* Tarikatlar, Ahiret paşalarını yetiştiriyorlar. İnsanların kalplerini işlettiriyorlar. Nur hizmeti ve sahabe yolu ise, Ahiret sultanlarını yetiştiriyor. İnsanların ruhlarını işlettiriyor. Kastamonu Lahikasında Mehmet Feyzi Ağabey şahsında bütün Nur Talebelerine verilen derste ifade edildiği üzere… Tarikat, marifetullah ve muhabbetullah ile iş görüyor. Nur hizmeti ve sahabe yolu ise, marziyat (Allah’ın razı olduğu şeyler) ve ubudiyet (Allah’a karşı acz ve fakrını yaşama) ile iş görüyor. Kastamonu Lahikasındaki ilgili mektup okunabilir… Tarikatten gaye, insanları ruha yükseltmektir. Çok az kişi bu seviyeye çıkar. Nur hizmetinde başlangıç ruhtur ama bu seviyeyi idrak edenler de, çok çok azdır. Talebe, azdır; kardeş, çoktur.
* sahil-i selâmet olan Dârüsselâma ümmet-i Muhammediyeyi (a.s.m.) çıkaran bir sefine-i Rabbâniyede çalışan hademeleriz: Buradaki Dârüsselâm, iki manada ele alınır. Birisi şu an Müslüman idaresi olmayan bu memleketi, Kur’anın ve hadisin hükümleriyle idare edilecek hale getirmeye çalışan hizmetçileriz. Diğer manası ise, Darüsselâm denilen Cennet tabakasına Müslümanları götürmeye çalışan hizmetçileriz demektir. Saadet fabrikası hizmeti, üstadlık işi; selamet sefinesi hizmeti ise, mürşidlik işi… Nur hizmeti, adı koyulmamış bir üstadlık ve irşad işi yapıyor… Mürşidler, makam-ı Süleyman’da (AS) insanlara tahkiki İslamiyet dersi veriyorlar. Fısk, isyan ve küfürden insanların kalplerini iğrendiriyor, Allah’a sâdık kudsiyet mâliki kullar yetiştiriyorlar. Üstadlar ise, makam-ı İdris’te (AS) tahkiki iman dersi veriyorlar. Dalâlet (hakikatsiz fikir), bâtıl (haktan kopuk bakış), inkâr, gaflet, cehâlet, şirk gibi karanlıklardan ruhu kurtarıp nura, huzura ve şuura kavuşturuyorlar. Allah’ın sıddık kullarını yetiştiriyorlar. Üstad tahkiki iman-saadet, tahkiki islamiyet-Dârüsselam ilişkisi bağı manasında şöyle der: “…Daha bunlar gibi gûnâgûn ubudiyet vazifeleriyle şu dar-ı dünya denilen mescid-i kebîrinde farîze-i ömürlerini ve vazife-i hayatlarını eda edip ahsen-i takvim suretini aldılar. Bütün mahlûkat üstünde bir mertebeye çıktılar ki, yümn-ü iman ile emn ü emanet ile mücehhez, emin bir halife-i arz oldular. Ve şu meydan-ı tecrübe ve şu destgâh-ı imtihandan sonra, onların Rabb-i Kerîmi, onları, imanlarına mükâfat olarak saadet-i ebediyeye ve İslâmiyetlerine ücret olarak dârüsselâma davet ederek öyle bir ikram etti ve eder ki, hiç göz görmemiş ve kulak işitmemiş ve kalb-i beşere hutur etmemiş derecede parlak bir tarzda rahmetine mazhar etti ve onlara ebediyet ve beka verdi.” (11. Söz)
* Bu sefine, Hz. Nuh’un (AS) sefinesidir. Geminin kaptanı, Hz. Peygamber (ASM); işçilerinin başı, Üstad… Devir, Ahirzaman ve manevi bir tufan var… Madde, kesret, meşgaleler ve maddiyat, bir deniz fırtınası ve tufan olmuş; kalpleri ve ruhları boğuyor. “Çokluk, çoğalma, çoklukla meşgul olma sizi oyaladı, eğlendirdi de tâ kabre kadar vardınız.” (Tekâsür suresi, 1-2) Bunlardan kurtulmanın tek yolu, Kur’anın düsturları ve hakikatleri ile yapılmış bu sefineye atlamak ve sahil-i selamete ermektir.
