Fahri Sarrafoğlu'nun haberi
Dünya genelinde yılda 1 milyar 600 milyon ton çöp birikiyor. Gelişmiş ülkeler bunların bir bölümünü geri dönüştürebilse de yoksul ülkeler için çöpler fazladan çevre sorunu oluşturuyor.
Uzmanlar, büyük kentlerin çöp yığınlarının saldığı gazın atmosfer için karbondioksitten 21 kat zararlı olduğunu vurguluyor. Tüm dünyada evlerde üretilen çöp miktarının 2030'da 3 milyar tona ulaşacağına ve ekosistemlerin bunu kaldıramayacağına dikkat çekiliyor. Peki, hem çevreye zarar vermeden hem de çöpten para kazanmak mümkün değil mi?
SADECE ELEKTRONİK ÇÖPTE 5,7 MİLYAR DOLAR YATIYOR
Küresel ölçekte elektronik çöplerin 2009 yılı itibarıyla 5,7 milyar dolarlık ciro yarattığı, bu rakamın 2014 yılında 14 milyar dolara yükseleceği tahmin ediliyor. ABI araştırma şirketinin, ''Elektronik Çöplerin Geri Kazanımı ve Yeniden İşlenmesi'' başlıklı raporuna göre, kullanım dışı kalmış elektronik cihazların, değişik yöntemlerle geri kazanımı önemli bir ekonomik kazanç sağlarken, yeniden kullanım hava, toprak ve su kirliliğinin önüne geçilmesinde önemli bir yer tutuyor. Rapora göre, dünyanın en önemli ''yasal ya da yasa dışı'' e-çöplük tesisleri, yine en çok elektronik ürün üretilen Asya-Pasifik bölgesinde bulunuyor.
AB ATIKLARIN YÜZDE 40’INI DEĞERLENDİRİYOR
Avrupa Birliği'nde kentsel atıkların yüzde 40'ının geri dönüşümle ya da organik gübre yapılarak değerlendirildiği bildirildi. AB istatistik kurumu Eurostat’ın yaptığı araştırmaya göre, atıkların yüzde 23’ü dönüştürülüyor, yüzde 17’si de organik gübre haline getiriliyor.
Atıkların yüzde 70’ini değerlendiren Avusturya ve Hollanda, dünyada atıkların en iyi değerlendirildiği ülkeler olarak biliniyor. Bu ülkeleri, yüzde 65 ile Almanya, yüzde 59 ile Belçika izliyor. Bulgaristan’da geri dönüşüm yapılmazken, kişi başına en çok atığı Kıbrıs ve İrlanda üretiyor.
ÇEVKO Başkanı Ferid Ekmekçioğlu, Türkiye'de atıkların dönüşümüne önem verilmediğini, sadece ambalajların dönüşümünden yıllık 400 milyon YTL kazanç sağlanabileceğini söyledi
Çevre Koruma ve Ambalaj Atıkları Değerlendirme Vakfı(ÇEVKO) Başkanı Ferid Ekmekçioğlu'na göre Türkiye'de atık ekonomimsi gerçek manada bilinmiyor. Atıkların geri kazanılması birçok bakımdan ekonomiye değer sağlıyor. En önemli getirisi doğal kaynakların tüketiminde azalma olması. Örneğin: 1 ton atık kağıdın kağıt hamuruna katılması ile 20 ağacın kesilmesi önlenirken geri dönüşen her 1 ton cam için, 100 litre yakıt tasarrufu da sağlanıyor. Yine 1 alüminyum kutunun geri dönüşümü ile yüzde 90, kağıdın geri dönüşümü ile yüzde 50 oranında enerji tasarrufu sağlanıyor. Ekmekçioğlu, ambalaj atıklarının geri kazanılmasıyla her şeyden önce katı atık toplama sahalarındaki çöp miktarının azalacağına dikkat çekerek şöyle konuştu: 'Çöp kamyonlarının bu atıkları toplamak için yapacakları sefer sayısı aynı şekilde azalıyor. 1 Ocak 2005'te yürürlüğe giren Ambalaj ve Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği ambalaj üreten firmalara önemli sorumluluklar yüklüyor. Yönetmelikte, ambalaj firmalarının ürettiklerinin yüzde 20'sinden başlayarak, 10 yıl içinde yüzde 60'ını geri kazanmaları öngörülüyor. Yönetmeliğin uygulanması ile ülke ekonomisine yaklaşık olarak toplam 400 milyon YTL geri kazanım sağlanacağı tahmin edilmektedir.'
Ülkemizde ilk çöp faciası 1993 yılında İstanbul Ümraniye meydana gelmiştir. Sebebi; çöp dökümü yapılan alanda usulüne uygun bir döküm yapılmamasından dolayı kayma olmasıdır.
- Cam, kağıt, plastik, metal gibi atıklar çöp dökme sahalarından toplanarak hammadde olarak geri dönmektedir.
- Plastikler doğada parçalanma süresi en uzun olan maddedir (1000 yıl). Sigara filtresi 2 yıl, çiklet 5 yıldır.
- Çöplere atılan pillerin içindeki kimyasal maddeler toprağa ve suya karışarak insanlara zehir olarak geri dönmektedir.
- Ülkemizde günde 65 bin ton çöp ortaya çıkmaktadır
Dünya Bülteni