Derviş Genç'in haberi;
Kurslar, şehir içinde büyük alan bulamadığı için 40-50 km uzağa yaptığı pistleri ise kullanmıyor. Çatalca’daki 300 dönümlük pist için bir köylünün söylediği söz durumu özetliyor: “Madem kullanılmayacak, bari izin versinler, keçilerimi otlatayım.”
2012 yılının ilk 9 ayındaki trafik kazalarında bin 979 kişi hayatını kaybetti, 167 bin 869 kişi de yaralandı. Kaza sebeplerinin ilk sırasında yine sürücü hataları vardı. Bu tablo, dikkatleri sürücülerin alması gereken direksiyon eğitimine çevirdi. Mevzuata göre, sürücü adaylarının 10 saat pistte 10 saat de yollarda uygulamalı eğitim alması gerekiyor. Kursların bu eğitimi verebilmesi için il sınırı içinde 10 bin metrekarelik bir pist alanına sahip olması mecburi. Ancak İstanbul gibi büyük şehirlerde yeterli alan bulamadığı için kurslar, bir araya gelerek şehir merkezinden 40-50 kilometre uzakta tarla kiralıyor ve burayı eğitim pistine çeviriyor. Her şey mevzuata uygun olmasına rağmen buralara denetimden denetime uğranıyor. Bu durumda sürücü adayları, ya yeterli eğitimi alamıyor, ya da acemiliklerini sokak aralarında gideriyor. İstanbul’un Çatalca ilçesine bağlı Nakkaş köyü yakınındaki 300 dönümlük tarladan bozma direksiyon eğitim alanı bu gerçeği doğruluyor. Aylardır kullanılmayan pistte otlar bitmiş, trafik eğitim tabelaları devrilmiş ve kapıda, büyük paslı bir kilit asılı.
Türkiye’de hizmet veren sürücü kurslarının sayıları 4 bine yaklaştı. Bu rakam İstanbul’da 660 civarında. Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği ile Özel Motorlu Taşıt Sürücü Kurslarındaki Uygulamalar ile Sınav Kurulları ve Sınav Esasları’na göre kurslar, ortalama 20 saat direksiyon eğitimi vermek zorunda. Bunun da 10 saatinin sürücü pistinde verilmesi şartı var. Kursların bu eğitimi verebilmesi için 10 bin metrekare direksiyon eğitim alanına sahip olması gerekiyor. Mevzuat, pistlerin il sınırları dahilinde olmasını yeterli görüyor. Anadolu’da direksiyon eğitimi şehir merkezlerindeki pistlerde verilirken İstanbul gibi büyük şehir merkezlerinde yeterli arsa bulunamadığı için uzak yerlerde tarlalar kiralanıyor ve pist olarak kullanılıyor.
Bir araya gelen 20-30 sürücü kursu, yıllık kurs başına yaklaşık 500-600 lira vererek büyük bir tarla kiralıyor ve eğitim pistine çeviriyor. Ancak her yönüyle mevzuata uygun olan bu eğitim alanlarında asıl sorun bundan sonra başlıyor. Sürücü kursları yılda bir kez yapılan denetimden geçtikten sonra kiraladıkları bu eğitim pistine kilit vurarak bir sonraki denetime kadar neredeyse hiç kullanmıyor. En yakını şehir merkezine yaklaşık 40-50 kilometre uzaklıkta olan pistlere kursiyerlerin gelerek direksiyon eğitimi almaları neredeyse imkansız. İstanbul’un Çatalca ilçesine bağlı Nakkaş köyü yakınındaki 300 dönümlük tarladan bozma direksiyon eğitim alanı bu gerçeği doğruluyor. Aynı zamanda ayçiçeği de yetiştirilen tarladan bozma bu eğitim alanında ne bir araç ne de eğitim alan sürücü adayı görmek mümkün. Sadece Nakkaş köyünden bir çoban pistin yakınında keçilerini otlatıyor. Pistin giriş kapısına zincirle bağlanarak kilit vurulmuş. Kapıda tam 38 sürücü kursunun tabelası asılı. Tabelalarda yazan kurs isimlerine bakıldığında Beşiktaş ve Şişli gibi yeterli arsa bulunmayan ilçelerden kurslar göze çarpıyor. Normalde alanda her gün onlarca sürücü adayının direksiyon eğitimi alması gerekirken tekerlek izine bile rastlamak mümkün değil. Yollarda biten otların içinde devrilmiş duran trafik işaret tabelaları da bu alanda eğitim verilmediğini gözler önüne seriyor.
‘pistler, sadece denetim için kuruluyor’
İstanbul’un bir ilçesinde görev yapan Milli Eğitim şube müdürü, sürücü adaylarına direksiyon eğitimi vermek için kiralanan bu alanlarda yıl boyunca hiçbir eğitimin verilmediğini doğruluyor. Sürücü kurslarının yılda bir kez yapılan denetimden geçmek için şehir dışında tarla kiraladıklarını belirten yetkili şöyle devam ediyor: “Yaklaşık bir ay önce Nakkaş köyü yakınındaki eğitim pistinde incelemede bulundum. Kapı kilitli olduğu için telin arasından içeri girdim. Bir tarla içerisine mevzuata uygun yollar, levhalar yapılmış. MEB’in standartlarına tamamen uygun. Ancak şehir merkezine çok uzak bu alanlara gelip direksiyon eğitimi vermek mümkün değil.”
‘Merkezî eğitim pistleri yapılmalı’
Sürücü Kursları Konfederasyonu Marmara ve Trakya Bölgesi Federasyonu Başkanı Mustafa Çetin, belediyelerin şehir merkezlerine yapacakları eğitim pistleriyle sorunu çözebileceklerini dile getirdi. Bakanlığa, pist sorunu yaşayan illerin merkezî 3-4 yerine tüm kursların kullanabileceği eğitim alanları yapılmasını teklif ettiklerini ancak olumlu karşılanmadığını aktaran Çetin, son yıllarda ‘pist mafyası’nın oluştuğunu kaydetti. Tuzla’daki bir kursun Çatalca’dan eğitim pisti kiralayabildiğine dikkat çekerek, “Ümraniye’deki kursun Çatalca’da eğitim pisti var. Ümraniye’deki kursiyer Çatalca’ya nasıl gidebilir? Kurs binasıyla eğitim pisti alanındaki mesafeye ilçe sınırı konulmalı.” diye konuştu.
Direksiyon eğitim pistleri yılda sadece bir kez denetleniyor. Ancak Milli Eğitim Bakanlığı, denetimlerin artırılması için Müfettişler Derneği’ne talimat gönderdi. Müfettişler Derneği Başkanı Doğan Ceylan, Bakanlık tarafından kendilerine 20 Eylül’de gönderilen yazıya göre bundan sonra sürücü kurslarında verilen teorik eğitim, direksiyon eğitimi ve direksiyon eğitimi dersi sınavlarının ayda bir denetleneceğini kaydetti. Direksiyon eğitiminin yeteri kadar verilemediğini aktaran Ceylan, motorlu taşıtlar müfredatının yenilenmesi gerektiğini vurguladı. Ardından “İstanbul gibi şehir içinde 5-10 bin metrekarelik pist alanı bulma sıkıntısı çeken illere özel düzenlemeler getirilmeli.” önerisine bulundu.
Zaman