* dört fertten bin yüz on bir kuvvet-i mâneviyeyi temin eden sırr-ı ihlâsı: Sırr-ı ihlas, maddi menfaatleri ve beklentileri ortadan kaldırır. Kişiden nefsaniyeti giderip bencillikten kurtarır. Kudsiyete eriştirir. Kalbini tedavi eder. Fakat bu kişilerde enâniyet olabilir. Hatta “Biz en iyi grubuz” şeklinde bir cemaat enaniyeti de olabilir. Bu noktada Üstad şöyle diyecek: “Dört kere dört ayrı ayrı olsa, on altı kıymeti var. Eğer sırr-ı uhuvvet ve ittihad-ı maksat ve ittifak-ı vazife ile tevafuk edip bir çizgi üstünde omuz omuza verseler, o vakit dört bin dört yüz kırk dört kuvvetinde ve kıymetinde olduğu…” Sırr-ı ihlas, grup içinde ve 4 kişilik cemaat içinde; sırr-ı uhuvvet ise, Nurun hizmet havuzunda yaşanır. Sırr-ı uhuvvet, şahsiyetini, Nurun şahs-ı manevisinde eritmektir. Sırr-ı hakikat ise, enâniyetini, Risale-i Nurun hüviyetinde eritmektir. Sırr-ı ihlas, kudsiyete ve Kuddûs ismine; sırr-ı uhuvvet ferdiyete ve Ferd ismine; sırr-ı hakikat ise, hüviyete ve Hüve ismine aynalık kazandırır. “Ene’yi yırtıp Hüve’yi göstermek” kısmı Hakikatte fâni olmakla gerçekleşir. Hakikatte fani olana, “Sıddîk” denilir. Bütün nebiler sıddıktır. Bu fânilik aşamaları, ruhu tedavi eder; onu benlikten kurtarır. Burada parola söz şudur: “Allah bilir, ben bilmem.”
* sırr-ı ihlâsı kazanmakla tesanüd ve ittihad-ı hakikîye muhtacız ve mecburuz: Sırr-ı ihlas olmadan, ne tesânüd olur, ne ittihad… Ne de bunların hakiki hali… Önce tesanüd ile güçler birleşecek; sonra ittihad ile fikirler ve ruhlar birleşecek… Sonra bunlar hakiki hale gelip ayrılmaz bir bütün, bölünmez bir birlik teşkil edecekler… İnsanın organları ve insanın ruhu gibi… İnsân-ı kâmil modeli sırr-ı ihlasla kurulur… Nur Fabrikası ve Selâmet sefinesi, sırr-ı uhuvvet ile… İfadeler şöyle: “birbirinin kusurunu görerek tenkit edip, sa'ye şevkini kırıp atâlete uğratmaz. Belki bütün istidatlarıyla birbirinin hareketini umumî maksada tevcih etmek için yardım ederler; hakikî bir tesanüd, bir ittifakla gaye-i hilkatlerine yürürler…” ve “Dört kere dört ayrı ayrı olsa, on altı kıymeti var. Eğer sırr-ı uhuvvet ve ittihad-ı maksat ve ittifak-ı vazife ile tevafuk edip bir çizgi üstünde omuz omuza verseler, o vakit dört bin dört yüz kırk dört kuvvetinde ve kıymetinde olduğu…”
* Sırr-ı ihlas, bu hizmette farzdır; zaruri bir kanundur. Sırr-ı ihlas olmadan ne ferd dine hizmet edebilir, ne de cemaat halinde hizmet edilir. Sırr-ı ihlas için de, Allah’ın rızasını ve kabulünü hedeflemek temeldir. Allah rızası hedeflenmeden dine hizmet edilmez. Dine hizmet için sırr-ı ihlasa muhtacız, hem de din hizmeti o olmadan olamadığı için de mecburuz.
