İstanbul bugün İran'ın nükleer programıyla ilgili müzakerelere ev sahipliği yapacak. Batı, görüşmelerde İran'ın uranyum zenginleştirme işlemini sınırlandırmak isterken; İran tarafların tüm kaygılarının ele alınmasını istiyor.
İran'ın nükleer programı Amerika, Çin, Rusya, İngiltere, Fransa ve Almanya temsilcilerinin yer aldığı müzakerelerde masaya yatırılacak.
Batılı ülkeler, görüşmelerde Tahran'ın, nükleer silah üretmek için kullanılabilen uranyum zenginleştirme işlemini sınırlamak istiyor.
Müzakerelerin diğer bir hedefi de Tahran'ın tesislerini denetlemek için daha fazla sayıda Birleşmiş Milletler denetçisini kabul etmesini sağlamak.
İRAN DİYALOG İSTİYOR
Diyalog kapısını açık bırakmak isteyen İran ise müzakerelerin geniş kapsamlı olmasını istiyor.
Müzakerelerle ilgili değerlendirme yapan İran Dışişleri Bakanı Ali Ekber Salihi, taraflar arasında güvenin yeniden tesis edilebilmesi için müzakerelerin ciddi ve samimi olmasını umduğunu söyledi.
Salihi, "Nükleer sorunun çözülebilmesi için İstanbul'daki görüşmelerde tüm tarafların kaygıları ele alınmalı" diye konuştu.
"EV SAHİBİ"
Ankara görüşmeler sürecinde, masada yer almamasına karşın, 'ev sahibi' misyonu ile kolaylaştırıcı rol oynamayı planlarken, İran ise Türkiye'nin bu rolüne sıcak bakmıyor. Diplomatik kaynaklar buna gerekçe olarak, Türkiye'nin İran'a yönelik olarak bu ay başında başlattığı yüzde 20'lik petrol ambargosunun etkili olduğunu ifade ediyor.
Aldığı son kararların ardından Türkiye'nin 'Batı'dan taraf olarak tarafsızlığını yitirdiğini' düşünen İran tarafı, Ankara'nın oynaması olası rolün niteliğinin değiştiğini düşünüyor. Bazı İranlı yetkililer, geçen hafta, Türkiye'nin Suriye tutumu nedeniyle müzakerelerin İstanbul'da yapılmasına karşı çıkmış ve adres olarak Irak, Suriye, Lübnan ve Çin gündeme gelmişti. Daha sonra da, ilk toplantının İstanbul'da, ikincisinin ise Bağdat'ta yapılması kararlaştırılmıştı.
İstanbul'daki görüşmelerde P5+1 ülkelerinin Tahran'dan, zenginleştirilmiş uranyum üretimini yüzde 20 oranında durdurmasını ve İran'dan Kum kenti yakınlarında yerin altına yeni inşa ettiği nükleer tesisi kapatmasını da talep edeceği belirtiliyor. İran'ın bu talepleri yerine getirmesi halinde Batılı ülkelerin uyguladıkları bazı yaptırımları kaldırabileceği vurgulanıyor.
Taraflar en son Ocak 2011'de yine İstanbul'da masaya oturmuş ancak müzakereler bir gündem üzerinde bile mutabakat sağlanamadan sona ermişti. Tahran, yönetimi, uranyum zenginleştirme faaliyetlerini tümüyle durdurması taleplerini reddediyor, ancak İranlı yetkililer son dönemde, yüksek düzeyde uranyum işleme çalışmalarına sınır getirilebileceğini ima eden açıklamalar yaptı.
Dünya Bülteni