Gereksiz tomografiye ‘mobil dosya’ önlemi geliyor

Türkiye’de birçok hasta, hastane hastane dolaşıp tomografi çektiriyor.

İlyas Koç'un haberi:

Yasal sınırlaması olmayan tomografi çekimleri, 5 yılda 9 milyon 726 bine ulaştı. Uzmanlar, tomografinin içilen kontrast madde ve yaydığı radyasyon sebebiyle böbrek hastalığından kansere birçok zararı olduğunu söylüyor.

Son yıllarda Bilgisayarlı Tomografi (BT) çekiminin aşırı artmasına uzmanlardan uyarı geldi. Gereksiz tomografinin kanseri tetiklediğini vurgulayan radyoloji uzmanları, Sağlık Bakanlığı’nın çekimlere sınır getirmesi gerektiğini belirtiyor. Bakanlığın verilerine göre, 2008 yılında 5 milyon 522 bin olan tomografi sayısı, 5 yıl içinde iki kat artarak 9 milyon 726 bine ulaştı. Sağlık Hizmetleri Genel Müdürü İrfan Şencan, bu artışın sağlık hizmetlerine erişimle paralel olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. Bakanlık gereksiz tomografi çekimini engellemek ‘mobil dosya’ sistemini başlatmaya hazırlanıyor.

Son yıllarda hastalıkların teşhisinde yaygın olarak kullanılan BT cihazları, normal bir röntgenden 100 kat daha fazla radyasyon yayıyor. İngiltere, hastalara 6 ayda bir tomografi çektirme hakkı verirken Türkiye’de bir sınırlama getirilmiyor. Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Halil Arslan, tomografiyle hastalara verilen X ışınının DNA yapısını bozduğunu belirtiyor. Prof. Halil Arslan, şunları söylüyor: “Hastaya yanlış tanı konulduğunda hemen hukuki yollardan hakkını arıyor. Hekimler risk almamak için daha fazla tomografi çekiyor. Vatandaş bunun zararını bilmiyor. Tomografi çekildiğinde tüm tanıların konulacağını sanıyor. Çekimlerde hastaya kontrast madde veriyoruz. Bunlar böbreğe zararlı maddeler. BT, hastalıkların tanısı açısından gerekli ve önemli bir cihaz. Ama sadece grafiden ya da ultrasondan konabilecek bir tanıyı tomografiye yönlendirmek yanlış.”

‘MOBİL DOSYA’ İLE TOMOGRAFİ ÇEKİMLERİ TAKİP EDİLEBİLECEK

Uzmanlar tomografi sınırlaması olmamasının önemli bir eksiklik olduğunu söylüyor. Bazı ‘evhamlı hastaların’ hastaneleri dolaşarak defalarca tomografi çektirdiği belirtiliyor. Prof. Dr. İrfan Şencan, bu artışın sağlık hizmetleri erişimine paralel değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor. Prof. Şencan, “Sağlık hizmetlerine erişimde üç kat artış söz konusu. Bu açıdan tomografi çekim sayısının artması normal.” diyor. Gereksiz çekimleri önlemek için TÜBİTAK’la ortak bir proje yürüttüklerini aktaran Şencan, “Projeye göre hastaların ‘Mobil Dosya’sı olacak. Hekimler, hastanın şifre ya da kimlik numarasıyla geçmişte yapılan bütün çekim ve tetkiklerini görebilecek. Böylece tomografiye ihtiyaç olup olmadığına karar verecek.” şeklinde konuşuyor. Türkiye Atom Enerjisi Kurumu (TAEK) uzmanlarına göre, bir beyin tomografisinde yaklaşık 400 adet akciğer filmi kadar radyasyona maruz kalınıyor. BT cihazlarındaki radyasyonun kalite miktarının ölçüm ve denetiminin yapılmadığını belirten TAEK uzmanları, bunun hasta sağlığı açısından ciddi risk oluşturduğunu belirtiyor. Prof. Şencan ise, hastanelerdeki BT cihazlarının rutin denetimlerinin yapıldığını belirtiyor.

Zaman

Sağlık Haberleri