, şaşılık, cücelik, psikomotor bozukluklar, ve tiroid hastalıklarıdır.
Tiroid beyni olumsuz etkiliyor
Yenidoğan bebeklerde, guatr ve troid bezinin az çalışmasına neden olan iyot yetersizliği, çocuk ve gençlerde de; troid bezinin az çalışması, guatr, mental fonksiyonlarda bozukluk ve büyüme geriliği gibi sonuçlara neden olmaktadır. Yetişkinlik dönemindeki iyot yetersizliğinin en belirgin sonucu guatr oluşumudur. Bu dönemde de mental fonksiyonlarda azalmalar görülebiliyor. İyot yetersizliğinin yaygın olarak görüldüğü toplumlarda, insanlardaki düşünme ve karar verme yeteneklerinde olumsuz gelişmeler gözlenip sosyal gelişimlerinde aksaklıklar ortaya çıkar.
Hastalık neden oluşuyor
Guatr oluşumu, vücuttaki iyot yetersizliğine karşı vücudun gösterdiği çabanın sonucu olarak troid bezinin büyümesidir. Bu durumda; hareketlerde yavaşlık, sürekli bir uyku hali, deride kuruma, soğuğa karşı aşırı duyarlılık, kabızlık, küçük çocuklarda bunlara ilave olarak mental gerilik ve büyüme geriliği gözlenmektedir. Tiroid bezi tarafından salgılanan hormonlar beyin ve sinir sisteminin normal şekilde çalışması ve gelişmesi için gereklidir. İyot yetersizliği ve iyotla ilişkili hastalıkları önlemenin en basit ve en kolay yolu iyotlu tuz kullanımıdır. Burada unutulmaması gereken; iyotlu tuzun hastalığı iyileştirici değil, oluşumunu önleyici olduğudur.
Selahattin dönmez-Stargazete