Yıldız Teknik Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi öğretim üyesi Prof.Dr. Ömer Çaha ve Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi öğretim üyesi Doç.Dr. Adem Çaylak öncülüğünde gerçekleştirilen araştırmada Ağrı'da 139, Ardahan'da 44, Iğdır'da 51 ve Kars'ta 86 olmak üzere toplam 320 sivil toplum örgütü temsilcisiyle yüz yüze görüşüldü. Ankete katılanlarla derinlemesine mülakatın yanı sıra, 50 sivil toplum örgütü temsilcisiyle de çalıştay yapıldı. Araştırmada, ankete katılan 320 sivil toplum kuruluşunun yüzde 61'inin 2005 yılından sonra kurulmuş olduğu anlaşıldı. Bu sivil toplum örgütlerinin yüzde 70'i bağımsız, yüzde 30'u da bir kuruluşun temsilcisi veya şubesi olarak faaliyet yürütüyor.
AYRIMCILIKTAN ŞİKAYET
Bölgede faaliyet yürüten STK'ların yüzde 32'si gençler ve öğrencilere yönelik faaliyetler, yüzde 29'u çiftçiler, arıcılar ve hayvancılık yapanlara hizmet, yüzde 29'u da sportif faaliyetler için kurulmuş. 320 STK'nın yüzde 52,3'ünde birinci başkan, yüzde 21,7'sinde ikinci başkan görev yaparken, yüzde 54'ü kirada yüzde 13.8'i de mülkiyeti olan yerde faaliyet yürütüyor. Yüzde 34'ü kişisel ilişkiler yoluyla, yüzde 23.7'si basın ve yüzde 18'i de telefon yoluyla tanıtım yapıyor. Yüzde 82.2'sinde yayın faaliyeti bulunmuyor. Yüzde 31.5'i mali sorunlar yaşıyor, yüzde 22'si vatandaşların ilgisizliğinden ve duyarsızlığından şikayetçi. Araştırmada STK'ların yüzde 9.7'si kamu kurumlarının, siyasetçilerin ve basının kendilerini muhatap almamalarından yakındı. Yüzde 18.1'i de kamu kurumlarının kendilerine ayrımcılık yaptığını düşünüyor.
YÜZDE 95'İ DEVLET DESTEĞİ BEKLİYOR
Anket yapılan STK'ların yüzde 75,3'ünü dernekler oluştururken, bunların gelirlerinin yüzde 45'i üye aidatları, yüzde 25'i bağışlar ve yüzde 15.7'si şahsi katkılardan oluşuyor. STK'ların yüzde 40,6'sında bilgisayar bulunmazken, sadece 33'ü 1 bilgisayara sahip. Yüzde 48'inde internet bağlantısı yok, yüzde 52'inde mevcut. Yüzde 70'inin toplantı salonu bulunmuyor. STK'ların gözüyle illerdeki sorunlar da farklılık gösteriyor. Ağrı ve Ardahan'daki STK'lar yüzde 14.6 oranında, Kars'ta yüzde 11.6 oranında en önemli sorunu işsizlik ve istihdam olarak görürken, Iğdır'da en önemli sorun yüzde 30 oranında altyapı ve çevre sorunları olarak göze çarpıyor. STK'lar yüzde 89 oranında yatırım yetersizliği ve yüzde 81.4 oranında da nitelikli eleman yokluğunun kentin sorunlarında etkili olduğu görüşünde. "Devlet bizim gibi kuruluşların gelişimine katkıda bulunmalıdır" sorusuna, ankete katılan 320 STK temsilcisinin yüzde 95'i 'katılıyorum' cevabını verirken, sadece yüzde 2,5'i karşı çıktı.
'ABD'DE STK'LAR DEVLETTEN 5 KURUŞ ALMAZ'
Anketle ilgili değerlendirme yapan Prof. Dr. Ömer Çaha, kapsamlı bir rapor ortaya çıktığını belirterek şunları söyledi:
"Mesela bu soruyu Amerika'da sorsak bu oran yüzde 5'i geçmez. Bill Clinton zamanında Amerika bütçesi fazla verdi. Clinton hükümeti bu parayı kilise birliklerine transfer etmek istedi. Cemaatler reddettiler. 'İstemeyiz' dediler. Devletten beş kuruş almazlar. Bizde daha çok devletten beklenti söz konusudur maalesef. Bölgedeki STK'ların büyük çoğunluğu ideal anlamda STK olmaktan uzak olup, devletin kendilerine maddi ve manevi ciddi katkı sunmasının gerekli olduğuna inanmaktadır. Bunun nedeni bölgedeki STK'ların maddi güç ve yeterli gelirden yoksun olmalarının yanında, kurucularında gerekse toplumda sivil toplum ve STK gerçeği hakkında yeterli bilinç düzeyinin oluşmamasıdır."
'STK'LARI İHMAL ETTİK'
SERKA Genel Sekreteri Hüseyin Tutar da, kalkınma ajansı olarak STK'ları ihmal ettiklerini ancak, bu araştırmanın ardından STK'ları programlarına aldıklarını söyledi. Tutar, "Eğer bölgesel kalkınmadan bahsedeceksek en önemli dinamiklerin başında derneklerimiz, sivil toplum kuruluşları ve kooperatifler geliyor. Bütün Avrupa ülkelerinde böyledir, bizde de böyle olmak durumundadır. Sorunlarımızı yereldeki insanlarla birlikte çözmek durumundayız" diye konuştu.
Öte yandan araştırma sonuçlarının açıklandığı çalıştaya katılan STK temsilcilerinin büyük bir kısmı barış sürecine destek verdiklerini söyledi.
Haber7