Cumali Önal'ın haberi;
İki gün sürecek zirvenin en önemli konuklarını BM Genel Sekreteri Ban Ki-moon ile Mısır Devlet Başkanı Muhammed Mursi oluşturuyor. İran zirve ile bir yandan ABD liderliğindeki Batı'nın uyguladığı ekonomik ambargonun işe yaramayacağı mesajı vermeye çalışırken, diğer yandan Suriye ve nükleer programı konusunda dünya kamuoyunun desteğini almak istiyor. Pazar günü örgütün dönem başkanlığını Mısır'dan devralan İran, önümüzdeki 3 yıl boyunca Birleşmiş Milletler'den sonra dünyanın en fazla üyesi bulunan siyasi örgütüne liderlik yapacak.
Zirve öncesi ABD ve İsrail, BM Genel Sekreteri Ban'ın Tahran'a gitmemesi için büyük bir baskı yapmıştı. Ancak Ban, dünya nüfusunun yüzde 50'sinden fazlasının temsil edildiği örgütün zirvesine son anda katılma kararı almıştı. Ban, Tahran'daki temasları sırasında İranlı yetkililerle ikili görüşmeler gerçekleştirdi.
Zirvenin dikkat çeken diğer lideri ise Mısır'ın Müslüman Kardeşler kökenli lideri Mursi. Bağlantısızlar Hareketi'nin Yugoslavya ve Hindistan'la birlikte en önemli üç kurucusundan biri olan Mısır'ın zirvede devlet başkanları düzeyinde temsil edilmesi 1979 yılından beri kesik olan iki ülke arasındaki diplomatik ilişkilerin yeniden tesis edilmesi için önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Mübarek rejimi döneminde Mısır, İran'ın Şii yayılmacılığı peşinde olduğunu öne sürerek Tahran'a tepki gösteren Arap ülkeleri arasında ön sıralarda yer alıyordu. Mursi'nin mensubu olduğu Müslüman Kardeşler hareketi, Ortadoğu'daki en güçlü İslami akım olarak değerlendiriliyor ve Şii mezhebine karşı duruşuyla da biliniyor.
İran zirve ile birlikte bir yandan 'dünya nükleer politikalarımı destekliyor' mesajları vermeye çalışırken, diğer yandan da özellikle Suriye konusunda güçlü bir inisiyatif elde etmeye çalışıyor. Dün konuyla ilgili olarak İran Parlamentosu Dış İlişkiler Komisyonu Başkanı Alaaddin Burucerdi yaptığı açıklamada İran, Mısır ve Venezuela'dan oluşan bir 'Bağlantısızlar Troykası' oluşturmaya çalıştıklarını açıkladı. Burucerdi, Troyka'ya Suriye'nin komşuları Lübnan ve Irak'ı da dahil edeceklerini söyledi. Mısır'ın bu tür bir mekanizmaya sıcak bakması beklenmiyor. Mursi, bu ay içinde Suudi Arabistan'da yapılan İslam Konferansı Teşkilatı zirvesinde Türkiye, İran, Mısır ve Suudi Arabistan'dan oluşan bir Suriye Temas Grubu oluşturulmasını önermişti.
Tahran, Batı tarafından uygulanan ve son aylarda İran'dan petrol alımına büyük sınırlamalar getiren ekonomik ambargodan kurtulmak için zirvede petrolünü satacak müşteriler de arıyor. İran Petrol Bakanı Rüstem Kasımi, aralarında Hindistan, Afrika ülkeleri ve Orta Asya ülkelerinin de bulunduğu bazı ülkelere petrol satmak için görüşmeler yaptıklarını ifade etti. İran, nükleer programına destek alabilmek amacıyla Tahran'da bulunan ülke temsilcilerinin nükleer tesislerini gezebileceğini de duyurmuştu. Bugün İran dini lideri Ayetullah Ali Hamaney tarafından açılışı yapılacak olan zirveden çok önemli kararların çıkması beklenmiyor.
Zaman