* Sırr-ı adediyet: Basamak değer sırrı… Yüzler, onlar, birler basamağı şeklinde sıralanınca ve vazife dağılımı yapılınca 1’ler 111 oluyor. Yükün ve vazifenin çoğu baştaki bir’in başına yükleniyor. “Kavmin Efendisi kavme hizmet edendir” manası burada görünüyor. Baş olmak, hizmetçi olmak demek… Her şeyi hesap etmek demek… Kendini unutmak demek… Nefis, bu manasıyla, baş olmayı değil son olmayı ister… “Külfet ve hizmet makamında kendini unutmak nefs-i emmârenin muktezasıdır” manası…
* Sırr-ı adediyet ile ittihad etse, yüz on bir kıymet alır: 111 halini alınca önceden 3 ayrı sayı vardı, şimdi tek bir sayı var: 111… Yani ne benlik, ne şahsiyet, ne nefsaniyet kalıyor… Bu manayı tam becerince kişi 111 rakamını yansıtacak hale geliyor. 111’den tek bir rakam ayrılsa, darmadağın olur. İttihad böyle bir şey… Tesânüd ve ittifak, kuvvet kazandırıyor; ittihad ise, kıymet kazandırıyor.
* Eğer sırr-ı uhuvvet ve ittihad-ı maksat ve ittifak-ı vazife ile tevafuk edip bir çizgi üstünde omuz omuza verseler, o vakit dört bin dört yüz kırk dört kuvvetinde ve kıymetinde olduğu: Önce kuvvete erilir; sonra kıymete… Önce güçler birleşir; kuvvet kazanılır; sonra fikirler ve ruhlar birleşir, kıymet kazanılır. 4444’teki her basamak görünüşte 4 fakat içlerinde 1111 kuvvet ve kıymet taşıyorlar. Baş olan grup 4000 vazifeyi yapmakla sorumlu… Maksad, bilerek ve şuurunda olarak hedef yapılan şey demektir. Nur dairesinde maksad, “İmana, ihlasa, nura kuvvet vermek…” Vazife, insanların imanlarını güçlendirmek; askerlik… Savaştaki askerler gibi uygun adım hareket etmek gerekiyor ki büyük bir cephe açılmış görünsün… Sırr-ı uhuvvet, şahsiyetindeki meziyetlerini gizlemek ve terk etmekle olur; sırr-ı hakikat, enâniyetindeki (kendindeki) faziletlerini örtmek ve terk etmekle…
* hakikî sırr-ı ihlâs ile, on altı fedakâr kardeşlerin kıymet ve kuvvet-i mâneviyesi dört binden geçtiğine: Sırr-ı ihlas, 1111 içindeki 4 kişinin kendi aralarında yaşadığı ihlasın sırrı; hakiki sırr-ı ihlas ise, 4444 içinde 4’er kişilik grubun ferdlerinin diğer grupların fertlerine karşı yaşadığı ihlas sırrıdır. Kudsiyete gerçek manada bu zaman ulaşılır. Hakiki sırr-ı ihlas, sırr-ı uhuvvetin de başlangıcıdır. Hakiki sırr-ı uhuvvet de, sırr-ı hakikatin başlangıcıdır. Hakiki sırr-ı ihlasta belirti, fedakârlık… 4 kişi içinde kolay… Çünkü meşrebine uyanlarda nefsini aradan çıkartıyorsun; asıl zoru meşrebine ters olanlarda nefsini aradan çıkarmak… 16 kişide yaşanınca ihlasın sırrı, hakikate eriyor. Kuddûs ismine, gerçek aynalık o zaman oluyor. Demek aynalığın da sûrî ve hakikîsi var…