İsmail Altunsoy'un haberi;
Yeni hazırlanan ve son aşamaya gelinen kanun taslağına göre gazda ithalat serbest bırakılıyor. Hedef, gaz ithalatında çeşitliliği ile iç pazarda ucuz satış yapabilmek.
Türkiye'nin doğalgaz tüketimi, 50 milyar metreküpe yaklaştı. Kullanılan gaz Rusya, İran ve Azerbaycan'dan boru hatlarıyla, Cezayir ve Nijerya'dan ise LNG (sıvılaştırılmış doğalgaz) olarak alınıyor. Ayrıca, acil durumlar için de spot piyasadan gemilerle gaz alımı gerçekleştiriliyor. Halen yürürlükte olan Doğalgaz Piyasası Kanunu ile kamu şirketi Boru Hatları ile Petrol Taşıma AŞ (BOTAŞ), elindeki gaz alım kontratlarını yüzde 20'ye düşünceye kadar özel şirketlere devretmesi gerekiyordu. Ancak kamu şirketi, bu devri gerçekleştiremedi. Yeni tasarıyla BOTAŞ'ın bu yükümlülüğüne son veriliyor ve uzun bir geçiş dönemi öngörülüyor. Diğer kurumların da görüşüne açılan tasarıya göre, BOTAŞ, 'Doğalgaz Ticaret ve Taahhüt AŞ' ve 'BOTAŞ Boru Hatları ile Taşıma AŞ' olarak ikiye ayrılıyor. Ayrıca BOTAŞ'ın kontrat devirleri 2023'e uzatılıyor ve bu tarihe kadar mevcut kontratların yüzde 45'e indirilmesi hedefleniyor.
BOTAŞ yürürlükteki mevzuat gereği, yeni uluslararası gaz alım anlaşmalarına imza atamıyor. Taslak ile kamu şirketine Bakanlar Kurulu kararı ile yeni doğalgaz anlaşması yapma yetkisi veriliyor. Ayrıca, özel şirketlerin ithalat yapmasında aranan 'teknik gereklilik' kriteri kaldırılarak ekonomik güç yeterli görülüyor. Değişiklikle, Türkiye'de büyük şirketlerin doğalgaz sektörüne yatırım yapmalarının önünün açılması hedefleniyor. Yasanın getireceği önemli bir değişiklik de pazar payı oldu. Üretim şirketleri hariç, tüzel kişilerin ulusal tüketimin yüzde 20'sinden fazla satış yapamayacağı zorunluluğu kaldırılıyor. Bu konuda piyasada Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un hükümleri uygulanacak.
Yeni yasa, kamu ve özel şirketlere doğalgaz depolama mecburiyeti de getiriyor. Avrupa'nın en büyük doğalgaz pazarlarından birisi olan Türkiye'de sadece Silivri'de TPAO'ya ait doğalgaz deposu bulunuyor. Yeni tasarıya göre artık Türkiye'ye gaz ithal edecek şirketler gazın yüzde 10'unu Türkiye'de depolamak zorunda. Taslak, Enerji Bakanlığı'na, 20 yıllık doğalgaz talep tahmin raporu hazırlanması görevi veriyor. Bakanlık, bu kapsamda ilk Uzun Dönem Doğalgaz Gelişim Planı'nı 2013-2018 dönemi için hazırlayıp Bakanlar Kurulu'na sunacak.
Zaman