Dersim sürgünü ailelerin mücadelesi

Dersim'den sürgün edilen aileler, 64 yıldır iskân mücadelesi veriyor.

Başbakan Erdoğan'ın Dersim özrü, 1938 yılında bölgeden sürgün edilen aileleri 64 yıllık iskân mücadelesi konusunda yeniden umutlandırdı. Devlet, 1947'de çıkarılan af kanunuyla sürgün edilenlere Tunceli'ye dönme hakkı tanımış ve dönenlere Hazine'den verimli arazi tahsisi sözü vermişti. Onlarca aile bu çerçevede döndü, ancak devletten arazi alamadı. 2006 yılında yenilenen İskân Kanunu'nda aynı hak tekrar tanındı, başvurular da yenilendi. Fakat yine bir sonuç çıkmadı. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın açıkladığı Dersim belgelerinde 13 bin 806 kişinin öldürüldüğü, 11 bin 683 kişinin de sürüldüğü yer alıyor. Sürgün edilenlerin büyük kısmı, Türkiye'nin çeşitli yerlerinde hayatlarını devam ettiriyor. Sürgün edilen isimlerden biri de Ali Tan. 1938'de ailesiyle birlikte Bilecik'in Gölpazarı ilçesinin Üzümlü köyüne zorundu ikamete tabi tutuldu. Sürgün kanununda her ailenin farklı bir köyde ikamet etmesi öngörülüyor ve birbirleriyle iletişim kurmaları dahi yasaklanıyordu. İki eşi bulunan Ali Tan, ikinci eşinin ve o eşinden olan çocuklarının başka bir köye sürgün edilmesine dahi engel olamadı. 1947'de çıkan af kanunundan yararlanarak memleketi Tunceli'ye dönmeye karar verdi. Böylece ailesini de yeniden bir araya getirecekti. Döndüğünde, af kanunundan yararlanan diğer insanlar gibi eski yaşadığı bölgelerin 'yasak bölge' olduğunu ve buralara girilemeyeceği kararını öğrendi. Bunun üzerine af kanununda öngörüldüğü gibi devletten 'verimli arazi tahsisi' talebinde bulundu. Bu talep, tıpkı diğer talepler gibi 64 yıldır karşılık bulmadı. 

Devletin iskan sözünden umudunu kesen Dersim'in sürgün aileleri, İskan Kanunu'nun 2006'da yenilenmesiyle bir kez daha umutlandı. Yeni kanunda, sürgün dolayısıyla Tunceli'ye dönenlerin iki yıl içinde müracaat etmeleri durumunda Hazine arazilerinden kendilerine tahsis edileceği hükmü yeniden yer aldı. Mağdur ailelerin büyük bölümü yeniden başvuru yaptı ancak geçen 5 yıllık sürede yine herhangi bir gelişme yaşanmadı. Bayındırlık ve İskan Bakanlığı, Ali Tan'ın 59 yıl sonra yaptığı ikinci başvuruya geçtiğimiz günlerde cevap verdi. Cevapta, "Tunceli vilayetimizde iskân amaçlı kullanılmak üzere tahsisi yapılan mülkiyeti hazineye ait tarım arazileri çok verimsiz olduğu için, İskan Kanunu'nda aileler için öngörülen gelir düzeyini sağlamadığından iskan amacıyla kullanılamamaktadır." denildi.

64 yıllık iskân mücadelesini babası adına sürdüren Ahmet Tan, sürgünden önce olduğu gibi Tunceli'de arazi sahibi olmak istediklerini, verimsiz de olsa bu arazilerden kendilerine tahsis edilmesi gerektiğini söyledi. Bakanlığın kendilerine Tunceli'den arazi tahsisi yapmamasını, '1938 olaylarının etkisinin sürdüğü' şeklinde değerlendirdiklerini belirten Tan, Başbakan Tayyip Erdoğan'ın olaylar nedeniyle özür dilediğini hatırlatarak, "Bu özrün altının doldurulması için bu tür mağduriyetlerin artık giderilmesi gerekir." çağrısında bulundu.

haberaktüel

Güncel Haberleri